Μια από τις σημαντικότερες αρετές ενός τραγουδιστή αυτοί την έχουν… εξ επαγγέλματος. Η εκφραστικότητα είναι το κατακτημένο «δικαίωμα» που επιστρατεύουν οι ηθοποιοί όταν πρόκειται να τραγουδήσουν. Εχει, άλλωστε, παρέλθει η εποχή όπου το κοινό στεκόταν μόνο στις άρτιες τεχνικά εκτελέσεις των ανθρώπων του τραγουδιού. Εκείνα που πρωτίστως πλέον αναζητούνται είναι η εκφραστική δεινότητα, η αλήθεια του συναισθήματος και η πειστικότητα στην ερμηνεία.
Ούτε οι πρώτες ούτε οι τελευταίες. Γυναίκες ηθοποιοί που τραγουδούν. Η Πέμυ Ζούνη, η Μελίνα Μποτέλλη, η Βαλέρια Χριστοδουλίδου. Συγχρόνως προς τις εμφανίσεις τους σε θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές ταινίες και τηλεοπτικά σίριαλ. Γυναίκες ηθοποιοί που συνεχίζουν την παράδοση που θέλει τις τέχνες να αλληλεπηρεάζονται και να αλληλεξαρτώνται. Γυναίκες ηθοποιοί όπως τόσες και τόσες που διακρίθηκαν στο τραγούδι ενώ έκαναν λαμπρή καριέρα στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Να θυμηθούμε, μεταξύ άλλων, και τις: Μελίνα Μερκούρη, Αννα Καλουτά, Ρένα Βλαχοπούλου, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Τζένη Καρέζη, Ελλη Λαμπέτη και Μαίρη Χρονοπούλου.
Η Πέμυ Ζούνη εμφανίζεται αυτή την περίοδο στη Θεσσαλονίκη σε ένα μουσικό θέαμα που έχει σκηνοθετήσει ο Ανδρέας Βουτσινάς. Η ηθοποιός τραγουδάει Κουρτ Βάιλ και Θανάση Νικόπουλο, χορεύει ταγκό και μπλουζ, παίζει μικρές πρόζες. Σε μια ατμόσφαιρα μπαρ, νύχτας, έγχρωμων φωτισμών. «Σε αυτό που κάνω τώρα είμαι εγώ και είναι ησυχία. Αυτός ο δρόμος είναι μαγευτικός για μένα. Μιλάς με τα μάτια του θεατή, έχεις επαφή με τον θεατή. Η αναμέτρηση είναι συνεχής. Στο θέατρο δεν συμβαίνει αυτό».
Το τραγούδι στη ζωή της Πέμυς Ζούνη είναι μια αναγκαία και αυτόματη έκφραση. Υπάρχει στην ίδια ένταση και στις ευτυχισμένες και στις στενάχωρες στιγμές της. Μικρή, δέκα χρόνων, έπαιζε πιάνο και φλογέρα και μάθαινε θεωρία. Την επαφή την είχε. Ηταν, όμως, πολύ συνεσταλμένη. Ακουγε μόνο μουσική και της άρεσε πολύ να χορεύει. Της αρέσει ακόμη. Πριν από 15 χρόνια οι ανάγκες της δουλειάς της την έσπρωξαν στο τραγούδι. «Ημουν πολύ δειλή. Πολύ συγκρατημένη και πανικόβλητη. Η Ελλη Νικολαΐδου με έμαθε να “πατάω” στη φωνή μου».
