Εθνικό γόητρο, επίδειξη αθλητικής ισχύος, προσωπική καταξίωση και επιτυχία των άμεσων (αθλητές) αλλά και των ηθικών αυτουργών (προπονητές, παράγοντες). H κατάκτηση ολυμπιακών μεταλλίων συνιστά όλα τα προαναφερθέντα μαζί, με διαφορετική ίσως δόση από το καθένα αναλόγως της κοινωνικοπολιτικής πραγματικότητας κάθε χώρας αλλά και της αθλητικής κουλτούρας της. Ο πυρετός των μεταλλίων, εθνικός αλλά και προσωπικός, απογειώνεται όταν μια χώρα απολαμβάνει παράλληλα την τιμή να διοργανώνει τους Ολυμπιακούς Αγώνες. H παράδοση που θέλει τις διοργανώτριες χώρες να αυξάνουν (ακόμη και να εκτινάσσουν στα ύψη) τη συγκομιδή των ολυμπιακών μεταλλίων βαραίνει εδώ και τέσσερα χρόνια, από τη στιγμή που έσβησαν τα φώτα στο Σίδνεϊ, τις πλάτες του ελληνικού αθλητισμού. Με μία μόνο εξαίρεση, τις ΗΠΑ, οι οποίες το 1996 στην Ατλάντα κατέκτησαν λιγότερα μετάλλια (101) σε σχέση με το 1992 στη Βαρκελώνη (107), οι υπόλοιπες διοργανώτριες των μεταπολεμικών Ολυμπιακών Αγώνων αξιοποίησαν τον παράγοντα έδρα, με αποκορύφωμα τους Ισπανούς, οι οποίοι ενώ το 1988 έφυγαν από τη Σεούλ με μόλις τέσσερα μετάλλια, τέσσερα χρόνια αργότερα στην πρωτεύουσα της Καταλωνίας υπερπενταπλασίασαν τη συγκομιδή συγκεντρώνοντας μπροστά στο δικό τους κοινό 22 μετάλλια (13 χρυσά). H Ελλάδα, αρχής γενομένης από τα δύο χρυσά μετάλλια της Βαρκελώνης, είχε εντυπωσιακή αύξηση στη συνέχεια (σχεδόν γεωμετρικής προόδου), αφού στην Ατλάντα ανέβηκε στα 8 και στο Σίδνεϊ στα 13. Οσο για την Αθήνα 2004, ο μαγικός αριθμός που ψιθυρίζεται από επίσημα και ανεπίσημα χείλη ανεβάζει τον πήχη πάνω από τα 20 μετάλλια. Επειδή όμως πολλές φορές η «αριθμολογία» εδράζεται περισσότερο σε ευσεβείς πόθους παρά σε αντικειμενικές εκτιμήσεις, «Το Βήμα» επιχειρεί από σήμερα να ακτινογραφήσει τις ελπίδες του ελληνικού αθλητισμού εν όψει των Αγώνων του 2004 αναλύοντας την πορεία του από το 2001 και εντεύθεν. Χρησιμοποιώντας το (όσο το δυνατόν) ασφαλές κριτήριο της παρουσίας των ελλήνων αθλητών στα παγκόσμια πρωταθλήματα αλλά και σε άλλες μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις προσπαθήσαμε να συνθέσουμε το (προ)ολυμπιακό παζλ και να προσφέρουμε μια (κατά το δυνατόν) αντικειμενική εκτίμηση των ολυμπιακών προοπτικών.
Ο ολυμπιακός κύκλος που ξεκίνησε το 2001 και θα τερματιστεί τον Αύγουστο του 2004 δεν επεφύλασσε ιδιαίτερες εκπλήξεις όσον αφορά τα αθλήματα στα οποία εδράζονται οι ελληνικές ελπίδες για τους Αγώνες του 2004. Αθλήματα όπως ο στίβος, η γυμναστική, η άρση βαρών (ιδιαίτερα των γυναικών), το τάε κβον ντο, πρωταγωνιστές του Σίδνεϊ, συνέχισαν να προσφέρουν παγκόσμιες διακρίσεις στην Ελλάδα. Σε αυτά προστέθηκε η ιστιοπλοΐα, η οποία μετά το ολυμπιακό ναυάγιο επέστρεψε στον αφρό των διακρίσεων, κυρίως χάρη στο εκπληκτικό ντουέτο Σοφία Μπεκατώρου – Αιμιλία Τσουλφά και στον Νίκο Κακλαμανάκη, θέτοντας σοβαρή υποψηφιότητα να λαφυραγωγήσει μετάλλια από τις ναυμαχίες του Αυγούστου στον θαλάσσιο στίβο του Σαρωνικού κόλπου. Ελπίδες κατάκτησης ολυμπιακών μεταλλίων με βάση τις προολυμπιακές τους επιτυχίες έχουν ακόμη η πάλη, το πινγκ πονγκ, η ιππασία αλλά και το πόλο ανδρών. «Το Βήμα» αρχίζει την παρουσίαση του προολυμπιακού παζλ με τα αθλήματα που σήκωσαν το βάρος της επιτυχίας στο Σίδνεϊ 2000 και αυτά που βάζουν υποψηφιότητα για το ολυμπιακό βάθρο του 2004.
