Είναι πραγματικός ή πλάσμα της φαντασίας; Ανδρας ή γυναίκα; Αριστοκράτης, παρίας, φτωχός ή πλούσιος; Είναι νέος ή τριακοσίων κάτι χρόνων; Κυνηγάει τον έρωτα ή τη δόξα; Θέλει να γίνει ποιητής ή πρεσβευτής; Είναι ελεύθερος ή αιχμάλωτος σε αόρατα δίχτυα; Ο «Ορλάντο» είναι όλα αυτά και πολλά ακόμη. Στον κόσμο του κανείς δεν πεθαίνει, όλοι και όλα αλλάζουν μορφή, το αέναο παιχνίδι των μεταμορφώσεων μοιάζει να είναι τόσο σημαντικό όσο για μας το οξυγόνο.
Γραμμένος το 1928 ο «Ορλάντο» της Βιρτζίνια Γουλφ, ένα από τα πιο ανάλαφρα μυθιστορήματά της, είναι η βιογραφία φαντασίας ενός νεαρού ευγενούς που ζει από το 1600 ως το 1900 χωρίς να περάσει ποτέ τα… τριάντα. Το μόνο που επηρεάζεται όσον αφορά την εμφάνισή του είναι ότι κάποια στιγμή πέφτει σε λήθαργο και όταν ξυπνάει έχει γίνει γυναίκα.
Το μυθιστόρημα της Γουλφ –γνωστό στους σινεφίλ από την ιδιαίτερη κινηματογραφική διασκευή της Σάλι Πότερ με την Τίλντα Σουίντον στον ρόλο του τίτλου –βρίσκεται και πάλι στην επικαιρότητα χάρη στη μινιμαλιστική παράσταση του σκηνοθέτη Σάκη Παπακωνσταντίνου στο θέατρο Ιλίσια – Βολανάκη.
«Η βασική σκηνοθετική κατεύθυνση βασίστηκε στην οδηγία που έδωσε η ίδια η Γουλφ στα ημερολόγιά της μιλώντας για τον “Ορλάντο” –“πρέπει να είναι μισο-αστείο, μισο-σοβαρό, με μεγάλες πινελιές υπερβολής”» ανέφερε ο σκηνοθέτης. Για να επιτύχουν οι ηθοποιοί τη μείξη δραματικού, κωμικού και σουρεαλιστικού, επελέγη ένα χαλαρό κολάζ από διάφορα θεατρικά είδη και στυλ, εκφορές, φωνές, ταχύτητες.
Συνεπώς σε αυτό το παιχνίδι μεταμορφώσεων σημαντικό ρόλο παίζει το ρούχο, ως συνδετικός αλλά και αποδομητικός παράγοντας (τα κοστούμια υπογράφει ο Λάκης Γαβαλάς). «Από τη μία το ένδυμα, ή το κομμάτι του, αντιμετωπίζεται ως αντικείμενο και από την άλλη ως σύμβολο ή ως αφορμή για έναν διάλογο πάνω στις εκδοχές του φύλου μας και της ταυτότητας που αυτό προσδίδει» είπε ο κ. Παπακωνσταντίνου. «Οταν ο Ορλάντο γίνεται γυναίκα στην Κωνσταντινούπολη, ένας από τους αφηγητές σχολιάζει: “Η αλλαγή του φύλου, ενώ αλλάζει το μέλλον, δεν επηρεάζει σε τίποτα την ταυτότητα”. Υπερασπιζόμαστε την άποψη της Γουλφ ότι το φύλο είναι και αυτό ένα ακόμη κοστούμι”».
«Με ρωτούν γιατί κάνω Ορλάντο σε τέτοιους δύσκολους καιρούς» μας είπε η πρωταγωνίστρια της παράστασης στον ρόλο του Ορλάντο Νίκη Σερέτη (δίπλα στους Δημήτρη Δημητρόπουλο, Ελενα Κωνσταντινίδου, Νεκτάριο Σμυρνάκη). «Γιατί δεν κάνω μια κωμωδία, κάτι πιασάρικο, κάτι εύπεπτο με το οποίο θα ξεχαστεί ο κόσμος από τα προβλήματά του. Δεν το βλέπω όμως έτσι. Για μένα ο Ορλάντο, ως παράσταση αλλά και ως ρόλος, αποτελεί μια μορφή δημιουργικής αντίστασης απέναντι σε αυτή τη λογική των εύκολων συνταγών που ευνοούν τον μακάριο ύπνο μας. Ο Ορλάντο μού δίνει κουράγιο να υπάρχω και να παλεύω με τη σκληρή πραγματικότητα γύρω μου».
Ο κ. Παπακωνσταντίνου θυμάται ότι στην τελευταία συνέντευξή του προτού δολοφονηθεί ο ιταλός σκηνοθέτης Πιερ Πάολο Παζολίνι επέμενε στο εξής: «Περισσότερο από ποτέ, σήμερα υπάρχει η ανάγκη να προκαλέσουμε. Πώς αλλιώς θα απευθυνθούμε στους ανθρώπους με τέτοιον τρόπο ώστε να σκεφτούν τη ζωή τους διαφορετικά; Είναι προκλητικό να μιλάς για ποίηση, όταν όλη η συζήτηση σήμερα περιστρέφεται γύρω από το αν υπάρχουν ή δεν υπάρχουν λεφτά. Με ή χωρίς αυτά, κάφροι θα παραμείνουμε αν δεν έχουμε πίστη σε κάτι υψηλότερο, σε κάτι που δεν έχει τιμή αλλά μόνο αξία».
πότε & πού:
Ο διάρκειας 80 λεπτών «Ορλάντο» παίζεται στο θέατρο Ιλίσια – Βολανάκη (Παπαδιαμαντοπούλου 4, Χίλτον) κάθε Παρασκευή στις 23.15, κάθε Σάββατο στις 18.45 και κάθε Κυριακή στις 21.15. Τηλ. 210-7223.010
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
