«ΕΤΣΙ θα επισκεφθείτε το Βερολίνο;» ρωτήσαμε τον κ. Νίκο Σκουλά, γενικό γραμματέα του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού, που με σπασμένο το δεξί του χέρι έψαχνε τα χαρτιά για την προκήρυξη του διαγωνισμού της διαφημιστικής εκστρατείας του ΕΟΤ το 1998. «Δίνουμε σκληρή μάχη. Και στην έκθεση του Βερολίνου θα συγκρουστούμε με μεγάλη σφοδρότητα με τους ανταγωνιστές μας για να πείσουμε τους πανίσχυρους τουρ οπερέιτορ της Ευρώπης για την ελκυστικότητα της δικής μας πρότασης. Δεν μπορείς λοιπόν να λείπεις από το κορυφαίο αυτό τουριστικό γεγονός της Γηραιάς Ηπείρου, όπου θα κριθούν πολλά. Θα πάω και με σπασμένο χέρι, ιδιαίτερα αυτή τη στιγμή που ήδη έχουμε μια έκρηξη προσδοκιών για την εφετεινή χρονιά. Ξέρετε, εφέτος περιμένουμε στην Ελλάδα περίπου 11,5 εκατομμύρια ξένους τουρίστες, όταν το 1996 είχαν έλθει περίπου 10,5 εκατομμύρια».
ΣΥΝΑΝΤΗΣΑΜΕ τον κ. Νίκο Σκουλά στο γραφείο του την Πέμπτη το βράδυ. Την επομένη «πετούσε» για Βερολίνο, όπου με την υπουργό Ανάπτυξης κυρία Βάσω Παπανδρέου και μια πολυπληθή ομάδα στελεχών του υπουργείου και του ΕΟΤ θα λάβουν μέρος σε ένα ευρύ πρόγραμμα επαφών και διαπραγματεύσεων. Η Διεθνής Εκθεση Βερολίνου, που θα γίνει από 7 ως 11 Μαρτίου, δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός. Είναι η κορυφαία στιγμή της τουριστικής βιομηχανίας της Γηραιάς Ηπείρου, όπου κρίνεται το πού θα κατευθυνθούν τα «ρεύματα» των ευρωπαίων τουριστών ανά τον κόσμο. Υπουργοί, ανώτερα κρατικά στελέχη του τουριστικού τομέα όλων των μεσογειακών χωρών μαζί και των μεγάλων ανταγωνιστών της χώρας μας Τουρκίας, Ισπανίας, Μαρόκου και Τυνησίας θα επιδοθούν σε ένα μαραθώνιο διαπραγματεύσεων με τους εκπροσώπους των πανίσχυρων τουρ οπερέιτορ της Ευρώπης TUI, LTU, Thomson κλπ. Οι τελευταίοι διακινούν ετησίως εκατομμύρια τουρίστες ανά τον κόσμο, γεγονός που τους παρέχει το δικαίωμα να «μπαίνουν» στην έκθεση χωρίς οίκτο. Ζητούν καλύτερες υπηρεσίες, ζητούν ίδιες τιμές, ζητούν τα πάντα… Και σίγουρα ο λόγος τους είναι τις περισσότερες φορές ισχυρότερος από τον λόγο των κυβερνητικών αντιπροσωπειών, αφού οι αποφάσεις τους έχουν άμεσες επιπτώσεις στην πορεία του τουρισμού πολλών χωρών και άρα στην εξέλιξη του εισερχόμενου τουριστικού συναλλάγματος.
* 10 δισ. για διαφήμιση
Στη Διεθνή Εκθεση Βερολίνου θα κριθούν αρκετά πράγματα για το 1998 αλλά πολύ περισσότερα για το 1999. Η ελληνική αντιπροσωπεία επισκέπτεται την έκθεση με αρκετά «όπλα», το ισχυρότερο από τα οποία είναι το… χρήμα. Η κυβερνητική απόφαση να δοθούν στη διαφημιστική προβολή της χώρας στο εξωτερικό συνολικά κεφάλαια ύψους 10 δισ. δρχ. δεν έχει προηγούμενο. Είναι ταυτοχρόνως μια ένδειξη ότι οι ιθύνοντες έχουν πειστεί περί της αρχής ότι «πρέπει να δώσεις για να πάρεις». Τα κεφάλαια αυτά θα επενδυθούν στο διάστημα άνοιξη 1998 – άνοιξη 1999 και θα κατανεμηθούν ως εξής: 4 δισ. δρχ. στην εκστρατεία των μεγάλων διαφημιστικών εταιρειών και 6 δισ. δρχ. σε όλες τις άλλες δραστηριότητες μάρκετινγκ του ΕΟΤ. Η αρμόδια Διεύθυνση του ΕΟΤ, επικεφαλής της οποίας είναι η κυρία Ειρήνη Φραγκιαδάκη, ήδη έδωσε προσφάτως τους όρους συμμετοχής στον διεθνή διαγωνισμό του ΕΟΤ, ενώ ταυτοχρόνως έχει καταρτίσει αναλυτικό πρόγραμμα δαπανών κατά χώρα.
