Ετσι θα αντιμετωπίσουμε τη μάστιγα του ντόπινγκ
ΣΕ ΑΜΕΣΟ συσχετισμό της κρατικής χρηματοδότησης με την αποτελεσματικότητα των αθλητικών ομοσπονδιών στην αντιμετώπιση του ντόπινγκ προχωρεί ο υφυπουργός Αθλητισμού κ. Ανδρέας Φούρας μιλώντας στο «Βήμα». Αναφερόμενος στην εκφρασμένη πρόθεση των υπουργών Αθλητισμού των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την αναβάθμιση του ρόλου των κρατικών οργάνων στους αντιντόπινγκ ελέγχους ο κ. Φούρας θεωρεί ότι όποιο σύστημα επιλεγεί πρέπει να είναι προϊόν συμφωνίας των κυβερνήσεων με τους αθλητικούς φορείς.
«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το ντόπινγκ αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τον αθλητισμό. Το ντόπινγκ ακυρώνει σε ιδεολογικό και πρακτικό επίπεδο το νόημα και το περιεχόμενο του αθλητισμού. Πρέπει βεβαίως να γίνει κατανοητό ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά πολύπλοκο πρόβλημα» τονίζει ο υφυπουργός Αθλητισμού και διευκρινίζει: «Εχει διαστάσεις ιατρικές, νομικές, ακόμη και συνταγματικές, αφού οι διαδικασίες ελέγχου και καταστολής εξυπακούεται ότι δεν πρέπει να θίγουν τα συνταγματικά δικαιώματα των πολιτών. Υπάρχει και μια ακόμη δυσάρεστη και επικίνδυνη παράμετρος. Υπενθυμίζω ότι οι πρώτες υποθέσεις ντόπινγκ κατά το 1998 παρουσιάστηκαν στο παγκόσμιο πρωτάθλημα κολύμβησης. Δεν αφορούσαν όμως μεμονωμένους αθλητές αλλά εθνικές ομάδες!».
Στην πρόσφατη συνεδρίαση των υπουργών Αθλητισμού των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης διατυπώθηκε απο πολλούς συναδέλφους σας η άποψη για πλήρη αυτονομία της υπό δημιουργία διεθνούς επιτροπής για τον έλεγχο του ντόπινγκ. Πώς σχολιάζετε αυτή την άποψη και πώς αντιλαμβάνεστε τον χαρακτήρα και τον ρόλο της εν λόγω διεθνούς επιτροπής;
«Οι υπουργοί Αθλητισμού των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης δέχτηκαν με ικανοποίηση την ίδρυση διεθνούς επιτροπής για τον έλεγχο του ντόπινγκ. Επισήμαναν όμως ότι προϋποθέσεις για την επιτυχία της επιτροπής είναι η ανεξαρτησία και η διαφάνεια των διαδικασιών. Ανεξαρτησία και διαφάνεια που θα καθιστούν τις ενέργειές της αξιόπιστες και κατά συνέπεια αποδεκτές από την αθλητική οικογένεια και την κοινή γνώμη. Βασικός ρόλος της διεθνούς επιτροπής είναι ο καθορισμός αυστηρότατων και αδιαπραγμάτευτων κανόνων. Η συγκρότηση ενός κώδικα απαράβατου με οικουμενική ισχύ για την αντιμετώπιση του ντόπινγκ. Απαιτείται ένα σωστό νομοθετικό πλαίσιο που θα καθορίζει με σαφέστατο και επιστημονικά άρτιο τρόπο την άσκηση του ελέγχου και την επιβολή των ποινών, με διαδικασίες διεθνώς αποδεκτές, επιστημονικά παραδεκτές και φυσικά άψογες συνταγματικά».
Θεωρείτε το μέχρι στιγμής ισχύον σύστημα όπου ο κυρίαρχος ρόλος για τον έλεγχο του ντόπινγκ ανήκει στις αθλητικές ομοσπονδίες επαρκές για την αντιμετώπιση του ντόπινγκ; Ποιο ρόλο μπορούν να παίξουν τα κρατικά όργανα και οι θεσμοί στη διαδικασία του ελέγχου ντόπινγκ;
«Το γεγονός ότι η διεθνής αθλητική οικογένεια προσπαθεί να βρει αποτελεσματικότερους τρόπους για την αντιμετώπιση του ντόπινγκ σημαίνει ότι το ισχύον σύστημα δεν θεωρείται επαρκές. Είναι αυτονόητο βεβαίως ότι όποιο σύστημα επιλεγεί θα πρέπει να αποτελεί προϊόν συμφωνίας των κυβερνήσεων με την αθλητική κοινότητα. Ο ρόλος που μπορούν να παίξουν τα κρατικά όργανα και οι δημόσιες αρχές είναι βεβαίως σημαντικός. Τα κρατικά όργανα έχουν πρώτα από όλα την ευθύνη από τη στιγμή όπου η χρήση απαγορευμένων ουσιών ξεπερνά τα όρια του αθλητισμού και δημιουργεί προβλήματα στη δημόσια υγεία. Εχουν επίσης την αποκλειστική ευθύνη για τον εντοπισμό και την τιμωρία εγκληματικών πράξεων που αφορούν την παραγωγή, τη διακίνηση και τη χρήση απαγορευμένων ουσιών. Η πολιτεία επίσης πρέπει να προσδιορίσει αυστηρά τους όρους της κρατικής χρηματοδότησης προς τον αθλητισμό, ώστε να προωθούνται αποτελεσματικά τα προγράμματα ελέγχου και καταστολής της φαρμακοδιέγερσης».
