Είναι το εργαλείο για τη δημιουργία εμπειριών, με τρισδιάστατη εξωτερικά εμφάνιση, στον παγκόσμιο ιστό. Εκεί όπου είναι συνδεδεμένα όλα τα σχετικά με την πληροφορική μηχανήματα του κόσμου. Δημιουργός της Virtual Reality Markup Language είναι ένας «αποτυχημένος» φοιτητής του ΜΙΤ, ευαίσθητος και προβληματισμένος, που μαζί με έναν φίλο του την ετοίμασαν μέσα σε δύο μήνες
Μόλις η συζήτηση πάει στους καλούς και κακούς μαθητές κάποιος πάντα θα βρεθεί να θυμηθεί τον Αϊνστάιν. Ο Αλβέρτος ήταν ένα από αυτά τα αποδιοπομπαία πρόσωπα της τάξης. Η εξέλιξή τους όμως μας υποβάλλει την ιδέα ότι κάπου κάνουμε λάθος. Οταν με ευκολία λέμε κάποιους «κακούς» εννοούμε συνήθως μαθητές ή σπουδαστές που δεν προσαρμόστηκαν. Δεν κατάφεραν να πάρουν ό,τι γνώσεις είχε σκοπό να δώσει το σχολείο τους με τον τρόπο του. Ακόμη και εκπαιδευτικά ιδρύματα με παγκόσμια ακτινοβολία έχουν τους… διακόψαντες την φοίτησιν, τους drop outs, και ανάμεσα σε αυτούς βρίσκονται πάντα ένα σωρό άτομα με μεγάλες ικανότητες. Ο παγκόσμιος πρωταθλητής στο σκάκι Μπόμπι Φίσερ είναι ένας τέτοιος διάσημος απροσάρμοστος και τώρα στην παγκόσμια σκηνή του κυβερνοχώρου υποκλινόμαστε μπροστά στον αποτυχόντα φοιτητή Μαρκ Πέσκε.
Κάθε τηλέφωνο και κομπιούτερ
Σπουδαστής στο ΜΙΤ, στο διασημότερο ίσως Πολυτεχνείο του κόσμου, ήταν για μια εποχή το όνειρο του Μαρκ Πέσκε. Τον πρώτο χρόνο όμως πάτωσε στις εξετάσεις της πληροφορικής, κέρδισε ένα βραβείο μυθιστορήματος, συμφιλιώθηκε με την ομοφυλοφιλία του και έκανε μιαν ακόμη μισή προσπάθεια τον επόμενο χρόνο. Ετσι πείστηκε ότι το ΜΙΤ δεν ήταν γι’ αυτόν. Το ΜΙΤ δεν έκανε φυσικά προσπάθεια για να τον κρατήσει και ο Πέσκε μετά από διάφορες δουλειές που δοκίμασε πήγε το 1988 σε μια μικρή εταιρεία 15 ατόμων. Εκεί οι λίγοι αυτοί μανιακοί των κομπιούτερ είχαν έναν καθόλου ευκαταφρόνητο εμπορικό στόχο: όπου υπήρχε τηλεφωνική γραμμή να μπαίνει δίπλα και ένα υπολογιστικό μηχάνημα. Ο ευαίσθητος όμως Πέσκε κάποια ημέρα διάβασε μια φράση που τον συγκλόνισε. «Η πλασματική πραγματικότητα δεν είναι η τηλεόραση του μέλλοντος, είναι το τηλέφωνο». Στην κρυπτική αυτή φράση εκείνος είδε καθαρά τη μελωδία της επόμενης δεκαετίας.
Ονειρικά περιβάλλοντα είχαν αρχίσει να δημιουργούνται πρόσκαιρα από τα πολύπλοκα μηχανήματα της Virtual Reality. Σου έδιναν την ψευδαίσθηση ότι περπατούσες μέσα σε πρωτόγνωρους χώρους, ενώ απλώς αυτά προβάλλονταν με τη βοήθεια προγραμμάτων και σημάτων από το ίδιο σου το σώμα σε ηλεκτρονικές οθόνες. Πολλοί μίλησαν για ηλεκτρονικά ναρκωτικά και για το πώς θα είχαμε συγκλονιστικά απτές τηλεοπτικές μεταδόσεις στο μέλλον. Ο Πέσκε επιστρατεύοντας νηφαλιότητα και φαντασία κατάλαβε ότι αυτά ήταν παραισθήσεις από μια συγκλονιστική ανακάλυψη και θα ξεθύμαιναν σε λίγο.
