«Προσπαθώ, όσο μπορώ, να αποφεύγω την Αθήνα. Η Αθήνα είναι δύσκολη και σκληρή πια». Δεν ξέρω αν ο Γιώργος Νταλάρας έχει γυρίσει οριστικά και αμετάκλητα την πλάτη του στην Αθήνα αλλά στη Σύρο περνάει μια χαρά. «Η πόλη έχει γίνει σαν ψυχιατρείο. Τι να λέμε, έχουν περάσει 7 χρόνια (σ.σ.: αναφέρεται στην κρίση). Για σκέψου, μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες που πέρασε η χώρα ήταν η 7ετία. Σιωπηλή και περίεργη σκοτεινιά υπάρχει πάνω από το κεφάλι μας για πράγματα που δεν κατέχουμε καν. Αλλάξαμε όλα αυτά τα χρόνια τέσσερις με πέντε κυβερνήσεις και ποιος έδειξε συνέπεια ή κατανόηση; Και το τραγικό είναι ότι όσο πιο πολύ ασυνέπεια δείχνουν τόσο περισσότερο φορτώνεται η Βουλή με νοοτροπίες και ανθρώπους οι οποίοι είναι στα όρια του γελοίου…».
Δύσκολο να αποφύγεις μια πολιτική συζήτηση με τον Γιώργο Νταλάρα. Οπως κάνει και, σε ένα μεγάλο μέρος, στην παρούσα συνέντευξη στο «Βήμα της Κυριακής». «Ο κόσμος δεν ξέρει τι παίζεται κάτω από το τραπέζι. Συνεχώς ανακοινώνονται πράγματα που εννοούν άλλα». Απογοήτευση ή καταγραφή μιας πραγματικότητας; «Κοίτα, από τη φύση μου είμαι αισιόδοξος άνθρωπος. Και δεν έχει σημασία τι νιώθω εγώ. Σε αυτά τα χρόνια της κρίσης θέλω να πω ότι ο κόσμος έδειξε ψυχραιμία, μια ωριμότητα. Επειδή ενδεχομένως είδε ότι σε κάποια πράγματα δεν μπορεί να παίξει ρόλο. Περιμένει λοιπόν μια αυτορρύθμιση των πραγμάτων. Να φθάσει σε ένα τέλος, όπου και αυτοί που παίζουν παιχνίδια να μην μπορούν να παίξουν αλλά ούτε και η μπάλα να μείνει στην εξέδρα. Πρέπει να κατέβει στον αγωνιστικό χώρο».
Μια μπάλα και ένας αγωνιστικός χώρος όπου ναι μεν θα παίζει το κοινό αλλά με άγνωστο αγωνιστικό σύστημα. «Ο κόσμος πρέπει να ασχοληθεί με το πρόβλημα. Μάκρυνε. Μάκρυνε πάρα πολύ. Και είναι άγνωστο για τον κόσμο το εργαλείο. Κάποτε η κινητοποίηση έπαιζε κάποιον ρόλο, σήμερα όμως όχι. Ο κόσμος μάλιστα μπήκε σε διαδικασίες που αργότερα μετάνιωσε. Ηταν κινήσεις ανερμάτιστες. Μετά τους έβαλαν να χωριστούν σε μνημονιακούς και αντιμνημονιακούς. Τα “ΝΑΙ” έγιναν “ΟΧΙ”, τα “ΟΧΙ” έγιναν τίποτα, το τίποτα έγινε κάτι, το κάτι έγινε σάβανο».
Ο Γιώργος Νταλάρας σημειώνει ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σταυροδρόμι. «Οπως λέω, μέσα σε αυτή τη συμφορά που κλήθηκε ο κόσμος να ζήσει, όπου ξαφνικά από την ηρεμία ήρθε στο χάος, βρήκε τη δυνατότητα και κράτησε την ψυχραιμία του. Δες πώς φέρθηκε στο προσφυγικό θέμα. Αυτό πραγματικά είναι μεγάλη ελπίδα. Ο ελληνικός λαός έδειξε πραγματικά θάρρος και ανθρωπιά. Για τα υπόλοιπα δεν ξέρει να κάνει κάτι επειδή όλα είναι “πιασμένα”. Δεν υπάρχει ειλικρίνεια».