Με τη φωνή της δούλεψε εντατικά. Από συμπτώσεις βρέθηκε στο τραγούδι, αλλά της αρέσει πολύ όλη αυτή η ενασχόληση. «Νιώθω πως το τραγούδι με τραβάει συνεχώς απ’ το μανίκι». Εχει κάνει δύο μιούζικαλ («Η όπερα της πεντάρας» και «West Side Story»), έχει τραγουδήσει στο σίριαλ «Πρόβα νυφικού» και φυσικά στον ομότιτλο δίσκο που εκδόθηκε με τα τραγούδια και τις μουσικές του Βασίλη Δημητρίου. Εχει ακόμη τραγουδήσει σε τηλεοπτικές εκπομπές, στους τίτλους τηλεοπτικών σειρών, σε κινηματογραφικές ταινίες. «Δεν το κυνήγησα ποτέ το τραγούδι, αλλά το αγαπάω πολύ. Μ’ αρέσει το παρασκήνιο του τραγουδιού, η ηχοληψία, η στιγμή της ορχήστρας, όλο το σύστημα που βρίσκεται πίσω από το τραγούδι. Είναι ένας χώρος που λιγάκι τον καταλαβαίνω».
Παραδέχεται πως στην ερμηνεία της κυριαρχεί ο ηθοποιός· διαλέγει μάλιστα τραγούδια που μπορεί να τα ψάξει ερμηνευτικά με τη ματιά του ηθοποιού. Ο ηθοποιός νομιμοποιείται, λέει, να μπλέκεται με αυτά. Θεωρεί πως έχει ανεπτυγμένο το αίσθημα της αυτογνωσίας και δεν θα έκανε πράγματα που δεν θα κατάφερνε. Δούλεψε και δουλεύει πολύ με τη φωνή της. Κάνει μαθήματα και ασκήσεις, όχι όμως όσο πολύ θα ήθελε, λόγω έλλειψης χρόνου. Τα μαθήματα που έκανε με την Ελλη Πασπαλά την βοήθησαν πολύ. «Οι παρατηρήσεις της Ελλης μού άνοιξαν δρόμους». Και οι παρατηρήσεις του κοινού; «Εχω θετικά μηνύματα, παρ’ όλη τη σωστή επισήμανση πως χρειάζομαι ακόμη πολλή δουλειά. Αν αγαπηθεί η χροιά της φωνής μου, θα είμαι ευτυχής. Πιάνω, όμως, τον εαυτό μου να χρησιμοποιεί ως άλλοθι το γεγονός πως τραγουδάω με τη ματιά του ηθοποιού».
Η Μελίνα Μποτέλλη ήταν 14 χρόνων και ήταν ήδη χορεύτρια της Λυρικής Σκηνής. Οι τραγουδιστές της Λυρικής την άκουσαν να τραγουδάει και την παρότρυναν να ασχοληθεί με αυτό που εκείνοι αμέσως διέκριναν: το ταλέντο της. Παράλληλα, λοιπόν, με τις θεατρικές σπουδές της, σπούδασε και τραγούδι. Είχε δασκάλους σπουδαίους: τη μεσόφωνο Κική Μορφονιού, τον βαθύφωνο Φραγκίσκο Βουτσίνο και την Ελλη Νικολαΐδη. Οταν άρχισε να παίζει στο θέατρο, οι σκηνοθέτες φρόντιζαν να μη χάσουν την ευκαιρία: την έβαζαν να τραγουδάει. Ηδη από το πρώτο καλοκαίρι που δούλεψε στο θέατρο (1979), ο Σπύρος Ευαγγελάτος έδωσε διέξοδο στις φωνητικές δυνατότητές της στην «Ψυχοστασία» του Αισχύλου.
Η παρουσία της ως ερμηνεύτριας τραγουδιών έγινε πιο έντονη στο μιούζικαλ «Hello Dolly» τον χειμώνα του ’85, αλλά και αργότερα στην «Οπερα της πεντάρας» (1993). Στον «Πλούτο», μάλιστα, του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή (1994), ο Σταμάτης Κραουνάκης και η Λίνα Νικολακοπούλου έγραψαν ειδικά για τη φωνή της ένα τραγούδι. «Το τραγούδι με γεμίζει απόλυτα», λέει. «Η μουσική ήταν η τέχνη που αγάπησα πρώτη απ’ όλες στα τρία μου χρόνια».
