Πόλεμος νεύρων ΗΠΑ – Ιράν: Οι αποστάσεις Τραμπ από τον Παχλαβί και η στρατιωτική ετοιμότητα

Σε κόκκινο συναγερμό βρίσκεται ξανά η Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ φαίνεται πως ετοιμάζουν εκ νέου χτύπημα κατά του Ιράν το οποίο από την πλευρά του έχει προειδοποιήσει για αντίποινα.

Την ίδια ώρα ο Ντόναλντ Τραμπ σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Reuters εμφανίστηκε επιφυλακτικός για την επόμενη ημέρα στο Ιράν. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έδειξε θερμός με την προοπτική του Ιρανού αντιπολιτευόμενου Ρεζά Παχλαβί να αναλάβει τα ηνία της χώρας του, παρά τη ρητή συμπάθεια που εξέφρασε προς το πρόσωπό του.

Ο Ντόνταλντ Τραμπ σκιαγράφησε το πλαίσιο της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στην κρίση της Τεχεράνης, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το «αίνιγμα» Παχλαβί και η επόμενη μέρα

Παρότι ο κ. Τραμπ χαρακτήρισε τον Ρεζά Παχλαβί, γιο του εκλιπόντος Σάχη, ως μια «πολύ συμπαθητική» προσωπικότητα, εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσον διαθέτει το απαραίτητο έρεισμα εντός του Ιράν για να ηγηθεί μιας πιθανής μετάβασης.

«Φαίνεται πολύ συμπαθητικός, αλλά δεν γνωρίζω πώς θα γινόταν δεκτός στη χώρα του. Δεν έχουμε φτάσει ακόμη σε αυτό το σημείο», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως εάν ο ιρανικός λαός τον αποδεχόταν, ο ίδιος δεν θα είχε καμία αντίρρηση. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε συνέχεια προηγούμενων τοποθετήσεων του Αμερικανού Προέδρου, ο οποίος την περασμένη εβδομάδα είχε αποκλείσει το ενδεχόμενο συνάντησης με τον 65χρονο εξόριστο ηγέτη.

Ο κ. Τραμπ εκτίμησε ότι η κατάρρευση της κληρικής διακυβέρνησης στην Τεχεράνη είναι πιθανή υπό το βάρος των διαδηλώσεων, σημειώνοντας με νόημα ότι «οποιοδήποτε καθεστώς μπορεί να αποτύχει».

Στρατιωτική κινητικότητα και προειδοποιήσεις

Στο πεδίο των επιχειρήσεων, η ένταση κλιμακώνεται επικίνδυνα. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε την Τετάρτη την απόσυρση μέρους του προσωπικού των ΗΠΑ από βάσεις στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της αεροπορικής βάσης Al Udeid στο Κατάρ, ως προληπτικό μέτρο. Παρόμοια τακτική ακολουθεί και η Βρετανία, σύμφωνα με δημοσιεύματα.

Η Τεχεράνη, μέσω ανώτερου αξιωματούχου, διαμήνυσε στις γειτονικές χώρες —από τη Σαουδική Αραβία έως την Τουρκία— ότι τυχόν αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν θα επιφέρει αντίποινα εναντίον των αμερικανικών βάσεων που φιλοξενούνται στα εδάφη τους. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι απευθείας επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης έχουν ανασταλεί, ενώ το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πρόκειται να συνεδριάσει εκτάκτως για το ζήτημα.

Ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν απέκλειαν το ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης εντός 24 ωρών, ο Λευκός Οίκος φαίνεται να τηρεί στάση αναμονής. «Όλα τα σημάδια δείχνουν ότι μια επίθεση είναι επικείμενη, αλλά η απρόβλεπτη συμπεριφορά αποτελεί μέρος της στρατηγικής της παρούσας κυβέρνησης», σχολίασε δυτικός στρατιωτικός αξιωματούχος.

Ο τραγικός απολογισμός της καταστολής

Η κατάσταση στο εσωτερικό του Ιράν περιγράφεται ως δραματική. Ανθρωπιστικές οργανώσεις, όπως η HRANA και η Iran Human Rights Society, κάνουν λόγο για περισσότερους από 2.400 έως 2.600 νεκρούς διαδηλωτές, διαψεύδοντας τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης περί υποκίνησης από ξένες δυνάμεις. Ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου του Ιράν, Αμπντολραχίμ Μουσαβί, δήλωσε ότι η χώρα δεν έχει αντιμετωπίσει ποτέ παρόμοιο μέγεθος καταστροφής.

Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ, επικαλούμενος «σημαντικές πηγές από την άλλη πλευρά», δήλωσε ότι οι δολοφονίες έχουν υποχωρήσει και δεν υπάρχει σχέδιο για μαζικές εκτελέσεις, άποψη που συμμερίζεται και ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραχτσί. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ τόνισε ότι «η βοήθεια είναι καθ’ οδόν» προς τους διαδηλωτές, απειλώντας με σκληρά μέτρα σε περίπτωση κλιμάκωσης των εκτελέσεων.