Πιο πολύ δικαιώθηκε με την ενορατική του σύλληψη για την εικονοποίηση των δεδομένων. Αυτά που περνούσαν σαν απλά ψηφία από τον κομπιούτερ στην τηλεφωνική γραμμή και από εκεί σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο θα ήταν πολύ καλύτερο να μεταδίδονται σε εικόνες και μάλιστα με την αίσθηση των τριών διαστάσεων μέσα τους.
Οι απόγονοι του McLuhan
Ο καναδός επικοινωνιολόγος Μάρσαλ Μακλούαν επέμενε, όταν ζούσε, να θεωρεί ότι όλες οι τεχνολογίες, η καθεμιά με τη σειρά της, προξενούσαν και από έναν ακρωτηριασμό στους ανθρώπους. Το αυτοκίνητο ακρωτηρίασε τα πόδια μας ως αντίτιμο για την ευκινησία που μας παραχώρησε. Τώρα ο Πέσκε βλέπει μια φυσική επιφάνεια επαφής, όπως ήταν ως τώρα το ανθρώπινο σώμα, να αντικαθίσταται με μιαν άλλη επιφάνεια, όπως είναι τα διάφορα ζωηρόχρωμα γραφικά, που εμφανίζεται στην οθόνη του υπολογιστικού μας μηχανήματος και επιταχύνει την επικοινωνία. Ενας αθέλητος ακρωτηριασμός του ίδιου μας του σώματος καθώς μπαίνουμε στον κυβερνοχώρο. Τα καινούργια ρούχα που καλούμαστε να φορέσουμε αν θέλουμε από επιφανειακό μέσο να γίνει μια επικοινωνία σε βάθος.
Κοσμογονία. Βασικοί μηχανισμοί επικοινωνίας είναι τώρα έτοιμοι να αναθεωρηθούν. Η ίδια η ομιλία κατατάσσεται στους μηχανισμούς τους φορτισμένους με πολύ ψέμα. Γι’ αυτό σε κάποια θέση του δικτύου σε λίγο από τα χέρια του Πέσκε θα ξεπηδήσει μια θέση με το όνομα Worldsong, όπου ο κόσμος θα τραγουδάει και θα ακούει άλλους να κάνουν το ίδιο. Θα ξεκινάς από μια γενική άποψη της Γης και στενεύοντας ολοένα την περιοχή στην οθόνη σου θα ακούς ολοένα και πιο ξεκάθαρα τους ήχους της. Ωσπου θα φτάνει όποιος θέλει σε ατομικό επίπεδο.
Ποιος θα το πίστευε. Το τραγούδι να αναγορευτεί όπου να ‘ναι σε μια πιο καθαρή και αυθόρμητη μορφή επικοινωνίας συγκρίνοντάς το με την ομιλία. Και δεν σταματούν εκεί οι φιλοδοξίες. Ο Πέσκε στοχεύει στο να γίνει τελικά το Internet προέκταση του νευρικού μας συστήματος. Συνεπαίρνεται όμως και από όσες άλλες κοσμοαντιλήψεις τυχαίνει να βρει στα διαβάσματά του. Το ινδουιστικής σύλληψης Δίχτυ του Ιντρα είναι ένας ιστός από κοσμήματα. Το καθένα είναι ξεχωριστό αλλά περιέχει την ίδια στιγμή το σύνολο. Κάτι σαν το ολόγραμμα και αυτό δίνει στον ευφάνταστο Πέσκε καταπληκτικές ιδέες για μια μελλοντική βάση δεδομένων. Προς το παρόν πάντως και τίποτε άλλο να μην κάνει ο διάσημος πια Ιταλοαμερικανός θα περάσει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που επινόησε τη VRML.
Η γέννηση της VRML
Στην εποχή όπου το δίκτυο με τους κομπιούτερ έχει γίνει πλέον αποδεκτό ως συστατικό της ζωής μας, ανεξάρτητα από τις όποιες αντιρρήσεις, όσοι το χρησιμοποιούν είναι φυσικό να έχουν όλο και μεγαλύτερες απαιτήσεις. Ετσι ήταν απόλυτα φυσικό και το να αποκτήσουν ως ενδιάμεσο βήμα τα δεδομένα στις επικοινωνίες μας οπτικά την αίσθηση της τρίτης διάστασης που τους έλειπε. Αρχιτέκτονες σε αυτό ο Πέσκε μαζί με τον φίλο του Τόνι Παρίζι· αλλά όσο απλό είναι να ζητήσεις μια τέτοια ιδιότητα από τα σχετικά με το δίκτυο πακέτα προγραμμάτων, άλλο τόσο δύσκολο είναι να το φτιάξεις και να το προγραμματίσεις.
