Την ώρα που εμείς γιορτάζουμε τη γέννηση του Χριστού και προετοιμαζόμαστε πυρετωδώς για την υποδοχή της «περίφημης» νέας χιλιετίας, κάποιοι άνθρωποι στην ίδια πόλη με εμάς γιορτάζουν άλλες γιορτές, τηρούν άλλα έθιμα για τα Χριστούγεννα και ζουν μια διαφορετική ζωή από τη δική μας. Πακιστανοί, Αιγύπτιοι, Πολωνοί, Ουκρανοί, Αλβανοί, Κούρδοι, Φιλιππινέζοι και άλλες μειονότητες έχουν κάνει τα δικά τους σχέδια για τα εφετεινά δικά μας Χριστούγεννα και μας τα περιγράφουν Αιθιοπία
Τη συναντήσαμε: Καθώς θαύμαζε… το χριστουγεννιάτικο δέντρο του Δήμου Αθηναίων.
Ηλικία: 34 ετών.
Θρήσκευμα: Χριστιανή κόπτης.
Οικογενειακή κατάσταση: Παντρεμένη με Ελληνα.
Επάγγελμα: Ανεργη.
Η ιστορία της ζωής της: Η οικογένειά της στην Αιθιοπία ανέθρεψε εννέα αδέλφια και άλλα έξι παιδιά που ήταν ορφανά. Εκείνη σπούδασε χημικός και εργάστηκε εκεί ως καθηγήτρια. Αφού ξέσπασε ο πόλεμος αποφάσισε να φύγει στην Αμερική, ήρθε στην Ελλάδα αλλά τελικά δεν πήρε βίζα. Μετά από κάποια σεμινάρια νοσηλευτικής στη χώρα μας εργάστηκε ως αποκλειστική νοσοκόμα σε σπίτια ηλικιωμένων ή ασθενών. Επαθε όμως ένα μικρό ατύχημα με τη μέση της και σταμάτησε τη δουλειά. Ζει 11 χρόνια στην Ελλάδα.
Τα δικά της Χριστούγεννα: Θα τα γιορτάσει στις 7 Ιανουαρίου μαζί με τα Φώτα. Σύμφωνα με την παράδοσή τους, είναι τα φώτα που είδαν οι βοσκοί όταν γεννήθηκε ο Χριστός.
Η δική της… χιλιετία: Οι Αιθίοπες πιστεύουν ότι ο Χριστός γεννήθηκε επτά χρόνια νωρίτερα. Ετσι, όταν εμείς θα μπαίνουμε στο 2000 εκείνοι δεν θα έχουν μπει ακόμη στο 1993.
Εθιμα: Μετά τις 12 η ώρα το βράδυ ανάβουν φωτιές για να φωτιστεί κάθε γειτονιά ενώ οι άντρες παίζουν ένα χριστουγεννιάτικο παιχνίδι με μια πέτρινη μπάλα και ένα μπαστούνι. Οποιος κερδίσει παίρνει όλα τα δώρα που έχουν συγκεντρωθεί από τη γειτονιά.
Γιορτινό μενού: Καυτερό κοτόπουλο με σάλτσα και σπιτικό ψωμί με μπαχαρικά και σταφίδες.
Ο δικός της Αϊ-Βασίλης: Λέγεται Απαγκανά στα αιθιοπικά και ήταν συνήθως… η μητέρα της, που της έφερνε δώρο μια μπλούζα ή ένα μαντίλι. Καμιά φορά, όταν δεν είχε πολλά λεφτά, η μητέρα τους αγόραζε μια μπλούζα για όλα τα παιδιά την οποία βάφτιζε «δημόσια μπλούζα». Είχαν ξεχωριστό μέρος όπου έβαζαν τα δημόσια ρούχα.
Εύχεται: «Melkam gana, melkam samen» («Καλά Χριστούγεννα και καλή χρονιά»).
Με αριθμούς: Στην Αθήνα ζουν, σύμφωνα με ανεπίσημα στοιχεία, 1.500 περίπου Αιθίοπες.
