«Πράσινα» δάνεια άνω των 1,2 δισ. ευρώ υπολογίζεται ότι θα χορηγήσουν οι τράπεζες τα επόμενα χρόνια για την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων ανάπτυξης φωτοβολταϊκών πάρκων από ιδιώτες μικροπαραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας. Από τις αιτήσεις που έχει δεχθεί ως σήμερα η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) – και εφόσον εκδοθούν οι σχετικές άδειες – προκύπτει ότι οι συγκεκριμένες επενδύσεις θα χρειαστούν συνολικά κεφάλαια της τάξεως περίπου των 3,62 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου το 40% αναμένεται να καλυφθεί από τον αναπτυξιακό νόμο, δηλαδή ποσό ύψους 1,45 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα θα καλυφθούν από την ίδια συμμετοχή των επενδυτών και από τραπεζικό δανεισμό. Με δεδομένο ότι ο νόμος επιβάλλει την ίδια συμμετοχή των επενδυτών κατά 25%, οι τράπεζες αναμένεται να χορηγήσουν δάνεια ως και 1,26 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσό σημαντικό για τις εμπορικές τράπεζες, τα επιτελεία των οποίων επεξεργάζονται σχέδια προσέλκυσης των υποψηφίων επενδυτών, αν και μόνο η Τράπεζα Πειραιώς ως σήμερα έχει λανσάρει χρηματοδοτικά προγράμματα ειδικά για τον σκοπό αυτόν.
* Επενδύσεις χαμηλού ρίσκου
Οι συγκεκριμένες επενδύσεις έχουν το πλεονέκτημα για τα πιστωτικά ιδρύματα ότι ενέχουν σημαντικά μικρότερο ρίσκο σε σχέση με άλλου είδους επιχειρηματικές δραστηριότητες, καθώς ο αγοραστής, στην προκειμένη περίπτωση η ΔΕΗ, είναι εξασφαλισμένος για μία εικοσαετία, ενώ η ελάχιστη τιμή πώλησης του παραγόμενου προϊόντος είναι επίσης δεδομένη. Η συντριπτική πλειονότητα των επενδύσεων σε τεχνολογίες ΑΠΕ γίνεται πλέον από ιδιώτες, οι οποίοι, εκτός από ίδια κεφάλαια που διαθέτουν, καταφεύγουν σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για δανεισμό που θα τους επιτρέψει να πραγματοποιήσουν την επένδυσή τους. Οι τράπεζες, από την πλευρά τους, βλέπουν καινούργιες ευκαιρίες να ανοίγονται στον τομέα των χρηματοδοτικών προϊόντων που αφορούν τις «καθαρές» τεχνολογίες. Αν λίγα χρόνια πριν η αγορά των ΑΠΕ ήταν σχετικά μικρή και περιθωριακή, δεν ισχύει το ίδιο και σήμερα. Το 2004 οι επενδύσεις σε τεχνολογίες ΑΠΕ άγγιξαν διεθνώς τα 30 δισ. δολάρια, ήταν δηλαδή το ένα πέμπτο των αντίστοιχων επενδύσεων σε συμβατικές μορφές ενέργειας.
* Υψηλές αποδόσεις του… ήλιου
Οπως επισημαίνει σχετικά ο κ. Βρ. Ζάβρας, υπεύθυνος του Γραφείου Περιβαλλοντικών Θεμάτων της Τράπεζας Πειραιώς, «οι επενδύσεις στα συστήματα αυτά παρουσιάζουν σημαντικά υψηλές αποδόσεις», προσθέτοντας ότι «η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο είναι εξαιρετικά προβλέψιμη». Σύμφωνα με τον ίδιο, σε γενικές γραμμές ένα φωτοβολταϊκό σύστημα στην Ελλάδα παράγει ετησίως περίπου 1.150-1.400 κιλοβατώρες ανά εγκατεστημένο κιλοβάτ. Η παραγόμενη ηλιακή ενέργεια διοχετεύεται στο δίκτυο και, σύμφωνα με τον Ν. 3468/06, η τιμή πώλησης της ηλιακής κιλοβατώρας (kWh) ανέρχεται σε 0,40-0,50 ευρώ/kWh. Η σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας ισχύει για δέκα έτη και μπορεί να παρατείνεται για δέκα επιπλέον έτη μονομερώς, με έγγραφη δήλωση του παραγωγού. Η τιμή αυτή αναπροσαρμόζεται με βάση το μέσο ποσοστό αναπροσαρμογής των τιμολογίων της ΔΕΗ που εγκρίνεται κάθε φορά από τον υπουργό Ανάπτυξης. Διαφορετικά αναπροσαρμόζεται κατά ποσοστό ίσο προς το 80% του δείκτη τιμών καταναλωτή, όπως ανακοινώνεται από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Χαρακτηριστικό της ελκυστικότητας της επένδυσης αποτελεί το γεγονός ότι στην ελληνική αγορά θέλουν να εισέλθουν και funds. Η εταιρεία Lion Energy αναμένεται να συγκεντρώσει κεφάλαια 70 εκατ. ευρώ μέσω ενός fund που δημιούργησε για τον σκοπό αυτόν. Στόχος είναι να συγκεντρωθεί το παραπάνω ποσό ως το τέλος του 2007, ενώ στα πάρκα που θα δημιουργηθούν θα τοποθετηθούν πλαίσια νέας τεχνολογίας.