Το τραγούδι το αντιμετωπίζει σαν ένα μικρό ρόλο. Αλλάζει ρόλους ερμηνεύοντας τα δέκα τραγούδια του δίσκου που ηχογράφησε. Τραγούδια του θεάτρου και του κινηματογράφου που μπορούν να αποκαλύψουν τον «ήχο της ψυχής» της. «Ψάχνω σε κάθε τραγούδι το ύφος του, τον χαρακτήρα του. Αφαιρώ ή προσθέτω αναλόγως του τι θέλει να πει το κομμάτι. Προσπαθώ η ερμηνεία μου να είναι αντάξια μιας καλής τραγουδίστριας». Ηχογράφησε αυτόν τον δίσκο («Η αγάπη κάστρα καταλεί») γιατί ήθελε να εκφρασθεί μέσα απ’ αυτή την τέχνη. Οχι να γίνει γνωστή σε μεγάλα ακροατήρια. «Είμαι καλός θεατής και ακροατής. Μ’ αρέσει αυτή η θέση. Εχω συγκλονισθεί από ερμηνείες καλλιτεχνών και ο σκοπός μου είναι να μπορέσω να συγκινήσω κι εγώ κάποιους ανθρώπους. Μακάρι να είναι πολλοί αυτοί. Δεν έβγαλα δίσκο για να γίνω ευρέως γνωστή· γι’ αυτό άλλωστε υπάρχει και η δύναμη της τηλεόρασης».
Στο θέατρο η Μελίνα Μποτέλλη είναι από τα αγαπημένα παιδιά της κριτικής. Οταν κυκλοφόρησε ο δίσκος της, είχε μεγάλη αγωνία για τις κριτικές. Τελικά, όλα πήγαν καλά. Τώρα θα ήθελε αυτός ο δίσκος να έχει και καλή εμπορική τύχη. «Ετσι θα καταλάβω ότι αυτό που έκανα έφτασε στις ψυχές των ανθρώπων. Οχι για άλλους λόγους. Τα οικονομικά μου ποτέ δεν τα φρόντισα. Συμπεριφέρομαι σαν να είμαι η κόρη του Βαρδινογιάννη, γι’ αυτό έχω τόσο χάλια οικονομικά».
Η Βαλέρια Χριστοδουλίδου γράφει τραγούδια χρόνια. Αυτά που περιέχει ο πρώτος της δίσκος που προσφάτως κυκλοφόρησε τα έγραψε στα διαλείμματα των γυρισμάτων της ταινίας «Ελεύθερη κατάδυση» του Γιώργου Πανουσόπουλου. Λέει πως όλοι οι Ελληνες τραγουδάνε, κυρίως εκείνοι που όπως αυτή κατάγονται από την Κέρκυρα. Η Βαλέρια έχει πάρει μαθήματα πιάνου, έχει κάνει και χορό στην Κρατική Σχολή Ορχηστρικής Τέχνης της Κούλας Πράτσικα. Απόφοιτος της Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, έχει συνεργασθεί σε συναυλίες με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, τον Βασίλη Καζούλη, τη Λία Βίσση, τον Κώστα Τουρνά. Το να γράφεις τραγούδια είναι θέμα έκφρασης γι’ αυτήν. «Δίσκο μπορεί να μην ξαναβγάλω, αλλά τραγούδια θα γράφω πάντα», τονίζει.
Η Βαλέρια ερμηνεύοντας ένα τραγούδι, όπως άλλωστε και ένα ρόλο, επιδιώκει πρωτίστως την απλότητα. «Κάνω μαθήματα στη φωνή μου και είναι εμφανής η πρόοδος». Εκείνο πάντως που περισσότερο την ενδιαφέρει είναι να γράφει καλά τραγούδια. «Θα μπορούσαν να τα πουν κι άλλοι, αλλά όταν τα γράφω, τα φαντάζομαι με τη φωνή μου. Και ο ήχος που εγώ ακούω μ’ αρέσει. Το θέμα βεβαίως είναι να αρέσει και στον κόσμο».