Ο παγκόσμιος ιστός, που απλώνεται σε μεγάλο μέρος του κυβερνοχώρου, έχει δύο βασικά συστατικά: τον κομπιούτερ τύπου εξυπηρέτη, τον γνωστό μας server, και το πρόγραμμα φυλλομέτρησης, τον browser. Ο φυλλομετρητής με βάση τις δικές μας διαταγές ζητάει πληροφορίες από τη συσκευή – εξυπηρέτη μέσω μιας εντολής – επιθυμίας. Η εντολή ερμηνεύεται και αν γίνει δεκτή θα λάβουμε κάποιο «φάκελο» με ό,τι ζητήσαμε. Μαζί υπάρχει και η ένδειξη αν πρόκειται για εικόνα ή κείμενο, ώστε στην οθόνη μας να παρουσιαστεί σωστά.
Οι δημιουργοί της VRML σε αυτόν τον τρόπο επικοινωνίας όταν πρόκειται για δικό τους φάκελο απλώς απαιτούν και υπάρχει στο τέλος του ονόματος η ένδειξη «. wrl» ως επέκταση. Μέσα φυσικά το περιεχόμενο είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο των άλλων εγγράφων που διακινούνται. Περιγράφεται ένα ολόκληρο σκηνικό που θα πρέπει να ξαναστηθεί όταν φθάσει σε εμάς με εξαιρετική πιστότητα. Επιπλέον υπάρχουν ενδείξεις για τυχόν συνδέσεις με άλλους φακέλους διασκορπισμένους στον παγκόσμιο ιστό.
Το ιδιαίτερο στοιχείο δηλαδή με τη VRML είναι ότι μας φέρνει στον νου ένα φορτηγό για τη μεταφορά ολόκληρων σκηνών και των διαλόγων που αντιστοιχούν σε αυτές. Και μάλιστα διατηρείται ως και η γωνία λήψεως του πλάνου, η λεγόμενη κάμερα. Ετσι, συνοψίζοντας έχουμε ότι με τον φυλλομετρητή της VRML, με τη μεσολάβηση συνήθως γνωστών μας φυλλομετρητών δικτύου όπως ο Netscape ή ο Explorer, ζητούμε τη μεταφορά ενός φακέλου γραμμένου με όλους τους κανόνες της VRML. Ετσι, μας εμφανίζεται σαν σε τρισδιάστατο σκηνικό η όποια πληροφορία έχουμε ζητήσει αφού περάσει από τις φροντίδες ενός αόρατου μηχανικού σκηνής που λέγεται renderer.
Για να δημιουργηθούν όμως όλα αυτά τα σκηνικά που αφήνουν την εντύπωση των τριών διαστάσεων χρησιμοποιούμε και μιαν αντίστοιχη VRML γλώσσα. Μόνο που αυτή πέρα από τα γνωστά στοιχεία των κλασικών γλωσσών, όπως η όποια basic, διαθέτει και δυνατότητες φωτισμού των γραφικών αντικειμένων που παράγονται, χρωματισμό επιφανειών και γωνίες παρουσίασης.
Ενδεικτικό της επιτυχίας της VRML είναι ότι ήδη έχουν κυκλοφορήσει πολλά πακέτα που σε βοηθούν να στήσεις πολύ γρήγορα διάφορα προκατασκευασμένα περιβάλλοντα και κλειστούς χώρους χωρίς να πρέπει να τα φανταστείς και να δίνεις τις συντεταγμένες τους. Από σπίτια με κήπους που στήνονται σε χρόνο μηδέν ως ολόκληρα μουσεία, όπου οι περιηγήσεις πλέον είναι μια μικρή απόλαυση, όλα βγαίνουν πια σε έκδοση τριών διαστάσεων κάνοντας τις σελίδες τις φτιαγμένες με την HTML να φαίνονται σαν απλές χάρτινες ζωγραφιές.
Σήμερα βρισκόμαστε στην έκδοση VRML 2 και προχωρούμε στον δρόμο που έδειξε το ταλέντο ενός κακού αλλά επινοητικού φοιτητή.
Για όποιον θέλει να μάθει περισσότερα για τη VRML κυκλοφορούν ανάμεσα στα άλλα και τα βιβλία: «VRML Browsing & Building Cyberspace» του ίδιου του Pesce και «Teach Yourself VRML in 21 Days» των Marrin και Campbell (Βιβλιοπωλεία Παπασωτηρίου).