* Οι θριαμβευτές του Σίδνεϊ
ΣΤΙΒΟΣ: Τα τέσσερα μετάλλια στο Σίδνεϊ (Κώστας Κεντέρης χρυσό, Τασούλα Κελεσίδου ασημένιο, Κατερίνα Θάνου ασημένιο, Μιρέλα Τζελίλη ασημένιο) αποτέλεσαν την κορυφαία συγκομιδή του ελληνικού στίβου στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων, με εξαίρεση την παρθενική διοργάνωση του 1896. H μετά το Σίδνεϊ πορεία του ελληνικού στίβου δημιουργεί την αισιοδοξία ότι το κατόρθωμα του 2000 μπορεί να επαναληφθεί, θα είναι όμως δύσκολο να υπερκερασθεί. Αλλωστε ο αριθμός 4 μοιάζει να είναι η οροφή των μεταλλίων της Ελλάδας στα παγκόσμια ραντεβού του στίβου.
Το 2001 στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Εντμοντον τον… οβολόν τους κατέβαλαν ο Κεντέρης (χρυσό μετάλλιο στα 200 μ.), η Τζελίλη (ασημένιο μετάλλιο στον ακοντισμό), η Θάνου (χάλκινο μετάλλιο στα 100 μ.), ο Κώστας Γκατσιούδης (χάλκινο μετάλλιο στον ακοντισμό). Δύο χρόνια αργότερα στο Παρίσι μόνο η Τζελίλη ανέβηκε και πάλι στο βάθρο, και μάλιστα στην πρώτη θέση, αλλά το καρέ των ελληνικών μεταλλίων έμεινε σταθερό. Αυτή τη φορά συμπληρώθηκε από το ασημένιο της Κελεσίδου και το χάλκινο της Κατερίνας Βόγγολη στη δισκοβολία, και το χάλκινο του Περικλή Ιακωβάκη στα 400 μ. εμπ. Οι ελπίδες του ελληνικού στίβου εστιάζονται και πάλι στις σταθερές αξίες του, που επιβεβαιώθηκαν στα δύο τελευταία παγκόσμια πρωταθλήματα, όπως και στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2002. Από τα νέα ονόματα που έλαμψαν στο διεθνές στερέωμα στον παρόντα ολυμπιακό κύκλο υποθήκες για άνοδο στο βάθρο της Αθήνας 2004 ενέγραψε η τριπλουνίστρια Πηγή Δεβετζή, τόσο με τις επιδόσεις της όσο και με την κατάκτηση του χάλκινου μεταλλίου στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα κλειστού στίβου.
ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ: Πλουσιότερη σε σχέση με τον προηγούμενο ολυμπιακό κύκλο (1997-2000) ήταν η συγκομιδή παγκόσμιων μεταλλίων της ελληνικής γυμναστικής. Εξι παγκόσμια μετάλλια από τους Βλάση Μάρα (δύο χρυσά στο μονόζυγο), Δημοσθένη Ταμπάκο (χρυσό στους κρίκους) και την ομάδα του ανσάμπλ (ένα χρυσό, δύο χάλκινα) ήταν ο απολογισμός την περίοδο 2001-2003 – έναντι τεσσάρων την περίοδο 1997-2000 -, γεγονός που δημιουργεί την αισιοδοξία ότι η ελληνική γυμναστική δικαιούται να ελπίζει τουλάχιστον στην επανάληψη της επιτυχίας του Σίδνεϊ, όπου είχε κατακτήσει δύο μετάλλια (Ταμπάκος ασημένιο, ανσάμπλ χάλκινο). H εμφάνιση του ταλαντούχου Μάρα στο διεθνές προσκήνιο πρόσθεσε ένα νέο όπλο υψηλής αξιοπιστίας στο οπλοστάσιο της ελληνικής γυμναστικής, που σημαδεύει δύο ολυμπιακά μετάλλια. Ερώτημα όμως αποτελεί το ανσάμπλ, το οποίο έχει ανανεωθεί κατά 100% σε σχέση με το Σίδνεϊ.