Σε ό,τι αφορά τον διεθνή ανοικτό διαγωνισμό για την επιλογή των αναδόχων για την ανάληψη διαφημιστικής εκστρατείας, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να έχουν υποβάλει τις προτάσεις τους ως τις 27 Μαρτίου. Οι προτάσεις των εταιρειών θα πρέπει να καλύπτουν τις χώρες Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ρωσία, ΗΠΑ, Καναδά, Αυστρία, Ισραήλ, Ισπανία και Ελβετία, καθώς επίσης δύο ομάδες χωρών: Σουηδία, Δανία, Νορβηγία, Ολλανδία και Τσεχία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Πολωνία. Εκεί δηλαδή από όπου προέρχονται οι περισσότεροι τουρίστες της χώρας μας. Από τα 4 δισ. δρχ. της συνολικής διαφημιστικής δαπάνης, τα 600 εκατ. δρχ. θα ξοδευτούν στη γερμανική και τα 500 εκατ. στη βρετανική αγορά. Σημαντικό κονδύλι 550 εκατ. δρχ. έχει προβλεφθεί για την αγορά των ΗΠΑ, ενώ από 200 εκατ. δρχ. θα ξοδευτούν για τη διαφημιστική προβολή της χώρας στη γαλλική και στην ολλανδική αγορά.
* Η ποιότητα του τουρισμού
Τι προσπαθεί να πετύχει η πολιτική ηγεσία του τουρισμού μέσω της συγκεκριμένης διαφημιστικής εκστρατείας; «Οι προσπάθειές μας στοχεύουν στην αύξηση των ταξιδιωτών προς τη χώρα μας, στη διεύρυνση των εσόδων από τον τουρισμό καθώς επίσης και στην ανάπτυξη ενός τουρισμού σε όλη τη διάρκεια του χρόνου με έναν τρόπο ισορροπημένο και κοινωνικά αποδεκτό» λέει ο κ. Σκουλάς και προσθέτει: «Το στρατηγικό μάρκετινγκ που εφαρμόζουμε έχει μια βασική ιδέα. Πρέπει η Ελλάδα να περάσει σταδιακά από την προσφορά και διάθεση ενός μαζικού παραθεριστικού προϊόντος σε ένα εμπλουτισμένο προϊόν δραστηριοτήτων, που να ανταποκρίνεται σε ποικίλα ενδιαφέροντα και το οποίο θα ικανοποιεί τη ζήτηση περισσότερο εύπορων, εκλεκτικών και απαιτητικών κοινωνικοοικονομικών ομάδων».
Ο στόχος αυτός θα εξυπηρετηθεί και από όλες τις άλλες δραστηριότητες μάρκετινγκ της ηγεσίας του ΕΟΤ, οι οποίες θα απορροφήσουν συνολικά κονδύλια 6 δισ. δρχ. Θα δημιουργηθεί ένα κολοσσιαίο πρόγραμμα δραστηριοτήτων το οποίο εκτός των άλλων προβλέπει: «βομβαρδισμό» τηλεοπτικών μηνυμάτων από το CNN, πληθώρα αφιερωμάτων και δημοσιευμάτων σε διεθνούς κύρους έντυπα, μεταξύ των οποίων και τα «Time», «Newsweek», «Economist», «Independent» και «Financial Times», ενίσχυση όλων των πρωτοβουλιών που παίρνονται σε περιφερειακό επίπεδο, όπως η πλωτή έκθεση της Κρήτης που θα προβάλει τον τουρισμό του νησιού μέσω ενός πλοίου που θα διασχίσει τις σημαντικότερες πόλεις του Ρήνου.
Σημαντικοί πόροι προβλέπονται για τις διευθύνσεις του ΕΟΤ στο εξωτερικό. «Πέρασαν οι εποχές», λέει ο κ. Σκουλάς, «όπου οι άνθρωποί μας στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ήταν απλοί διανομείς μπροσούρας. Ο ανταγωνισμός είναι τόσο ισχυρός ώστε τα τουριστικά στελέχη μας πρέπει να νιώσουν πωλητές. Και αυτό δεν είναι μια απλή διαπίστωση. Στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, για παράδειγμα, μόλις τελειώσαμε ένα μεγάλο κύκλο σεμιναρίων – επαφών, όπου μιλήσαμε με 5.000 ταξιδιωτικούς πράκτορες και “χονδρέμπορους” του τουρισμού. Επίσης ολοκληρώνουμε ένα αντίστοιχο πρόγραμμα στον Καναδά όπου παίρνουν μέρος 3.500 πράκτορες. Στην πρόσφατη τουριστική έκθεση του Λονδίνου συναντηθήκαμε με 22 τουρ οπερέιτορ με τους οποίους είχαμε ξεχωριστές συνομιλίες. Με δύο λόγια, προσπαθούμε καθημερινά να γίνουμε ολοένα και περισσότερο εξωστρεφείς. Και η προσπάθεια αυτή έχει ασφαλώς το τίμημά της».