Μπεστ Τσαρλς Ετζιοφόρ Νιγηρία
Τον συναντήσαμε: Σε ένα παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο νιγηριανό πάρτι στην πλατεία Κολιάτσου.
Ηλικία: 34 ετών.
Επάγγελμα: Μικροπωλητής.
Θρήσκευμα: Καθολικός.
Οικογενειακή κατάσταση: Παντρεμένος με Βρετανή.
Η ιστορία της ζωής του: Ηρθε στην Ελλάδα πριν από έξι χρόνια για να σπουδάσει. Δεν έφταναν όμως τα χρήματα για τις σπουδές του, οπότε τις εγκατέλειψε και αναγκάστηκε να δουλέψει. Από τότε εργάζεται ως μικροπωλητής. Τα χρήματα δεν βγαίνουν εύκολα καθώς πρέπει να πληρώνει ΤΕΒΕ, Εφορία, καθώς και αυτόν από τον οποίο παίρνει το εμπόρευμα.
Αν ήταν στη Νιγηρία: Θα χόρευε και θα τραγουδούσε παραδοσιακά χριστουγεννιάτικα νιγηριανά τραγούδια μαζί με την οικογένειά του που βρίσκεται εκεί.
Χριστουγεννιάτικο πιάτο: Ρύζι με κατσίκι.
Εθιμα: Σφάζουν ένα νεαρό κοτόπουλο, θυσία στη νέα χρονιά που έρχεται.
Από τον Αϊ-Βασίλη: Θα δεχτεί οποιοδήποτε δώρο με μεγάλη ευχαρίστηση.
Η νέα χιλιετία: Θα τον βρει μαζί με τη γυναίκα του σε κάποιο πάρτι που θα διοργανώσει η νιγηριανή κοινότητα στην Αθήνα.
Εύχεται: Καλή τύχη σε όλους, μια ειρηνική νέα χιλιετία, όχι άλλο ρατσισμό σε βάρος της φυλής του και ένα παιδί για εκείνον και τη γυναίκα του.
Με αριθμούς: Στην Ελλάδα ζουν 2.000 Νιγηριανοί.
Τζαμπίν Μουστάκ Πακιστάν
Τη συναντήσαμε: Στο σπίτι της στα Πετράλωνα την ώρα όπου μαγείρευε ένα πικάντικο βραδινό φαγητό για τον άντρα της που θα γυρνούσε κουρασμένος από τη δουλειά.
Ηλικία: 37 ετών.
Οικογενειακή κατάσταση: Παντρεμένη με τον Αχμέντ Μουστάκ, με τον οποίο έχει μια κόρη, την Αντίλα (17) και έναν γιο, τον Χαμέντ (13).
Επάγγελμα: Νοικοκυρά.
Θρήσκευμα: Μουσουλμάνα.
Η ιστορία της ζωής της: Ηρθε στην Ελλάδα το 1981, λίγα χρόνια αργότερα από τον σύζυγό της ο οποίος αφού ταξίδεψε σε διάφορα μέρη του κόσμου για μια καλύτερη τύχη ήρθε στη χώρα μας. Ανοιξαν μαζί ένα μίνι μάρκετ κάπου στην Ομόνοια. Τα παιδιά τους γεννήθηκαν στη χώρα μας και πάνε σε ελληνικό σχολείο.
Γιορτάζει: Το Ραμαζάνι, το οποίο εφέτος σχεδόν συνέπεσε ημερολογιακά με τα χριστιανικά Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά. Αυτή τη γιορτή, όπως και τη θέση τους στον χρόνο οι μουσουλμάνοι τα υπολογίζουν ανάλογα με την κίνηση της Σελήνης γύρω από τη Γη. Εφέτος ο μήνας του Ραμαζανιού τελειώνει στις 9 Ιανουαρίου, ημέρα που έχει πανσέληνο. Την επομένη, με τη νέα Σελήνη, αρχίζει για τους μουσουλμάνους ο καινούργιος μήνας. Κατά τη διάρκεια του Ραμαζανιού η Τζαμπίν και η οικογένειά της τρώνε ό,τι θέλουν αλλά μόνο με την ανατολή και τη δύση του ηλίου, ενώ ενδιάμεσα δεν επιτρέπεται να καταναλώσουν καμία τροφή, δεν πρέπει να πιουν ούτε νερό, ούτε καν να καπνίσουν. Επιβάλλεται όμως η προσευχή.