ΑΡΣΗ ΒΑΡΩΝ: Από το άθλημα των δυνατών, το οποίο αποτέλεσε τον σημαιοφόρο των ελληνικών ολυμπιακών επιτυχιών στην Ατλάντα (4 μετάλλια) και στο Σίδνεϊ (4 μετάλλια), προέρχονται τα πλέον ηχηρά ερωτήματα εν όψει των Αγώνων της Αθήνας. Με τους πατριάρχες Πύρρο Δήμα και Κάχι Καχιασβίλι να μην έχουν πραγματοποιήσει καμία εμφάνιση σε παγκόσμιο πρωτάθλημα, φυλάσσοντας ως κόρην οφθαλμού τις δυνάμεις τους για την τελευταία παράσταση της καριέρας τους, τους Λεωνίδα Σαμπάνη, Γιώργο Τζελίλη και Βίκτωρα Μήτρου να ταλαιπωρούνται από τραυματισμούς, η ελληνική «ντριμ τιμ» έκανε περιστασιακές εμφανίσεις στα παγκόσμια πλατό. H συγκομιδή των 13 μεταλλίων την περίοδο 2001-2003 μπορεί να κριθεί στο σύνολό της ικανοποιητική, οφείλεται όμως κατά τα 9/13 στο λεγόμενο «ασθενές φύλο», από το οποίο προέρχονται… ισχυρές ελπίδες για ολυμπιακές διακρίσεις. Το πιο δυνατό χαρτί είναι η Αναστασία Τσακίρη, η οποία συγκέντρωσε έξι παγκόσμια μετάλλια από το 2001. Με συμπαραστάτιδες τις Χαρίκλεια Καστρίτση και Χριστίνα Ιωαννίδη φιλοδοξεί να καλύψει τυχόν αδυναμίες του ισχυρού φύλου στα ολυμπιακά πλατό της Αθήνας.
TAE ΚΒΟΝ ΝΤΟ: Ανοδική εμφανίζεται η παγκόσμια πορεία του ελληνικού τάε κβον ντο μετά τους Αγώνες του 2000. Παρά το γεγονός ότι ο χρυσός ολυμπιονίκης του Σίδνεϊ Μιχάλης Μουρούτσος απουσίασε από το βάθρο, η ελληνική συγκομιδή από τα παγκόσμια πρωταθλήματα έφθασε τα πέντε μετάλλια, με αποκορύφωμα το χρυσό της Αρετής Αθανασοπούλου. Οπως και στην άρση βαρών έτσι και στην «τέχνη του χεριού και του ποδιού» οι γυναίκες αποτελούν το ισχυρό χαρτί της ελληνικής ομάδας. Εκτός από την παγκόσμια πρωταθλήτρια του 2003, ελπίδες ολυμπιακής διάκρισης έχει και η Ελλη Μυστακίδου, έχοντας ως παρακαταθήκη τα δύο χάλκινα παγκόσμια μετάλλια το 2001 και το 2003.
ΠΑΛΗ: Ενα χρυσό μετάλλιο από τη Σοφία Πουμπουρίδου και ένα χάλκινο από τον Ξενοφώντα Κουτσιούμπα ήταν ο μεταολυμπιακός απολογισμός της ελληνικής πάλης στα παγκόσμια πρωταθλήματα. Εκτός όμως από τη μέτρια συγκομιδή ερωτήματα για το ολυμπιακό μέλλον της ελληνικής πάλης εγείρουν ορισμένες επιλογές της Ελληνικής Ομοσπονδίας Πάλης, οι οποίες τείνουν να βγάλουν νοκ άουτ τις δύο κορυφαίες ελληνικές ελπίδες. Ο χάλκινος ολυμπιονίκης του Σίδνεϊ στην ελευθέρα πάλη Αμιράν Καρντάνοφ παραμένει πάντα μια σταθερή αξία αν και δεν κατάφερε να ανέβει στο παγκόσμιο βάθρο. «Ισοφάρισε» όμως την αποτυχία του με την κατάκτηση δύο ασημένιων ευρωπαϊκών μεταλλίων.
* Οι νέες υποψηφιότητες
ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑ: H παράδοση, όπως ο βήχας και ο έρωτας, δεν κρύβεται. Ο τότε διάδοχος Κωνσταντίνος (νυν Ντεγκρέτσια), ο Μπουντούρης, ο Χατζηπαυλής άνοιξαν τον δρόμο στον οποίο βάδισε το 1996 ο Νίκος Κακλαμανάκης, κατακτώντας στα νερά της Σαβάνας το χρυσό μετάλλιο στην ιστιοσανίδα. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο «γιος του ανέμου» περιορίστηκε στην έκτη θέση και τώρα επιστρέφει δριμύτερος για να ολοκληρώσει την καριέρα του δίπλα στο σπίτι του και πάνω στο βάθρο και να παραδώσει τη σκυτάλη στον νεαρό διάδοχό του, ήδη δις πρωταθλητή Ευρώπης (2001, 2002) και δεύτερο στο παγκόσμιο πρωτάθλημα (2003) στην κατηγορία εφήβων, Βύρωνα Κοκαλάνη.
