Σοβαρές δυσκολίες θα αντιμετωπίσει η Ιταλία όταν, την Πρωτοχρονιά του 2002, εγκαταλείψει τη λιρέτα και μαζί με τις άλλες 11 χώρες της ΕΕ αποδεχθεί το ευρώ. Το εβδομαδιαίο «Panorama» συμβούλευε το περασμένο Σαββατοκύριακο τους Ιταλούς να κάνουν Πρωτοχρονιά όσο το δυνατόν μακρύτερα από την Ιταλία. Και δεν θα είναι μόνο πολιτικής και δημοσιονομικής φύσεως αυτές οι δυσκολίες. Η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι το αντιλαμβάνεται, κάπως αργά ίσως, και άρχισε ήδη να διοχετεύει στα ΜΜΕ που ελέγχει την πληροφορία ότι μάλλον δεν θα είναι εφικτός ο στόχος της σταθερής ανάπτυξης κατά 3% στην τετραετία 2003-2006. Ακόμη σαφέστερα προ ημερών το κεντρικό οικονομικό σχόλιο της «La Stampa», που πάντοτε εκφράζει τις απόψεις του κύκλου Μπερλουσκόνι, διατύπωνε σοβαρές αμφιβολίες αν θα είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν οι (προεκλογικές επαγγελίες) του πρωθυπουργού για μείωση των φόρων και εκσυγχρονισμό του όλου οικονομικο-γραφειοκρατικού συστήματος της Ιταλίας. Την ίδια ημέρα, κατά σύμπτωση ίσως, η γερμανική «Frankfurter Allgemeine» σε μια ανασκόπηση για την κατάσταση στην ευρωζώνη προέβλεπε ότι η αγορά εργασίας στην Ιταλία θα δεχθεί «σφοδρό κλυδωνισμό» λόγω εισαγωγής του ευρώ και διαπίστωνε ότι ψυχολογικώς οι Ιταλοί δεν είναι καθόλου έτοιμοι να κάνουν το άλμα από τη λιρέτα στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα. Η εφημερίδα υπογράμμιζε ότι ένα ενδεχόμενο «στραβοπάτημα» της Ιταλίας πρέπει να ενδιαφέρει όλους τους Ευρωπαίους, ακόμη και τους εκτός ευρωζώνης.
Το αναγκαστικό διαζύγιο των Ιταλών από τη λιρέτα νόμισμα-σύμβολο της ένωσης των ιταλικών κρατιδίων πριν από 140 χρόνια συνδέεται και με μια σοβαρή έκρηξη ευρωσκεπτικισμού. Το Ευρωβαρόμετρο των Βρυξελλών, στα μέσα Ιουνίου, έδειξε ότι μολονότι το 62% των Ιταλών είναι υπέρ της Ευρωπαϊκής Ενωσης το ποσοστό εκείνων που δείχνουν «απογοήτευση και αμφιβολίες για το μέλλον» της ανέβηκε από 34% τον Μάιο 2000 σε 44% τον περασμένο Ιούνιο. Εκπληξη προκάλεσε στη Ρώμη και δικαιολογημένη ανησυχία στις Βρυξέλλες η δήλωση του υπουργού Αμυνας Αντόνιο Μαρτίνο ότι είναι «όσο ποτέ άλλοτε» ευρωσκεπτικιστής. Δεν ήταν θετικότερος ως προς την εισαγωγή του ευρώ στην Ιταλία ο υπουργός Οικονομικών Τζούλιο Τρεμοντίνι, γνωστός άλλωστε από την αντίθεσή του στη διεύρυνση της ΕΕ. Σε δηλώσεις του σε αμερικανική εφημερίδα ο υπουργός εξήγησε ότι η διεύρυνση σημαίνει διακοπή των χρηματοδοτήσεων της Ιταλίας από την ΕΕ, γεγονός το οποίο «θα δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα» στον προϋπολογισμό της χώρας. Τέλος, τόσο η Forza Italia του σινιόρ Μπερλουσκόνι όσο και η νεοφασιστική Alleanza Nazionale που συγκροτούν την ιταλική κυβέρνηση έχουν κρατήσει κάποιες αποστάσεις από τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δεν θα πρέπει, κατόπιν τούτου, να θεωρηθεί δείγμα αγγλικού αντιευρωπαϊσμού η πρόβλεψη των «Times», προ ημερών, ότι θα διογκωθεί ο ευρωσκεπτικισμός στην Ιταλία όταν το ευρώ γίνει καθημερινό νόμισμα της χώρας.