Εθιμα: Η 9η Ιανουαρίου ονομάζεται Ιντ Ουλ Φιτέρ και όλοι οι μουσουλμάνοι που ζουν στην ευρύτερη περιφέρεια της Αττικής θα συγκεντρωθούν σε ένα μεγάλο χώρο για μαζική προσευχή. Εκείνη την ημέρα όλες οι Πακιστανές βάζουν χρωματιστά βραχιόλια και ζωγραφίζουν με χένα τα χέρια και τα πόδια τους για να δηλώσουν τη χαρά τους για την είσοδο του νέου μήνα και βεβαίως του χρόνου.
Εορταστικό μενού: Για τον εορτασμό του Ιντ Ουλ Φιτέρ θα φάει πικάντικο κοκκινιστό κρέας με ρύζι Μπασμάτι, θα το συνοδέψει με πακιστανικές πίτες και γλυκό ρύζι στο τέλος.
Θα υποδεχθεί τη νέα χιλιετία: Στο σπίτι της με την οικογένειά της και τους φίλους, βλέποντας τηλεόραση, τρώγοντας και ανταλλάσσοντας δώρα.
Νοσταλγεί: Την πατρίδα της και τους γονείς της που έχουν μείνει στο Πακιστάν.
Ονειρεύεται: Την ελληνική υπηκοότητα για τα παιδιά της, και για όλον τον κόσμο ειρήνη, αγάπη και υγεία. Εύχεται «καλή χρονιά» στα πακιστανικά: «Nea sal mubarick ho».
Με αριθμούς: Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, στην Ελλάδα ζουν περίπου 12.000 Πακιστανοί. Ανεπίσημα ο αριθμός τους φτάνει τις 20.000.
Ναγκίμπ Μελέκα Αίγυπτος
Τον συναντήσαμε: Στην πρεσβεία της Αιγύπτου.
Ηλικία: 52 ετών.
Θρήσκευμα: Χριστιανός κόπτης.
Οικογενειακή κατάσταση: Εγγαμος.
Επάγγελμα: Πολιτιστικός ακόλουθος της αιγυπτιακής πρεσβείας.
Η ιστορία της ζωής του: Ηταν το μοναχοπαίδι μιας εύπορης οικογένειας από το Κάιρο. Ηρθε στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1998 μαζί με την οικογένειά του γιατί η χώρα του τον έστειλε στην αιγυπτιακή πρεσβεία στην Αθήνα.
Αν ήταν στην Αίγυπτο: Θα συμμετείχε στην αναπαράσταση της πορείας που ακολούθησε, σύμφωνα με την παράδοσή τους, η Αγία Οικογένεια ξεκινώντας από τη Φαράμα, βορειοανατολικά του Σινά, ως το μοναστήρι Ελ Μουχάρακ στα νότια της Κοιλάδας του Νείλου, που διοργανώνουν τα υπουργεία Τουρισμού και Πολιτισμού της χώρας του.
Γιορτάζει: Τα Χριστούγεννα σύμφωνα με το αλεξανδρινό ημερολόγιο (που κληρονόμησαν και οι Αιθίοπες) στις 7 Ιανουαρίου. Τα κοπτικά Χριστούγεννα περιλαμβάνουν 50 ημέρες νηστείας. Την παραμονή των Χριστουγέννων (6 Ιανουαρίου) γίνεται λειτουργία σε όλες τις εκκλησίες της Αιγύπτου με ιδιαίτερη λαμπρότητα, ενώ στην Αθήνα οι κόπτες θα πάνε στην κοπτική ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Μάρκου στην Αχαρνών.
