Η μοίρα της Βιρμανίας (γνωστής και ως Μιανμάρ) και το πεπρωμένο των 50 εκατομμυρίων Βιρμανών θα αποφασιστούν μέσα στις ερχόμενες ημέρες- ίσως και ώρες. Η σημερινή κρίση σιγόβραζε εδώ και πολλά χρόνια. Αλλά κανένας δεν γνώριζε πότε ακριβώς θα ξεσπούσε η ανοιχτή εξέγερση εναντίον της στρατιωτικής δικτατορίας στη Βιρμανία.
Φοβούμαι ότι, με ελάχιστες μόνο εξαιρέσεις, οι περισσότερες χώρες εξεπλάγησαν και βρέθηκαν απροετοίμαστες για άλλη μία φορά μπροστά στις ραγδαίες εξελίξεις των γεγονότων στη Βιρμανία. Ετσι εμφανίζονται εντελώς ανέτοιμες για αυτή την κρίση και δεν ξέρουν πώς να την αντιμετωπίσουν.
Πόσο πολλές φορές και σε πόσο πολλά μέρη έχει συμβεί κάτι τέτοιο; Χειρότερο είναι πάντως το ότι πολλές χώρες το βρίσκουν πιο βολικό να στρέφουν αλλού το βλέμμα και να κλείνουν τα αφτιά τους στη σιωπή του θανάτου με την οποία διαλέγει να παρουσιάζεται στον έξω κόσμο αυτή η χώρα της Ασίας.
Στη Βιρμανία μια δύναμη από μορφωμένους βουδιστές μοναχούς- ανθρώπους που είναι άοπλοι και φιλειρηνιστές από τη φύση τους- ξεσηκώθηκε εναντίον του στρατιωτικού καθεστώτος. Το γεγονός ότι μοναχοί ηγούνται στις διαμαρτυρίες δεν προκαλεί έκπληξη σε όσους ενδιαφέρονται και παρακολουθούν εδώ και καιρό την κατάσταση στη Βιρμανία.
Στην πλειονότητά τους οι βουδιστές μοναχοί στη Βιρμανία υπομένουν μετά δυσκολίας τις απόπειρες της κυβέρνησηςσε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο- να διαφθείρει τα μοναστικά τους τάγματα και να καταχραστεί το παράδειγμα της αυτοσυγκράτησης των μοναχών για να αυξήσει τις πιέσεις στους άλλους πιστούς.
Φυσικά χωρίς καθολική και συντονισμένη διεθνή πολιτική και οικονομική στήριξη – και στήριξη από τα ΜΜΕ- προς αυτούς τους γενναίους μοναχούς οι εξελίξεις στη Βιρμανία θα γυρίσουν 20 χρόνια πίσω.
Σε καθημερινή βάση σε πάμπολλα διεθνή και επιστημονικά συνέδρια σε όλον τον κόσμο ακούμε συζητήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και συναισθηματικές διακηρύξεις για την υπεράσπισή τους. Πώς είναι λοιπόν δυνατόν να παραμένει η διεθνής κοινότητα ανίκανη να αντιδράσει αποτελεσματικά και να εμποδίσει τους στρατιωτικούς στη Βιρμανία να κλιμακώσουν τη χρήση της βίας στη Ρανγκούν και στους βουδιστικούς ναούς;
Επί δεκαετίες η διεθνής κοινότητα συζητεί για μεταρρυθμίσεις στα Ηνωμένα Εθνη ώστε να εξασφαλίζεται καλύτερα η πολιτική και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια σε συγκρούσεις σαν αυτές που συμβαίνουν τώρα στη Βιρμανία ή στο Νταρφούρ του Σουδάν.
Δεν είναι τα αθώα θύματα της καταπίεσης που χάνουν την αξιοπρέπειά τους αλλά μάλλον η διεθνής κοινότητα, η αποτυχία της οποίας να δράσει σημαίνει ότι παρακολουθούμε χωρίς να μπορούμε να βοηθήσουμε την ώρα που τα θύματα αφήνονται στη μοίρα τους. Οι δικτάτορες του κόσμου φυσικά γνωρίζουν τι σημαίνει αυτή η αποτυχία βούλησης της διεθνούς κοινότητας και η ανικανότητά της για τον συντονισμό αποτελεσματικών μέτρων. Πώς αλλιώς θα την ερμήνευαν παρά ως απόλυτη επιβεβαίωση του status quo και της δικής τους δυνατότητας να δρουν με ασυλία;
Ο κ. Βάτσλαβ Χάβελ είναι πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τσεχίας.
