Ανησυχία και έντονο προβληματισμό προκαλεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η στάση σιωπής του ΝΑΤΟ απέναντι στις επαναλαμβανόμενες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για κατάληψη της Γροιλανδία, η οποία αποτελεί αυτόνομη περιοχή του βασιλείου της Δανία.
Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, παρά τη σοβαρότητα των δηλώσεων, η Συμμαχία δεν έχει εκδώσει μέχρι στιγμής καμία δημόσια τοποθέτηση που να επιβεβαιώνει ρητά την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Η απουσία αντίδρασης έχει προκαλέσει ενόχληση σε κράτη-μέλη που επιδιώκουν να διατηρήσουν ενιαίο ευρωπαϊκό μέτωπο και να αποτρέψουν περαιτέρω επιδείνωση των διατλαντικών σχέσεων, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και η περιορισμένη δημόσια παρουσία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ο οποίος διατηρεί στενή πολιτική σχέση με τον Τραμπ, αλλά μέχρι στιγμής έχει αποφύγει ουσιαστικές παρεμβάσεις για ένα ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα της Συμμαχίας.
Ο Τραμπ έχει κατηγορήσει τη Δανία ότι αποτυγχάνει να προστατεύσει επαρκώς τη Γροιλανδία, επικαλούμενος αυξημένη ρωσική και κινεζική στρατιωτική δραστηριότητα στην Αρκτική, ενώ ο Λευκός Οίκος έχει αφήσει ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.
Πρωτοφανής κρίση για το ΝΑΤΟ
Ένα τέτοιο σενάριο, ωστόσο, θα έθετε το ΝΑΤΟ αντιμέτωπο με πρωτοφανή κρίση, καθώς θα σήμαινε σύγκρουση μεταξύ δύο κρατών-μελών, αμφισβητώντας στην πράξη τη ρήτρα συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5.
Η αλλαγή στάσης της Κοπεγχάγης αποτυπώνει το βάθος της ανησυχίας. Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε δημόσια ότι ο Τραμπ «είναι σοβαρός» στις προθέσεις του και προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος της Συμμαχίας.
Παράλληλα, Δανοί βουλευτές ζητούν την ενεργοποίηση του Άρθρου 4 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, που προβλέπει διαβουλεύσεις σε περίπτωση απειλής κατά κράτους-μέλους.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται πιο συντονισμένα. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι «το δίκαιο είναι ισχυρότερο από τη βία», ενώ οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου εξέδωσαν κοινή δήλωση με τη Δανία, δεσμευόμενοι να υπερασπιστούν την κυριαρχία και το απαραβίαστο των συνόρων.
Σχέδιο εισβολής στη Γροιλανδία
Το ζήτημα περιπλέκεται περαιτέρω μετά δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι ο Τραμπ φέρεται να έχει ζητήσει από τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις να καταρτίσουν σχέδιο εισβολής στη Γροιλανδία, ενώ πολιτικά κόμματα στο νησί ξεκαθάρισαν ότι δεν επιθυμούν ούτε αμερικανική ούτε δανική κυριαρχία, αλλά πλήρη αυτοδιάθεση.
Όπως επισημαίνουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες, η κρίση της Γροιλανδίας αναδεικνύει τα όρια και τις αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ασφάλειας σε μια εποχή όπου ο βασικός σύμμαχος μετατρέπεται ταυτόχρονα και σε πηγή αστάθειας.