Θυμάται: Το καλύτερο δώρο που πήρε στα παιδικά του χρόνια ήταν ένα τρανζίστορ.
Εθιμα: Οι κόπτες της Αιγύπτου τηρούν σχεδόν τα ίδια έθιμα με εμάς (Χριστούγεννα στο σπίτι, δείπνο με γαλοπούλα, κουραμπιέδες και μελομακάρονα, ανταλλαγή δώρων).
Σχεδιάζει: Να πάει την Πρωτοχρονιά με την οικογένειά του για φαγητό σε κάποιο καλό εστιατόριο, ενώ τα δικά τους Χριστούγεννα θα μείνει στο σπίτι για να τιμήσει την παραδοσιακή γαλοπούλα.
Εύχεται: Απλώς «Kol sana wa enta tayep», που σημαίνει «καλή χρονιά».
Με αριθμούς: Στην Ελλάδα ζουν 30.000 Αιγύπτιοι, οι περισσότεροι μουσουλμάνοι.
Τζοζεφίν Μπαλέντσια Φιλιππίνες
Τη συναντήσαμε: Στο σπίτι της την ώρα όπου μαγείρευε για το χριστουγεννιάτικο δείπνο.
Ηλικία: 39 ετών (αλλά δεν της φαίνεται).
Επάγγελμα: Οικιακή βοηθός.
Οικογενειακή κατάσταση: Αγαμη.
Θρήσκευμα: Καθολική.
Η ιστορία της ζωής της: Σπούδασε στη Μανίλα Αγγλική Φιλολογία και Ψυχολογία. Η πολιτική κρίση και η ανεργία στη χώρα της την ανάγκασαν να μεταναστεύσει στο εξωτερικό, αφού πέρασε πρώτα εξετάσεις για το επίπεδο των γνώσεών της (αυτές οι εξετάσεις είναι υποχρεωτικές στις Φιλιππίνες αν θέλει κάποιος να εργαστεί στο εξωτερικό). Προτού έρθει στην Ελλάδα εργαζόταν ως baby-sitter σε μια πλούσια οικογένεια στη Βηρυτό.
Αν ήταν στις Φιλιππίνες: Θα έβλεπε την πρωτεύουσα λαμπερή και στολισμένη, καθώς εκεί οι προετοιμασίες για τα Χριστούγεννα αρχίζουν από τον Σεπτέμβριο.
Τα εφετεινά Χριστούγεννα: Οργανώνει ένα πάρτι στο σπίτι της με καλεσμένους πολλούς συμπατριώτες της και θα παίξουν μαζί το παιχνίδι με τα μήλα. Οποιος φάει πρώτος το μήλο που κρέμεται από το ταβάνι με τα χέρια δεμένα πίσω είναι ο νικητής και κερδίζει ένα συμβολικό ποσό.
Το χριστουγεννιάτικο μενού: Θα μαγειρέψει μενούντο περιέχει κομμάτια χοιρινό κρέας, συκώτι, ψιλοκομμένες πατάτες και σάλτσα ντομάτας και θα το γαρνίρει με ρύζι φυσικά. Οποιος βρεθεί εκείνη την ημέρα στο σπίτι της Τζοζεφίν δεν μπορεί να φύγει χωρίς να φάει.
Η Πρωτοχρονιά: Θα τη βρει να δουλεύει στο σπίτι όπου εργάζεται ως οικιακή βοηθός γιατί τα αφεντικά της διοργανώνουν μια μεγάλη δεξίωση.
Μελαγχολεί: Γιατί τα Χριστούγεννα στη χώρα της γιορτάζονται με όλη την οικογένεια είναι η μόνη περίοδος που της προξενεί νοσταλγία για την πατρίδα και την οικογένειά της που έχει να δει πάνω από 10 χρόνια.