Ο κ. Ζάβρας τονίζει ότι, παρά το γεγονός πως οι επενδύσεις αυτές θεωρούνται εξαιρετικά ελκυστικές λόγω και των επιδοτήσεων από τον αναπτυξιακό νόμο, που θα κυμαίνονται από 30% ως 60%, υπάρχουν πολλά σημεία τα οποία οφείλουν οι επενδυτές να προσέξουν κατά τη διαδικασία διαμόρφωσης των επενδυτικών τους σχεδίων και πριν από τη λήψη της τελικής τους απόφασης. «Μην ξεχνάμε πως πρόκειται για μια επένδυση με χρόνο ζωής 20 έτη» σημείωσε χαρακτηριστικά ο ίδιος. Οι επενδυτές πρέπει να λάβουν υπόψη τους την καταλληλότητα του οικοπέδου, τον χαρακτηρισμό της χρήσης της γης στην οποία θα γίνει η επένδυση, τις απαραίτητες εγγυήσεις του εξοπλισμού μαζί με τις εγγυήσεις καλής τοποθέτησης και λειτουργίας και το «υποχρεωτικό» ασφαλιστήριο συμβόλαιο κατά παντός κινδύνου. Επίσης ως αδύνατα σημεία επισημαίνονται η ισχύουσα γραφειοκρατία για την αδειοδότηση, η έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού και η ελλιπής ενημέρωση των κοινωνικών φορέων αλλά και του πληθυσμού γενικότερα.
* Υψηλή ζήτηση παγκοσμίως
Ειδικά για τα φωτοβολταϊκά συστήματα θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει «πρωτόγνωρους» τους ρυθμούς ανάπτυξης με τους οποίους κινείται η διεθνής αγορά τα τελευταία χρόνια, κυρίως χάρη στα προγράμματα τριών χωρών που αποτελούν το βαρόμετρο για την ανάπτυξη της τεχνολογίας αυτής: της Ιαπωνίας, της Γερμανίας και των ΗΠΑ. Ο κ. Ζάβρας τόνισε ότι νέοι παίκτες, όπως η Κίνα και η Ισπανία, μπαίνουν δυναμικά στο παιχνίδι, με νέες παραγωγικές μονάδες και γενναία μέτρα στήριξης και ενθάρρυνσης του ηλιακού ηλεκτρισμού. Είναι χαρακτηριστικό ότι την τελευταία εξαετία η αγορά των φωτοβολταϊκών έχει σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης που ξεπερνούν το 50% ετησίως. Σε ό,τι αφορά την παραγωγή, η Ιαπωνία κρατά τα σκήπτρα της παγκόσμιας αγοράς, ενώ οι ΗΠΑ βρίσκονται πλέον στην τρίτη θέση μετά την Ευρωπαϊκή Ενωση.
* Αύξηση πωλήσεων κατά 44%
Σε ό,τι αφορά τη ζήτηση των φωτοβολταϊκών, οι εκτιμήσεις είναι ότι θα εξακολουθήσει να αυξάνεται με ρυθμούς υψηλότερους των αντιστοίχων της προσφοράς και αυτό θα συνεχιστεί για τα επόμενα χρόνια. Είναι ενδεικτικό ότι το 2005 η βιομηχανία φωτοβολταϊκών είχε αύξηση 44% του όγκου των πωλήσεων, 50% στα έσοδα και 149% στα κέρδη. Οι εξελίξεις αυτές δεν είναι συγκυριακό γεγονός. Εκτιμάται ότι το 2010 η εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών θα ξεπεράσει διεθνώς τα 10.000 MW. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται τόσο στους σημερινούς ρυθμούς ανάπτυξης όσο και στους στόχους που έχουν θέσει κατά καιρούς διάφορες κυβερνήσεις. Σύμφωνα με τον κ. Ζάβρα, το μεγάλο πρόβλημα που ανέκυψε την τελευταία διετία, η αδυναμία εξεύρεσης επαρκούς πρώτης ύλης, δηλαδή πυριτίου υψηλής καθαρότητας, φαίνεται να επιλύεται οριστικά. Πολλές νέες μονάδες κατασκευάζονται ήδη διεθνώς και στα τέλη του 2008 αναμένεται τετραπλασιασμός της διαθέσιμης πρώτης ύλης για παραγωγή φωτοβολταϊκών.