* Ενας ισχυρός σύμμαχος
Πέραν όμως των χρημάτων, η ηγεσία του ΕΟΤ φαίνεται να έχει έναν ισχυρό σύμμαχο στη Διεθνή Εκθεση του Βερολίνου: είναι τα αρμόδια περιφερειακά όργανα που, όπως φαίνεται, έχουν αφυπνιστεί. Εκτός από την περιφέρεια της Κρήτης φορείς της οποίας δημιούργησαν τη μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα Εταιρεία Τουρισμού Κρήτης , σημαντικές πρωτοβουλίες έχουν ληφθεί και από άλλες περιφέρειες. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του περιφερειάρχη Θεσσαλίας κ. Βασιλείου, ο οποίος στη διάρκεια της πρόσφατης τουριστικής έκθεσης του Μιλάνου παρουσίασε στους τουρ οπερέιτορ τρεις θεματικές δραστηριότητες. «Μας εξέπληξε όλους», λέει ο κ. Σκουλάς, «όταν παρουσίασε το θαλάσσιο πάρκο της Αλοννήσου, το χιονοδρομικό κέντρο στα Χάνια και το έντυπο που αναφερόταν στον Ντε Κίρικο. Ηταν ένα αισιόδοξο μήνυμα από την περιφέρεια, που δείχνει ότι κάποιοι αρχίζουν να πιστεύουν ότι η διέξοδος στα αδιέξοδα του μαζικού τουρισμού τον οποίο εξακολουθούμε να θέλουμε είναι ο θεματικός τουρισμός, η προβολή της ταυτότητάς μας, της ιδιαιτερότητας κάθε περιοχής, οι νέες μορφές τουρισμού, όπως οι θαλασσοθεραπείες, ο αθλητικός τουρισμός, οι φυσιολατρικές διαδρομές και γιατί όχι; η αξιοποίηση της ελληνικής γαστρονομίας. Αν πετύχουμε να ξυπνήσουμε τις δυνάμεις της περιφέρειας θα δημιουργήσουμε ένα νέο “ρεύμα”, που εκτός των άλλων θα οδηγήσει στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου».
* Πολιτικό πρόγραμμα
Στη διάρκεια της Διεθνούς Εκθεσης Βερολίνου η ελληνική αντιπροσωπεία θα έχει την ευκαιρία να ανακοινώσει στους ευρωπαίους τουριστικούς παράγοντες και την απόφασή της για εφαρμογή ενός πιλοτικού προγράμματος δωδεκάμηνου τουρισμού στη Ρόδο και στην Κρήτη. Το πρόγραμμα αυτό θα ξεκινήσει την 1η Νοεμβρίου τρέχοντος έτους, ενώ μέχρις στιγμής έχει ήδη εκδηλωθεί ενδιαφέρον για 13.000 κλίνες από εταιρείες της Ευρώπης. Στην προσπάθεια προβολής του συγκεκριμένου προγράμματος έχει επιστρατευθεί και η ελληνική γαστρονομία, την οποία οι Ευρωπαίοι φαίνεται να έχουν τοποθετήσει σε υψηλή θέση. Η παράμετρος αυτή φαίνεται να έχει σοβαρές διαστάσεις. Αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι στη διάρκεια της έκθεσης η Ελληνική Ακαδημία Γεύσης θα προσφέρει στους επισκέπτες την εμπειρία της απόλαυσης «υψηλής ελληνικής κουζίνας». Διπλή επιτυχία
ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ενδιαφέρον εμφανίζουν οι προβλέψεις για την εφετεινή τουριστική κίνηση των γερμανών τουριστών προς τη χώρα μας. Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που έθεσε υπόψη μας η κυρία Μπέτυ Χατζηνικολάου, ανώτερο στέλεχος του ΕΟΤ. Σύμφωνα με αυτά, το 1998 αναμένεται μια αύξηση 4,5% στο ρεύμα των γερμανών τουριστών προς τη χώρα μας. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι εφέτος θα επισκεφθούν τη χώρα μας περίπου 2,1 εκατομμύρια γερμανοί τουρίστες. Αυτό θεωρείται διπλή επιτυχία, αφού η αύξηση αυτή έρχεται έπειτα από δύο χρονιές μείωσης του αριθμού των γερμανών τουριστών.
Η εκτίμηση αυτή γίνεται από μια ομάδα ειδικών στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι τόσο του ΕΟΤ όσο και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Η ομάδα αυτή, που επεξεργάζεται τα διαθέσιμα στοιχεία με επιστημονικό τρόπο, έχει επίσης οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι η συνολική αύξηση των τουριστών στη χώρα μας κινείται μεταξύ 8% και 10% σε σχέση με το 1997.