Δεν πιστεύει: Στον Αϊ-Βασίλη, γιατί δεν της έφερε ποτέ δώρο το εκκλησιαστικό όργανο που ήθελε όταν ήταν μικρή.
Για τη νέα χρονιά εύχεται: Να βρει τον πρίγκιπα των ονείρων της, να πάρουν οι συμπατριώτες της την πράσινη κάρτα, να σταματήσουν οι θεομηνίες στη χώρα της και σε όλους εμάς «Maligayang Pasko at Manigong Bagong Laon» («χαρούμενα Χριστούγεννα και καλή χρονιά»).
Αλεξάνδρα Σλομπόντιαν Ουκρανία
Τη συναντήσαμε: Στον δρόμο, την ώρα όπου πήγαινε βόλτα το παιδί που προσέχει.
Ηλικία: 34 ετών.
Επάγγελμα: Οικιακή βοηθός και baby-sitter σε μια ελληνική οικογένεια.
Οικογενειακή κατάσταση: Παντρεμένη 12 χρόνια, με δύο παιδιά. Η οικογένειά της είναι στην Ουκρανία.
Θρήσκευμα: Ορθόδοξη (παλαιοημερολογίτισσα).
Η ιστορία της ζωής της: Μεγάλωσε σε μια τυπική αστική οικογένεια με οικονομική άνεση. Σπούδασε οικονομικά και εργάστηκε σε μια εταιρεία προμήθειας καταναλωτικών αγαθών. Ηρθε στην Ελλάδα πριν από έναν χρόνο για να βρει τη μητέρα της που εργάζεται εδώ.
Γιορτάζει: Τα Χριστούγεννα στις 7 Ιανουαρίου.
Χριστουγεννιάτικο μενού: Δώδεκα πιάτα (όπως και στην Πολωνία) από τα οποία εξαιρείται το κρέας. Το πρώτο είναι δημητριακά και ξηροί καρποί (κουτγιά). Μια μερίδα την ξεχωρίζουν για να την προσφέρουν στον νονό. Πίνουν ούζβαρ, ένα γλυκό ποτό φτιαγμένο από φρούτα και ξηρά δαμάσκηνα.
Εθιμα: Στην Ουκρανία επί 40 ημέρες μετά τα Χριστούγεννα όταν βλέπουν κάποιον τον χαιρετάνε λέγοντας «Χριστός γεννήθηκε», ενώ κατά τη διάρκεια των γιορτών πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι τραγουδώντας παραδοσιακά κάλαντα.
Τα καλύτερα Χριστούγεννα: Αυτά του ’87, όταν γεννήθηκε η κόρη της.
Για δώρο: Θέλει μια κάρτα από τα παιδιά της.
Αυτές οι γιορτές θα τη βρουν: Στην Αθήνα μαζί με τη μητέρα της.
Εύχεται: «Vinchum vas chastyam, zdorovyam, bachayo vsurho naikrachoho vsim ludyam Gretsiyi» («Σε όλους τους Ελληνες χαρούμενα Χριστούγεννα και ευτυχισμένος ο καινούργιος χρόνος»).
Κεμάλ Μαζλούμ Κούρδος
Τον συναντήσαμε: Στα γραφεία της Κουρδικής Ερυθράς Ημισελήνου (ο αντίστοιχος Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός) κοντά στο Μουσείο. Ο Κεμάλ είναι ο διευθυντής της οργάνωσης στην Ελλάδα. Αφού συζητήσαμε για τα σχέδιά του τις γιορτινές ημέρες, τον ρωτήσαμε ποια είναι η άποψή του για τον Θεόδωρο Πάγκαλο και εκείνος με απολύτως σοβαρό ύφος μάς απάντησε: «Είναι ένας χοντρός άνθρωπος».
Οικογενειακή κατάσταση: Αγαμος.
Ηλικία: Γύρω στα 55.
