ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ
Μπαίνουμε σε μια μακρά και περίεργη περίοδο δημοσκοπήσεων. Ενώ φαίνεται ότι λίγο-πολύ έχει παγιωθεί μια εικόνα, με τη Νέα Δημοκρατία σταθερά πρώτη και με διαφορά από το ΠαΣοΚ, αλλά μακριά από την αυτοδυναμία και με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να μην δείχνουν ικανά να την απειλήσουν, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τρία κόμματα τα οποία έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Δεν υπάρχουν.
Όμως, η πιθανότητα να αναδιατάξουν το πολιτικό σκηνικό κάνει τους πάντες να ασχολούνται με αυτά.
***
Πριν απ’ όλα να γράψεις, μου είπε ο φίλος μου ο δημοσκόπος, ότι όλες οι προσπάθειες να αποτυπωθεί η εκλογική επιρροή τους έχουν πολύ σοβαρά μεθοδολογικά και πρακτικά προβλήματα. Δεν είναι άχρηστες οι μετρήσεις που γίνονται, αλλά πρέπει κάποιος να τις διαβάζει με πολλή προσοχή, με επιφυλάξεις και, κυρίως, να μην θεωρεί τους αριθμούς που βλέπει «όμοιους» με τους αριθμούς που αφορούν στα υπάρχοντα κόμματα.
Αν το κάνει αυτό, μπορεί οι μετρήσεις να του φανούν χρήσιμες στην προσπάθειά του να διαγνώσει τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στην κοινωνία. Αλλά αν τις πάρει τοις μετρητοίς μάλλον θα οδηγηθεί σε εντελώς λάθος συμπεράσματα. Με αυτό κατά νου, θα προσπαθήσω να αποτυπώσω αδρά την εικόνα που έχουμε αυτή τη στιγμή μπροστά μας.
***
Πρώτο, χρονολογικά, εμφανίστηκε το «κόμμα Σαμαρά». Η δυναμική του είναι η μικρότερη των τριών, αλλά έχει κάποια χαρακτηριστικά που το διαφοροποιούν από τα άλλα. Είναι το μοναδικό που πλήττει ευθέως τη Νέα Δημοκρατία και έχει ένα μεγάλο δυνητικό κοινό στην σκληρή βάση της. Και είναι επίσης το μοναδικό που μπορεί να θεωρηθεί πιθανός κυβερνητικός εταίρος μαζί με αυτήν – αλλά προφανώς χωρίς τον αρχηγό της – πράγμα που του επιτρέπει να απευθυνθεί σε δεξιούς «συστημικούς» ψηφοφόρους, οι οποίοι έχουν κουραστεί από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την παντοδύναμη εξουσία του, αλλά φοβούνται το χάος ή μια «αριστερή» πλειοψηφία.
Οι μετρήσεις δείχνουν ότι αν μετάσχει τελικά στις εκλογές, αυτό που θα διεκδικήσει θα είναι η είσοδος στη Βουλή. Ακριβώς όμως λόγω της μοναδικότητάς του, ότι δηλαδή «κόβει» ψήφους από τη ΝΔ, μπει δεν μπει μπορεί να παίξει μεγάλο ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα.
***
Ακολούθησε ο Αλέξης Τσίπρας. Με σαφώς μεγαλύτερη δυναμική, αλλά και μεγαλύτερη δεξαμενή ψηφοφόρων από τον Σαμαρά. Εξ ορισμού ένα κόμμα υπό τον Τσίπρα δεν προσδοκά να το ψηφίσουν πολίτες που σήμερα δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν ΝΔ. Ακόμη και αυτοί που παραμένουν ψηφοφόροι της ενώ είναι πολύ δυσαρεστημένοι, δεν αναζητούν διέξοδο στον πρώην πρωθυπουργό, ίσα ίσα που το ενδεχόμενο επιστροφής του τους κάνει να κρατάνε τη μύτη τους και να παραμένουν κοντά στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Το δυναμικό χαρακτηριστικό ενός τέτοιου κόμματος θα ήταν η «άθροιση» των πολιτικών δυνάμεων στα αριστερά της ΝΔ, αυτή άλλωστε είναι και η φιλοδοξία του πρώην πρωθυπουργού. Και λέω θα ήταν, γιατί καθόλου δεν φαίνεται να το επιτυγχάνει και σε κάθε περίπτωση αποκλείεται να επιτύχει την «συστέγαση» με το ΠαΣοΚ. Ο στόχος του δεν μπορεί να είναι άλλος, παρά να το ξεπεράσει καθαρά ώστε στις – σχεδόν βέβαιες – δεύτερες εκλογές είτε να το υποχρεώσει σε μια σύμπραξη, είτε, λόγω δυναμικής, να λεηλατήσει τους ψηφοφόρους του με το επιχείρημα της αποκαθήλωσης του Μητσοτάκη.