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή σύμβαση για την αντιμετώπιση του ντόπινγκ τα κράτη-μέλη μπορούν να προχωρήσουν στη δημιουργία κρατικού συμβουλίου που θα εποπτεύει τον έλεγχο του ντόπινγκ, όπως έχει συμβεί ήδη στην Κύπρο. Θεωρείτε αναγκαία την ύπαρξη και στην Ελλάδα ενός αντίστοιχου οργάνου;
«Τον περασμένο Φεβρουάριο στην παγκόσμια διάσκεψη που έγινε στη Λωζάννη με πρωτοβουλία της ΔΟΕ ελήφθη απόφαση για την ίδρυση διεθνούς επιτροπής για τον έλεγχο του ντόπινγκ. Η δύναμη αλλά κυρίως ο παγκόσμιος σεβασμός που απολαμβάνει η ΔΟΕ σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις αποτελούν εγγύηση ότι η προσπάθεια της διεθνούς αθλητικής οικογένειας θα είναι αποτελεσματική. Πριν από οποιαδήποτε άλλη κίνηση πρέπει να περιμένουμε τις αποφάσεις και τις υποδείξεις της διεθνούς επιτροπής. Υπενθυμίζουμε πάντως την πρόταση για την καθιέρωση του αθλητικού διαβατηρίου. Σύμφωνα με την ιδέα αυτή κανένας αθλητής δεν θα μπορεί να λάβει μέρος σε Ολυμπιακούς Αγώνες ή παγκόσμια πρωταθλήματα αν κατά το προηγούμενο έτος δεν έχει περάσει από δύο τακτικούς και τρεις έκτακτους ελέγχους».
Επικίνδυνες ουσίες στη μαύρη αγορά
«Στα ούρα του κολυμβητή του Αλμπατρος Θεσσαλονίκης Δημήτρη Παπαδόπουλου ανιχνεύθηκε η απαγορευμένη ουσία βρωμαντάνη». Κάπως έτσι ανακοινώθηκε για να περάσει στα ψιλά των εφημερίδων η τελευταία περίπτωση χρήσης απαγορευμένης ουσίας στον ελληνικό αθλητισμό. Καταγράφηκε σχεδόν αδιάφορα ως μια υπόθεση ρουτίνας σε έναν κόσμο που μοιάζει να έχει μάθει να ζει με το ντόπινγκ. Πίσω όμως από αυτή την τυπική ανακοίνωση κρύβονται «ειδήσεις» που δεν αφορούν μόνο τον μικρόκοσμο της κολύμβησης αλλά οδηγούν σε ανησυχητικές σκέψεις ως προς τις διαστάσεις του στον ελλαδικό χώρο.
Πρώτα πρώτα ο εν λόγω κολυμβητής δεν ήταν ένας αθλητής πρώτης γραμμής. Ενας από αυτούς που θα «δικαιολογούνταν» να αναζητήσει στο ντόπινγκ τη βοήθεια που χρειαζόταν για να φθάσει στη μεγάλη δόξα και στα πολλά λεφτά τα οποία άλλωστε δεν υπάρχουν στον χώρο της κολύμβησης. Δεν ανήκε καν σε κλιμάκιο της κολυμβητικής ομοσπονδίας.