Θρήσκευμα: Θεωρητικά είναι μουσουλμάνος. Εκείνος όμως, όπως δήλωσε, στο μόνο που πιστεύει είναι στον αγώνα των Κούρδων.
Η ιστορία της ζωής του: Σπούδασε ηλεκτρολόγος στο Πολυτεχνείο της Αγκυρας. Τότε άρχισε να παίρνει πιο ενεργά μέρος στα πολιτικά πράγματα, τόσο που η τουρκική αστυνομία τον συνέλαβε και τον φυλάκισε για έναν χρόνο. Αφού εξέτισε την «ποινή» του, αφέθηκε ελεύθερος αλλά η έντονη πολιτική του δραστηριότητα ανάγκασε το τουρκικό καθεστώς να του επιβάλει ποινή φυλάκισης 15 χρόνων. Το έσκασε από την Τουρκία και μετά από μια «περιπλάνηση» ως πολιτικός πρόσφυγας στις χώρες της Ευρώπης κατέληξε στην Ελλάδα.
Γιορτάζει: Θεωρητικά το Ραμαζάνι. Αλλά, όπως λέει ο ίδιος, δεν μπορείς να γιορτάζεις και να είσαι ευτυχισμένος αν δεν έχεις την ελευθερία σου.
Εθιμα: Από τότε που μπήκε στις επαναστατικές οργανώσεις αυτός και οι συναγωνιστές του έχουν σαν άγραφο κανόνα να μη διασκεδάζουν και να μην πίνουν αλκοολούχα ποτά.
Θα υποδεχθεί τη νέα χιλιετία: Στο πολιτιστικό κέντρο των Κούρδων στα Εξάρχεια. Θα χορέψει και θα τραγουδήσει κουρδικά επαναστατικά τραγούδια.
Ονειρα για τη νέα χρονιά: Ονειρα ζωής. Απελευθέρωση του Κουρδιστάν και του αρχηγού τους, του Απο.
Εύχεται: Ειρήνη σε όλους τους δοκιμαζόμενους λαούς όπως οι Κούρδοι και «Ser Sala Piroszbe», που στα κουρδικά σημαίνει «καλή χρονιά».
Με αριθμούς: Στην Ελλάδα ζουν πάνω από 25.000 Κούρδοι με πολιτικό άσυλο.
Πληροφορίες: Αν ενδιαφέρεστε να προσφέρετε βοήθεια ημέρες που είναι στην Κουρδική Ερυθρά Ημισέληνο, επικοινωνήστε στο τηλέφωνο 8227.449.
Αρτάν Μάρκου Αλβανία
Τον συναντήσαμε: Στο σπίτι του την ώρα όπου στόλιζε με τη σύζυγό του Λίντα και την κόρη του Αμέλα το χριστουγεννιάτικο δέντρο.
Ηλικία: 31 ετών.
Επάγγελμα: Ζωγράφος-γλύπτης.
Οικογενειακή κατάσταση: Εγγαμος.
Θρήσκευμα: Η οικογένειά του είναι η εικόνα της θρησκευτικής πραγματικότητας στην Αλβανία. Ο πατέρας του καθολικός, η μητέρα του ορθόδοξη, η σύζυγός του μουσουλμάνα. Ο ίδιος άθεος, πιστεύει στον άνθρωπο.
Η ιστορία της ζωής του: Γεννήθηκε στη Φιέρη, έξω από τον Αυλώνα. Εζησε δύσκολα παιδικά χρόνια σε μια οικογένεια όπου ο πατέρας του ήταν εργάτης και η μητέρα του δασκάλα. Αν και υπήρχαν μεγάλα οικονομικά προβλήματα, οι δικοί του ήθελαν πολύ να σπουδάσει. Λίγο προτού τελειώσει τις σπουδές του στην Παιδαγωγική Ακαδημία άρχισε η πολιτικοοικονομική κρίση στη χώρα του. Ετσι μόλις πήρε το πτυχίο του αποφάσισε να έρθει στην Ελλάδα, πριν από εξίμισι χρόνια.