***
Και τρίτη ήρθε η Μαρία Καρυστιανού. Εδώ τα νούμερα είναι πολύ μεγάλα. Δεν αφήνουν αμφιβολία ότι θα είναι δεύτερο κόμμα, με τα σημερινά δεδομένα, βέβαια, τα οποία δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα ισχύουν και όταν φτάσουμε στις εκλογές.
Το χαρακτηριστικό του είναι ότι δεν φαίνεται να πλήττει καθόλου τη Νέα Δημοκρατία, οπότε θα έλεγε κάποιος ότι είναι «εσωτερική» υπόθεση της αντιπολίτευσης. Θα έκανε, όμως, μεγάλο λάθος.
Πρώτον, ένα τέτοιο κόμμα, όσο λίγους ψηφοφόρους και να πάρει από τη ΝΔ, γιατί κάποιους θα πάρει, θα έβαζε οριστικά ταφόπλακα σε οποιοδήποτε σενάριο αυτοδυναμίας. Κι αυτό θα μπορούσε να απελευθερώσει κι άλλους ψηφοφόρους της, που παραμένουν μόνο επειδή θέλουν «σταθερότητα» αλλά είναι πολύ δυσαρεστημένοι. Όλοι αυτοί, βλέποντας ότι πλέον η μόνη περίπτωση «σταθερότητας» είναι μια κυβέρνηση συνεργασίας, θα έχουν κίνητρο να ενισχύσουν κάποιο κόμμα με το οποίο προτιμούν να συνεργαστεί η ΝΔ, είτε στα δεξιά της, είτε στα αριστερά της. Αν και ένα κόμμα Καρυστιανού λογικά θα συσπειρώσει λόγω φόβου κάποιους γύρω από το κυβερνών κόμμα, θα έχει και το φαινομενικά παράδοξο αποτέλεσμα κάποιοι να φύγουν ακριβώς επειδή φοβούνται το κόμμα Καρυστιανού!
Δεύτερον, ένα τέτοιο «αντισυστημικό» κόμμα θα καθορίσει σε πολύ μεγάλο βαθμό την προεκλογική ατζέντα και θα μεταφέρει την συζήτηση σε θέματα διαφθοράς, λογοδοσίας και απόδοσης ευθυνών, πεδίο καθόλου προνομιακό για το κυβερνών κόμμα και μάλιστα σε ένα ήδη υφιστάμενο κλίμα γενικής δυσπιστίας των πολιτών στους θεσμούς, στην πολιτική και στους πολιτικούς.
Και τρίτον, πιθανότατα θα φέρει στις κάλπες τους πιο οργισμένους με τη ΝΔ και με το «σύστημα» πολίτες, αυτούς που είναι τόσο «αγανακτισμένοι» ώστε δεν θα πήγαιναν καθόλου να ψηφίσουν. Θα μπορούσαμε να πούμε κάπως χονδροειδώς μαθηματικά, ότι το κόμμα Καρυστιανού δεν στερεί απευθείας ψήφους από την ΝΔ, αλλά τις κάνει «λειψές», αφού άλλο είναι να παίρνεις π.χ. 30 ψήφους στις 100, κι άλλο στις 110. Το ένα είναι 30%, το άλλο 27,3%.
***
Αυτά συζήτησα με τον φίλο μου και καταλήξαμε ότι πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος για τους «νέους παίκτες» δεν μπορούμε να κάνουμε. Άλλωστε είναι αμφίβολο αν θα εμφανιστούν καν και τα τρία αυτά «κόμματα» στις εκλογές. Αλλά συμφωνήσαμε ότι όλα αυτά δείχνουν ότι το «σύστημα» βρίσκεται προ αδιεξόδου, μια και όποιο σενάριο κι αν επιλέξεις, ό,τι του δίνει με το ένα χέρι, το παίρνει με το άλλο.