Εκτός από την ειλικρίνεια, όλα αυτά τα χρόνια, τα χρόνια της κρίσης, ένα σημαντικό κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας πατούσε στην Αριστερά. Μπορεί άραγε να συνεχίσει να το πράττει; «Νομίζω ότι καλό είναι βλέποντας τα γεγονότα και τη φορά που έχουν πάρει τα πράγματα, όσο πιο πολλές αλήθειες λέμε στους ανθρώπους τόσο καλύτερα είναι. Δεν μπορούσε να καταργήσουμε την Αριστερά επειδή κάποιοι άνθρωποι λειτουργούν με προπέτασμα αριστερού καπνού. Δεν μπορούμε να καταργήσουμε τις ιδέες της Αριστεράς. Και δεν το κάνουμε επειδή το παρελθόν μας μάς γαλούχησε με αυτόν τον τρόπο. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ίδιοι και αυτοί που πολλές φορές καβαλούν την Ιστορία δεν ξέρουν ιππασία. Το χειρότερο από όλα είναι ότι οι άνθρωποι που έρχονται από την Αριστερά δημιουργούν προβλήματα. Αυτό είναι το κακό. Και μπροστά σε αυτό μένουμε αμήχανοι. Ο κόσμος παθαίνει σοκ όταν βλέπει ότι αυτό που συντηρούσε μέσα του ως ιδεολογία θα μπορούσε να έχει τέτοιες αποκλίσεις. Μακάρι να βλέπαμε την κρίση ως σκαλοπάτι για να διορθωθούν όλες οι παθογένειες. Και δεν πρέπει να δίνουμε συγχωροχάρτι σε όλους αυτούς που σήμερα –βλέποντας τις ατέλειες και τις αμέλειες όποιας κίνησης είναι ή βαφτίζεται αριστερή –στρέφονται ενάντιά της και λένε ότι δεν χρειάζεται Αριστερά. Οχι, δεν είναι έτσι. Χωρίς Αριστερά ο κόσμος δεν μπορεί να προχωρήσει. Ο,τι καλό έγινε σε αυτόν τον κόσμο εδώ και 200 χρόνια έγινε από τις ριζοσπαστικές, προοδευτικές και ουμανιστικές ιδέες της Αριστεράς».
Ο Γιώργος Νταλάρας συμπληρώνει περίπου μισό αιώνα παρουσίας στη μουσική και στο τραγούδι. Πενήντα χρόνια που βρίσκεται πάντα στην πρώτη γραμμή. Μια φυσική ερώτηση που προκύπτει είναι η εξής: δεν έχει κουραστεί; «Αν εννοείς τη ζωή, σε κάποιον βαθμό όλοι τη βαριούνται τη ζωή. Αυτό που με κρατάει να είμαι παρών είναι η αγάπη του κόσμου. Μπορεί να ακουστεί εγωιστικό αλλά εγώ δεν το θεωρώ έτσι. Σε όλη αυτή την καταχνιά αυτό που δεν έχει προδώσει τον κόσμο είναι το τραγούδι, παρ’ όλο που έχει τις κακές του πλευρές. Και αυτό συμβαίνει επειδή το τραγούδι δεν το έχει ένας στα χέρια του. Οπότε το είχε ένας, υπήρξαν καταστροφές. Το έχουμε πολλοί στα χέρια μας. Ποιητές, στιχουργοί, μουσικοί, τραγουδιστές. Είναι μια διαδικασία με πολλούς ανθρώπους. Και επειδή πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους έχουν μεγαλώσει με τις καλές πλευρές της τέχνης έχουν αγωνία για αυτό που κάνουν. Αυτό το κομμάτι αξίζει να υπάρχει. Η μουσική και το τραγούδι ήταν ένα ίαμα για εμένα. Η μουσική με έκανε να μείνω όρθιος. Γνωρίζω τι κάνω, πού απευθύνομαι, γιατί το κάνω, δεν έχω σκοτεινές ή υπόγειες σελίδες. Με το τραγούδι τα πράγματα είναι ξεκάθαρα, είναι όλα έτσι όπως τα ακούς».