Γιορτάζει: Σαν μικρό παιδί τα Χριστούγεννα αν και άθεος γιατί του αρέσει το εορταστικό πνεύμα και λατρεύει τις γιορτές, όπου πρωταγωνιστεί το πολύ και καλό… φαγητό.
Θυμάται: Στην Αλβανία τα Χριστούγεννα ως «απαγορευμένη» γιορτή και την Πρωτοχρονιά με ένα έντονα γιορτινό πνεύμα.
Οταν ήταν μικρός: Δεν μπορούσε να πιστέψει στον Αϊ-Βασίλη γιατί το καθεστώς δεν πίστευε σε θρησκευτικά πρόσωπα. Εφηύραν όμως τον Γέρο της Πρωτοχρονιάς που έφερνε τα δώρα.
Προτείνει για εορταστικό πιάτο: Γαλοπούλα με καλαμποκένιο ψωμί αλβανική συνταγή. Τρόπος μαγειρέματος: Για να συνοδέψουμε τη γαλοπούλα φτιάχνουμε ζύμη από καλαμποκάλευρο την οποία ψήνουμε όπως μια πίτα. Αφού ψηθεί την κόβουμε σε μικρά κομμάτια. Στο μεταξύ έχουμε τσιγαρίσει δύο-τρία κρεμμύδια μαζί με συκωτάκια πουλιών και προσθέτουμε λίγο δυόσμο και τα κομμάτια της πίτας. Ετσι γαρνίρουμε τη γαλοπούλα που έχουμε ήδη ψήσει.
Η νέα χιλιετία θα τον βρει: Κάτω από την Ακρόπολη, με την οικογένεια και την παρέα του.
Εύχεται: Νομιμοποίηση με την ευρύτερη έννοια του όρου, φιλία μεταξύ των ανθρώπων και «per sum vier gzuar» («χρόνια πολλά» στα αλβανικά).
Με αριθμούς: Στην Ελλάδα ζουν, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, 170.000 Αλβανοί.
Ντανίτα Σμετένσκα Πολωνία
Τη συναντήσαμε: Την ώρα όπου τελείωνε τη βραδινή δουλειά της.
Ηλικία: 25 ετών.
Επάγγελμα: Καθαρίστρια.
Οικογενειακή κατάσταση: Αγαμη. Συζεί όμως με τον Αλι, τον αιγύπτιο αρραβωνιαστικό της.
Θρήσκευμα: Καθολική.
Η ιστορία της ζωής της: Η Ντανίτα είναι ένα από τα 11 παιδιά μιας φτωχής οικογένειας. Ηρθε το 1994 στην Ελλάδα για να βρει δουλειά.
Αν ήταν στην Πολωνία: Θα ετοίμαζε το φαγητό για το δείπνο της παραμονής των Χριστουγέννων μαζί με την οικογένειά της. Θα έτρωγαν όλοι μαζί «όταν στον ουρανό εμφανιστεί το πρώτο αστέρι», όπως λένε εκεί, δηλαδή γύρω στις 7 με 8 η ώρα το βράδυ, και τα μεσάνυχτα θα παρακολουθούσε στην εκκλησία τη χριστουγεννιάτικη καθολική λειτουργία. Οταν τελείωνε θα τραγουδούσε στον δρόμο παραδοσιακά κάλαντα κρατώντας στο χέρι της κερί.
Το χριστουγεννιάτικο πολωνικό μενού: Αποτελείται από 12 πιάτα (συμβολίζουν τους 12 Αποστόλους). Το νηστίσιμο αυτό μενού το βρίσκουμε και σε άλλες χώρες, όπως στην Ουκρανία. Ανάμεσα στα πιάτα του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού υπάρχει ρέγγα καπνιστή ή παστή, τηγανητός κυπρίνος, ξινό λάχανο με μανιτάρια και δαμάσκηνα (καπούστα), μεγάλα ραβιόλια γεμιστά με μανιτάρια και λάχανο (πιρόγκι), κόκκινη σούπα (μπάστσε βόνε) και γλυκά όπως το μακόβιετς, κορμός με γέμιση από σπόρους παπαρούνας. Στο τραπέζι έχουν ένα επιπλέον άδειο πιάτο για όποιον ξένο χτυπήσει την πόρτα την ώρα του φαγητού.