***
Δεν είναι αδίκημα να… βρίζεις πολιτικούς
Στις εποχές που διανύουμε ο στρογγυλεμένος λόγος δεν βοηθάει. Κάτι τέτοιο επιβεβαίωσε με χθεσινή του απόφαση και το Δικαστήριο του Στρασβούργου, δικαιώνοντας μια Σέρβα πολιτικό που είχε το «θράσος» να χαρακτηρίσει υπουργό «ανόητο και εξαιρετικά ανόητο». Υπό την προεδρία του Έλληνα δικαστή Ιωάννη Κτιστάκι, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποφάνθηκε ότι «η πολιτική κριτική δεν χρειάζεται σαβουάρ βιβρ για να παραμένει νόμιμη».
Το δικαστήριο ξεκαθάρισε πως όσοι κατέχουν δημόσια αξιώματα οφείλουν να επιδεικνύουν αυξημένη ανοχή, αφού η ελευθερία του λόγου προστατεύει ακόμη και τις εκφράσεις που σοκάρουν ή ενοχλούν. Ενώ τα εθνικά δικαστήρια έσπευσαν αρχικά να προστατεύσουν την «προσβεβλημένη προσωπικότητα» του υπουργού επιβάλλοντας αποζημιώσεις, το Στρασβούργο θύμισε στους ενοίκους της εξουσίας ότι η καρέκλα συνοδεύεται από την υποχρέωση να αντέχεις και μια κουβέντα παραπάνω.
Η ελευθερία της έκφρασης, μας είπαν οι δικαστές του Στρασβούργου, τους οποίους ορισμένοι αντιμετωπίζουν υποτιμητικά ως απόμακρο και… αριστεροκρατούμενο σχήμα, δεν εξαντλείται στις φιλοφρονήσεις και στα ευγενικά κλισέ. Καλύπτει και τον λόγο που προσβάλλει, ειδικά όταν το επίδικο είναι ένα δημόσιο σκάνδαλο ή μια παταγώδης κρατική αποτυχία. Ας το εμπεδώσουν, λοιπόν, οι λάτρεις των αγωγών: το να είσαι πολιτικός σημαίνει ότι η «προσωπικότητά» σου οφείλει να είναι ανθεκτική, ειδικά όταν τα θαλασσώνεις.
Με ξεχωριστές τιμές η υποδοχή του «Κίμωνα»
Σημαντική μέρα για την ελληνική άμυνα και το Πολεμικό Ναυτικό η Πέμπτη καθώς πλέει στα εθνικά ύδατα ο Κίμων, η πρώτη φρεγάτα τύπου Belharra.
Όπως μαθαίνω- και όπως είναι λογικό- προετοιμάζεται γκράντε υποδοχή, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια να συναποτελούν την τριανδρία που θα παραστεί στο κατάστρωμα, αποδίδοντας εκτός από την προσήκουσα τιμή και το απαραίτητο πολιτικό πρόσημο στο γεγονός.
Το σκηνικό θα είναι εντυπωσιακό καθώς, όπως μαθαίνω, οι τρεις θα φθάσουν στο πλοίο με ελικόπτερο. Από ότι καταλαβαίνω, Τασούλας και Μητσοτάκης θα απευθύνουν εν πλω ομιλίες. Δεν ξέρω αν ο Πρόεδρος έχει ήδη εντοπίσει τους πιο ταιριαστούς στίχους του εθνικού ή άλλου ποιητή.
Γι’ αυτό όμως που είμαι βέβαιος είναι ότι ο πρωθυπουργός θα επιμείνει στο επίτευγμα αναβάθμισης της άμυνας, συνθήκη άκρως απαραίτητη σε καιρούς χαλεπούς. Όπως σας έχω επισημάνει ξανά ο Μητσοτάκης δεν πρόκειται να αφήσει ευκαιρία εθνικής… ανάτασης να πάει χαμένη, καθώς καλώς ή κακώς έρχονται και εκλογές.
Ποιος έριξε πόρτα σε ποιον;
Ο Βρυξελλιώτης φίλος μου, που πίνει καφέ στο Ευρωκοινοβούλιο, με πληροφορεί ότι το πολυσυζητημένο «φλερτ» του Νικόλα Φαραντούρη με τη Μαρία Καρυστιανού δεν έπεσε επισήμως ποτέ στο τραπέζι. Ουδείς αμφισβητεί πως οι δυο τους είχαν συζητήσεις για το πολιτικό μέλλον τους. Πώς δηλαδή βλέπουν το πολιτικό σκηνικό, τι σκέφτονται και ποια θα είναι τα επόμενα βήματά τους.