Μίλησε για την αγάπη του κόσμου, μια αγάπη όμως που στην αρχή της κρίσης, για κάποιους τουλάχιστον, μόνο αγάπη δεν ήταν. «Πολύ καλά έκαναν αφού έτσι νόμιζαν. Τους ανθρώπους που κάνουν λάθος πρέπει να τους συγχωρείς. Και οι άνθρωποι εκείνοι –όσοι και αν ήταν, που δεν ήταν λίγοι αλλά δεν ήταν και η μεγάλη μερίδα –καθοδηγήθηκαν από συγκεκριμένους πολιτικούς χώρους, επιτέθηκαν, είπαν πράγματα που δεν ίσχυαν για μένα. Αυτό ήθελαν, αυτό έκαναν. Αλλά αυτούς τους ανθρώπους πρέπει να τους συγχωρέσεις που τα έχαναν όλα. Εγώ είχα δύο πόλους αντίδρασης. Από τη μία ήταν οι ακροδεξιοί και από την άλλη μια θαμπή εικόνα της αριστερής λογικής που δεν έβγαλε πουθενά».
Κριτικός στέκεται απέναντι και στο θέμα των τηλεοπτικών αδειών με πολλά ερωτήματα. «Εχω την εντύπωση ότι τα πράγματα στις δημοπρασίες είναι φανερά. Αυτό δεν έγινε και δημιούργησε πολύ μεγάλη συζήτηση για πράγματα αυτονόητα. Δεν έπρεπε να πληρώνονται οι συχνότητες; Επρεπε. Δεν έπρεπε όλη αυτή η δημοπρασία να γίνει από μια ανεξάρτητη αρχή; Επρεπε. Δεν θα έπρεπε οι άδειες να πληρούσαν και όρους όχι μόνο οικονομικούς αλλά και ποιοτικούς; Γιατί έπρεπε να γίνει όλο αυτό το σόου; Σκοτεινές διαδρομές για να λυθούν τα θέματα από την πολιτεία;».
Ο Γιώργος Νταλάρας δεν σταματά να δουλεύει και να προγραμματίζει. «Τα καταφέρνω επειδή είμαι… ξενέρωτος. Δεν πίνω, δεν καπνίζω, δεν φουμάρω, δεν με φουμάρουν όλα αυτά τα χρόνια. Δεν ξέρω τι έχασα αλλά ξέρω τι κέρδισα με τη ζωή που έκανα. Κάνω και θα συνεχίσω να κάνω ό,τι καλό και συγκινητικό βρίσκω μπροστά μου. Ετσι λοιπόν θα συνεχίσω. Αλλωστε δεν μου αρέσουν οι μόδες. Δεν μπορώ να τοποθετηθώ κάπου. Αν κάποιος άκουσε το όνομά μου και είπε ότι είναι μόδα, κακό του κεφαλιού του». Θέλει όμως και κάτι άλλο να κάνει: «Θέλω να είμαι ο πιο χαζοπαππούς του κόσμου. Και να ζήσω τα επόμενα χρόνια με καλοσύνη και αγάπη. Για εμένα το σημαντικό είναι το παιδαγωγικό κομμάτι της τηλεόρασης και όχι ο αριθμός των αδειών».