Πιστεύει: Στον Θεό και στον Αγιο Νικόλαο είναι ο δικός τους Αϊ-Βασίλης, ο οποίος γιορτάζει στις 6 Δεκεμβρίου αλλά, σύμφωνα με την παράδοση, επιστρέφει τα Χριστούγεννα για να φέρει δώρα.
Για δώρο: Θέλει να έχει δουλειά και υγεία.
Εύχεται: «Wesolych swiat bozego narozdenia Ι szczesliwego nowego roku», που στα ελληνικά σημαίνει «χαρούμενα Χριστούγεννα και ευτυχισμένος ο καινούργιος χρόνος».
Με αριθμούς: Σύμφωνα με στοιχεία της πολωνικής πρεσβείας αλλά και του υπουργείου Εργασίας, στην Ελλάδα ζουν και εργάζονται 35.000 Πολωνοί.
Λίτον Γκος Μπανγκλαντές
Τον συναντήσαμε: Σε κάποια φανάρια να πουλάει χριστουγεννιάτικα παιχνίδια
Ηλικία: 25 ετών.
Θρήσκευμα: Ενας από τους λίγους εναπομείναντες ινδουιστές της χώρας του. Οι περισσότεροι είναι μουσουλμάνοι.
Οικογενειακή κατάσταση: Αγαμος.
Επάγγελμα: Μικροπωλητής.
Η ιστορία της ζωής του: Προέρχεται από μια φτωχή οικογένεια αγροτών και έχει τέσσερα αδέλφια. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στο Μπανγκλαντές αλλά οι συνθήκες ζωής εκεί είναι πολύν άσχημες. Ετσι ο Λίτον ήρθε πριν από έναν χρόνο στην Ελλάδα για να βρει δουλειά και να βοηθήσει τους δικούς του. Κάθε χρόνο το σπίτι του στο Μπανγκλαντές πλημμυρίζει από τις καταστρεπτικές βροχές.
Πιστεύει: Κάποια στιγμή θα έχει καλύτερη τύχη.
Αν υπήρχε Αϊ-Βασίλης: Θα ήθελε να του φέρει ένα σκυλάκι. Θα είναι ο μοναδικός φίλος του και θα νιώθει ασφαλής.
Γιορτάζει: Το Diweli και το Holi, δύο μεγάλες ινδουιστικές γιορτές, αλλά του αρέσουν τα Χριστούγεννα γιατί είναι όμορφη η Αθήνα και γιατί με τόσο κόσμο στους δρόμους μπορεί να δουλέψει. Επίσης η θρησκεία του δίνει μεγάλη σημασία στην αστρονομία: για να προσδιορίσουν την ημερομηνία των γιορτών τους εμπιστεύονται τα άστρα.
Η νέα χρονιά: Θα τον βρει παρέα με τους συμπατριώτες του στο σπίτι του στα Σεπόλια, αν και δεν έχει πολλά χρήματα για να γιορτάσει.
Θυμάται: Κάποια Πρωτοχρονιά που δάγκωσε την αδελφή του ένα φίδι την ώρα όπου κοιμόταν και παραλίγο να πεθάνει.
Του λείπει: Η Σίπρα, η αγαπημένη του, που βρίσκεται στο Μπανγκλαντές.
Εύχεται: Να μαζέψει λεφτά για να στείλει στους δικούς του, να ξαναδεί γρήγορα τη Σίπρα, και στους Ελληνες «Suvo Nobo Borso» («Καλή χρονιά»).
Με αριθμούς: Στην Ελλάδα ζουν περίπου 5.000 Μπανγκλαντεσιανοί.