Παγκόσμιος πρωταθλητής (για τρίτη φορά στην καριέρα του) το 2001 στον Σαρωνικό, δεύτερος στην αντίστοιχη διοργάνωση του 2003 στο Κάντιθ, πρώτος στις δύο προολυμπιακές ρεγκάτες στον Αγιο Κοσμά (2002 και 2003), ο Κακλαμανάκης συν τοις άλλοις οιστρηλατεί και τα υπόλοιπα ελληνικά πληρώματα, ειδικότερα το χρυσό ζευγάρι στα 470 γυναικών. H Αιμιλία Τσουλφά και η Σοφία Μπεκατώρου (14η θέση στο Σίδνεϊ) αποτελούν το κλασικότερο δίδυμο – γκανιάν στα σημερινά χρονικά της ιστιοπλοΐας και μία από τις πλέον αξιόπιστες ελληνικές υποψηφιότητες για χρυσό μετάλλιο. Τέσσερις συνεχείς φορές παγκόσμιες πρωταθλήτριες (Μπάλατον 2000, Κόπερ 2001, Κάλιαρι 2002, Κάντιθ 2003), τρις – επίσης στη σειρά – πρωταθλήτριες Ευρώπης (2000 Ιταλία, 2001 Ιρλανδία, 2002 Εσθονία), νικήτριες και στις δύο προολυμπιακές ρεγκάτες της Αθήνας (2002, 2003) και βραβευμένες με το Οσκαρ της Διεθνούς Ομοσπονδίας για το 2002, η Τσουλφά και η Μπεκατώρου κυριαρχούν απολύτως στην κατηγορία.
Οι φιλοδοξίες διεκδίκησης μεταλλίου δεν λείπουν ούτε από τους Ανδρέα Κοσματόπουλο και Κώστα Τριγκώνη, ούτε από τον Αιμίλιο Παπαθανασίου. Το πλήρωμα στα 470 ανδρών (8η θέση στο Σίδνεϊ) κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο τόσο στο Ευρωπαϊκό όσο και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2002 και ετοιμάζεται για το μεγάλο ολυμπιακό «χτύπημα». Ο πεισματάρης και βραβευμένος από τη ΔΟΕ για το fair play του, πρωταθλητής στα Φιν (12ος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2000) ποντάρει επίσης στην εμπειρία και στη δύναμη της έδρας και θα επιδιώξει να εξαργυρώσει τις επιτυχίες του στα παγκόσμια (χάλκινα μετάλλια το 2001 και το 2002) και στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα (χρυσό το 2001).
ΠΙΝΓΚ ΠΟΝΓΚ: Οι ρακέτες του Καλίν Κρεάνγκα παίρνουν φωτιά. Ο ρουμανικής καταγωγής αθλητής διεκδικεί με αξιώσεις μια θέση στο βάθρο, άλλωστε έδειξε την κλάση του στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2002 στο Ζάγκρεμπ, όπου κατέκτησε το ασημένιο μετάλλιο, και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του 2003 στο Παρίσι, όπου κατατάχθηκε τρίτος. Χαρισματικός και πολύπειρος ο Κρεάνγκα, έχει αναρριχηθεί στο Νο 7 της παγκόσμιας κατάταξης και αναμένεται να δώσει σκληρή μάχη με τους Κινέζους και τους Σουηδούς στο απλό, ενώ στο διπλό θα παίξει με τον Ντανιέλ Τσιόκα.
ΙΠΠΑΣΙΑ: H έκτη θέση της Χάιντι Αντικατζίδη στο Σίδνεϊ άνοιξε την όρεξη των αριστοκρατών του ελληνικού αθλητισμού. Τα διψήφια σε αριθμό ολυμπιακά εισιτήρια εξασφαλίστηκαν από νωρίς, κάποιες επιτυχίες ανανεώνουν τη διάθεση και οι ιππείς, οι αμαζόνες και τα άλογά τους ετοιμάζονται για τις προκλήσεις στο Μαρκόπουλο. Το χρυσό μετάλλιο στο Κύπελλο Εθνών του 2001 και οι διακρίσεις του Αντώνη Πετρή, της Αννας Μυτιληναίου και του Δημήτρη Νάτση σε αγώνες της σειράς του Παγκοσμίου Κυπέλλου στην Αθήνα και στη Βουδαπέστη αφήνουν κάποια περιθώρια, αλλά όχι μεγάλα. Το βαρύ πυροβολικό της ελληνικής ιππασίας εξακολουθεί να είναι η Χάιντι Αντικατζίδη – έβδομη στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2003 -, η οποία με τους δύο… κακοαναθρεμμένους ίππους της («Michelmas» και «Good Enough») φιλοδοξεί να κατακτήσει στο ιππικό τρίαθλο, το μετάλλιο που έχασε σχεδόν μέσα από τα χέρια της στο Σίδνεϊ.