«Τα τραγούδια του Κουγιουμτζή ακούγονται παντού»
Τα τραγούδια του συνθέτη Σταύρου Κουγιουμτζή παρουσιάζει στο Βεάκειο Θέατρο του Πειραιά ο Γιώργος Νταλάρας, στις 19 Σεπτεμβρίου. Καλεσμένοι σε αυτές τις συναυλίες οι Ζαχαρίας Καρούνης και Ασπασία Στρατηγού αλλά και η Μαρία Κουγιουμτζή, κόρη του Σταύρου.
Το πρόγραμμα, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει τραγούδια όπως είναι τα: «Μη μου θυμώνεις, μάτια μου», «Κάπου νυχτώνει», «Ενας κόμπος η χαρά μου», «Οι ελεύθεροι κι ωραίοι», «Ολα καλά», «Ηταν πέντε, ήταν έξι», «Στα χρόνια της υπομονής», «Το σακάκι μου κι αν στάζει», «Το πουκάμισο το θαλασσί», «Στα ψηλά τα παραθύρια», «Οταν ανθίζουν πασχαλιές».
Ο Γιώργος Νταλάρας υπογραμμίζει στο «Βήμα της Κυριακής» ότι η σχέση του με τον Σταύρο Κουγιουμτζή ήταν περισσότερο οικογενειακή. «Σήμερα τα τραγούδια του Κουγιουμτζή ακούγονται παντού. Δεν θα βρεις πόλη ή μουσικό σχολείο που να μην έχουν κάνει αφιερώματα στον συνθέτη ή ακόμη και ορχήστρες που να μην ασχολούνται με το έργο του. Και αυτό επειδή τα τραγούδια του ήταν η συνέχεια του λαϊκού τραγουδιού, αυτού που έθρεψε έναν ολόκληρο λαό και ανάγκασε όλη την κοινωνία να βγάλει το καπέλο της σε αυτό το τραγούδι. Και εννοώ αυτό το λαϊκό που ξεκίνησε από το ρεμπέτικο, πέρασε στον Τσιτσάνη, πέρασε στα κοινωνικά, στον Θεοδωράκη κ.ο.κ. Αυτό το κομμάτι της μουσικής δεν ήταν διχασμένο, όπως είναι σήμερα η ελληνική κοινωνία, ήταν ενωμένο».
Στάθηκε επίσης στη συγκίνηση που παίρνει ο κόσμος σε αυτό το αφιέρωμα. «Δεκάδες τα γράμματα που παίρνω και αναφέρονται σε αυτή τη συγκίνηση που τους προσφέρει ακόμη και σήμερα ο Σταύρος Κουγιουμτζής. Ερχεται ένα μέρος νέων ανθρώπων που δεν είναι πολύ μεγάλο, έρχονται άνθρωποι που γνωρίζουν τα κομμάτια. Εχουν την ανάμνηση πίσω τους. Ακούν τραγούδια που έχουν μέσα τους συνείδηση. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι για κάποιους δεν μπορεί να είναι βαρετά. Να λένε “ωχ, πάλι τα ίδια θα ακούσουμε, παλιατζούρες”. Αλλά οκ. Δεν ξέρω καλά αγγλικά αλλά λέω ένα οκ και είμαι εντάξει».
Πότε & Που
Συναυλία στο Βεάκειο στις 19 Σεπτεμβρίου με τραγούδια σε στίχους του συνθέτη Σταύρου Κουγιουμτζή αλλά και άλλων ποιητών και στιχουργών.
Τραγουδούν: Γιώργος Νταλάρας, Ζαχαρίας Καρούνης, Ασπασία Στρατηγού, Μαρία Κουγιουμτζή.
Την ενορχήστρωση των τραγουδιών επιμελείται ο Γιώργος Νταλάρας με τη συνεργασία του Γιώργου Παπαχριστούδη, που είναι και ο διευθυντής της ορχήστρας.
Γενική είσοδος: 15 ευρώ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