Ωστόσο, ούτε συμφώνησαν ούτε διαφώνησαν για να προκύψει απόρριψη της μιας πλευράς προς την άλλη. Μαθαίνω ότι ο εκλεγμένος με τον ΣΥΡΙΖΑ και ανεξάρτητος πλέον ευρωβουλευτής προτιμά να διατηρήσει την έδρα του στην Ευρωβουλή και να μην διεκδικήσει ως το 2029 μια αντίστοιχη θέση στην ελληνική Βουλή ως υποψήφιος έτσι ώστε να συνεχίσει απερίσπαστος τη δουλειά που κάνει αυτόν τον ενάμιση χρόνο ως μέλος διάφορων επιτροπών.
Αν την επόμενη ημέρα των εθνικών εκλογών θα μπορούσε να βοηθήσει ένα υπερκομματικό σχήμα προοδευτικής κατεύθυνσης (κι αυτό έχει τη σημασία του, όπως μού είπαν) με τη «φωνή» του, δεν αποκλείεται. Καλοδέχεται, άλλωστε, κάθε απόπειρα με σοβαρές προθέσεις. Το είχε πει κι όταν προέκυψαν τα σενάρια για κόμμα Τσίπρα.
O παλιόφιλος του Νίκου πήγε στον Αλέξη
Έφτασε στα αυτιά μου πληροφορία σύμφωνα με την οποία ο Αντώνης Σαουλίδης, αιφνιδιάστηκε από το περιβάλλον του Αλέξη Τσίπρα.
Ο «παλιόφιλος» δηλαδή του Νίκου Ανδρουλάκη και υποστηρικτής της υποψηφιότητας του Χάρη Δούκα, είχε, λέει, δέσμευση πως θα γίνει η ανακοίνωση της συμμετοχής του στην εκδήλωση της «Ιθάκης» στη Θεσσαλονίκη την Τετάρτη. Κάτι όμως που δεν τηρήθηκε και έγινε μία ημέρα νωρίτερα την Τρίτη.
Με αποτέλεσμα να αιφνιδιαστεί και ο ίδιος και να μην ξέρει τι να απαντήσει στους «συντρόφους» του από το ΠαΣοΚ που του τηλεφωνούσαν για να μάθουν πως βρέθηκε στα πάνελ όταν ήταν γνωστό τοις πάσι ότι παλαιότερα έσουρνε τα εξ αμάξης στον πρώην πρωθυπουργό.
Ως πληροφορία το μεταφέρω και όχι ως είδηση, γιατί στην πιάτσα κανείς δεν θα σου πει ότι ισχύει, κάτι που δείχνει πως μία νέα συνεργασία ξεκινάει με την μία πλευρά να μην τηρεί τα συμφωνηθέντα.
Σημεία των καιρών.
Η Άννα, το Ιράν και οι στίχοι του γιου της
Η Άννα Διαμαντοπούλου επέλεξε να μιλήσει για όσα συμβαίνουν στο Ιράν αυτές τις ημέρες μέσα από στίχους που έγραψε ο γιος της.
Η υπεύθυνη πολιτικού σχεδιασμού του ΠαΣοΚ είναι μέλος στην Επιτροπή Ευρωπαίων Γυναικών, που ασχολείται με τα θέματα καταπίεσης της βίας εναντίον των γυναικών στο Ιράν και στο Αφγανιστάν, και θεώρησε χρέος της να πάρει θέση.
Ο γνωστός πλέον στιχουργός και γιος της πρώην υπουργού και Επιτρόπου, Χάρης Σαβαλάνος, χρησιμοποίησε τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας για να θυμίσει και να υμνήσει την Μάχσα Αμινί, την μαυρομάλλα κοπέλα που σκότωσε το καθεστώς πριν από δύο χρόνια, επειδή φάνηκαν τα μαλλιά της μέσα από το μαντήλι που φορούσε. Αλλά και τον ράπερ Σαλεχί που εκτελέστηκε επειδή υπερασπίστηκε αυτές της κοπέλες.
Ένα απόσπασμα από τους συγκεκριμένους στίχους αναφέρει πως: «Έχει καρδιά η λευτεριά και όνειρα μεγάλα μοιάζει με εσένα Αμινί γενναία μαυρομάλλα. Έχει φωνή η λευτεριά και θέλει να φωνάζει να τραγουδήσει Σαλεχί τους στίχους που έχεις γράψει».
Έμαθα επίσης πως στις αρχές Φεβρουαρίου θα γίνει διαδικτυακή εκδήλωση από το ΔΙΚΤΥΟ με συμμετοχή γυναικών από το Ιράν και το Αφγανιστάν, των οποίων τα ονόματα δεν ανακοινώνονται, τουλάχιστον για την ώρα, για λόγους ασφαλείας.