Η βρετανική εφημερίδα υποστηρίζει ότι και μόνο η στρογγυλοποίηση των ευρώ θα οδηγήσει σε πληθωρισμό. Οταν ένα ευρώ, γράφει, θα στοιχίζει 1.936.27 λιρέτες, λογικό είναι στις καθημερινές συναλλαγές να στρογγυλοποιείται σε 2.000 λιρέτες.
Εξάλλου εν όψει του ευρώ βγήκαν στην επιφάνεια πολλά δισεκατομμύρια λιρέτες μαφιόζικες αλλά και νόμιμες οι οποίες όταν ανταλλαγούν με το ευρώ θα προκαλέσουν «χρηματιστική ασφυξία» στην ιταλική οικονομία. Στις αρχές του καλοκαιριού οι ιταλικές τράπεζες είδαν με ενθουσιασμό, ο οποίος όμως πολύ γρήγορα έγινε απόγνωση και πανικός, να αυξάνονται ως και κατά 20% οι καταθέσεις ταμιευτηρίου και να διογκώνεται ο αριθμός των πελατών τους. «Η γιαγιά έβγαλε από το στρώμα της μερικά εκατομμύρια», ήταν ο τίτλος σπαρταριστού ρεπορτάζ της «Corriere della Sera» που βεβαίωνε, μεταξύ άλλων, ότι τέτοιες «γιαγιάδες» αριθμούνται σε εκατοντάδες.
Υπάρχουν όμως και άλλα προβλήματα με την εισαγωγή του ευρώ στην καθημερινή ζωή και δεν αφορούν μόνο την Ιταλία. Τρεις χώρες μέχρι στιγμής, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, δεν θα τυπώσουν ευρωνομίσματα άνω των 50 ευρώ (που ισοδυναμεί με 17.035 δρχ., ποσό για το οποίο δεν υπάρχει χαρτονόμισμα σε δραχμές). Ωστόσο και άλλες χώρες, όπως η Γερμανία, σκέπτονται να τυπώσουν πολύ μικρό αριθμό 100 ευρώ όχι γιατί δεν κυκλοφορεί ίδιας και μεγαλύτερης αξίας χαρτονόμισμα σε μάρκα αλλά από τον φόβο των παραχαρακτών. Μολονότι δίδονται διαβεβαιώσεις από τις πιο υπεύθυνες πηγές ότι έχουν ληφθεί όλα τα μέτρα ώστε τα ευρωνομίσματα να είναι ασφαλή, φαίνεται πως υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι οι μαφίες της Ιταλίας και της Ανατολικής Ευρώπης δεν έχουν μείνει με σταυρωμένα χέρια.
Τέλος, ειδικά για την Ιταλία την οποία το κύριο άρθρο των «Times» του Λονδίνου ονόμαζε την περασμένη Δευτέρα τον «ασθενέστερο κρίκο» της ευρωζώνης ο ψυχολογικός παράγων θα παίξει σημαντικό ρόλο. Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς την έκπληξη και απογοήτευση του εργαζομένου όταν αντί 5 εκατ. λιρέτες πάρει στο χέρι μόνο 2.582 ευρώ [αλλά και του έλληνα εργαζομένου των 220.000 δρχ. που δεν θα πάρει ούτε 640 ευρώ…]. Θα σκεφθεί άραγε ότι για το ποτήρι το κιάντι που θα πιει στην τρατορία του θα πληρώσει μόνο 1,08 ευρώ;
Στις Βρυξέλλες το ελπίζουν. Και δεν χάνουν τον ύπνο τους.