Το δεύτερο σήμα κινδύνου που εκπέμπει η περίπτωση Παπαδόπουλου αφορά την ανιχνευθείσα στα ούρα του ουσία. Η βρωμαντάνη είναι ένα 100% παράνομο παρασκεύασμα που δεν έχει πάρει ποτέ νόμιμη άδεια κυκλοφορίας. Οπως ανέφερε στο «Βήμα» ο διευθυντής του εργαστηρίου αντιντόπινγκ ελέγχου της Αθήνας κ. Κώστας Γεωργακόπουλος «πρόκειται για ουσία για την οποία δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες μελέτες που προηγούνται της δημιουργίας και της κυκλοφορίας ενός σκευάσματος. Ετσι δεν ξέρουμε ποιες παρενέργειες και επιπτώσεις μπορεί να έχει στον ανθρώπινο οργανισμό. Εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε ρώσους αθλητές στην Ατλάντα και λειτουργεί ή ως διεγερτικό ή για να κρύψει άλλες ουσίες. Παράγεται σε παράνομα εργαστήρια στη Ρωσία και κυκλοφορεί μόνο μέσω της μαύρης αγοράς». Ολως τυχαίως… ο προπονητής του Παπαδόπουλου είναι Ρώσος, ο κ. Βλαντίμιρ Ραντόμσκι που εργάζεται τα τελευταία χρόνια στο σωματείο Αλμπατρος της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τον νόμο 1646 του 1986 η χορήγηση σε αθλητές απαγορευμένων ουσιών όπως βέβαια και η χρήση τους επισύρουν ποινικές κυρώσεις, μέχρι στιγμής όμως δεν έχει κινηθεί καμία δικαστική διαδικασία για την εν λόγω περίπτωση. Μόνο η ΕΚΟΦ (κολυμβητική ομοσπονδία) έχει ασχοληθεί με το θέμα αλλά ο νεαρός κολυμβητής αρνήθηκε τα πάντα και κάλυψε στην απολογία του τον προπονητή του προτιμώντας να συνεχίζει τη «ρωσική ρουλέτα» με την υγεία του.
Η περίπτωση Παπαδόπουλου αποκαλύπτει ότι ο ελληνικός αθλητισμός δεν είναι οχυρωμένος απέναντι στο ντόπινγκ, παρά τους αυστηρούς νόμους και την ύπαρξη ενός σύγχρονου εργαστηρίου αντιντόπινγκ ελέγχου που είναι αναγνωρισμένο απο τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή. Σε πολλά αθλήματα οι έλεγχοι είναι από ανύπαρκτοι ως περιστασιακοί.
Κάθε χρόνο από το ελληνικό εργαστήριο ελέγχονται περίπου 1.500 δείγματα από όλο το φάσμα του ελληνικού αθλητισμού και άλλα 2.000 δείγματα από τον ιππόδρομο (άλογα και αναβάτες), με ένα ποσοστό θετικών περίπου 2%.
Στα ομαδικά αθλήματα έλεγχοι ντόπινγκ διενεργούνται μόνο στο ποδόσφαιρο και στο μπάσκετ ενώ στο βόλεϊ, στο πόλο και στο χάντμπολ απουσιάζουν από το «πελατολόγιο» του εργαστηρίου. Στο ποδόσφαιρο οι έλεγχοι ξεκίνησαν το 1986 και σε κάθε αγωνιστική έπειτα από κλήρωση εξετάζονται τέσσερις ποδοσφαιριστές. Η πρόσφατη υπόθεση Φορτούζι με την αθώωση του αλβανού ποδοσφαιριστή από τον αθλητικό δικαστή όμως καταδεικνύει ότι ακόμη και σε «καραμπινάτες» περιπτώσεις, όπως στο σκληρό αναβολικό ντεκαντουραμπολίν, βρίσκονται παράθυρα διαφυγής.
Στο μπάσκετ οι έλεγχοι ξεκίνησαν από την περασμένη περίοδο με τέσσερις μπασκετμπολίστες ανά αγωνιστική ημέρα, ενώ εδώ και τρία χρόνια περνούν από αντιντόπινγκ έλεγχο όλοι οι ξένοι που μεταγράφονται σε ελληνικές ομάδες.
Στα ατομικά αθλήματα πρωταθλήτρια των ελέγχων είναι η άρση βαρών με δεύτερο τον στίβο. Κάθε χρόνο από τον χώρο της άρσης βαρών εξετάζονται 200 ως 300 δείγματα καθώς η ομοσπονδία έχει καθιερώσει αντιντόπινγκ ελέγχους ακόμη και στις μικρότερες κατηγορίες. Στον στίβο τα ετήσια δείγματα είναι 100 ως 150 καθώς πραγματοποιούνται έλεγχοι σε όλες τις μεγάλες διοργανώσεις (διεθνείς και εσωτερικές) και σε όλους τους αθλητές των ελληνικών ομάδων. Οπως επισημαίνει στο «Βήμα» ο κ. Γεωργακόπουλος «οι διεθνείς ομοσπονδίες άρσης βαρών και στίβου είναι πολύ αυστηρές. Μάλιστα η ομοσπονδία του στίβου έχει ακόμα και “φάκελο” για τους αθλητές των οποίων τα δείγματα είναι ύποπτα, ακόμη και αν δεν μπορούν να χαρακτηριστούν θετικά». Συχνοί έλεγχοι ντόπινγκ (100 ως 150) πραγματοποιούνται και από την Ελληνική Ομοσπονδία Ποδηλασίας. Στην κολύμβηση οι έλεγχοι είναι περιστασιακοί με 20 δείγματα ετησίως. Στη γυμναστική γίνεται έλεγχος στις διεθνείς διοργανώσεις. Από εκεί και πέρα οι έλεγχοι στα υπόλοιπα ολυμπιακά αθλήματα είναι σχεδόν ανύπαρκτοι.
