Πόσο σημαντικοί υπήρξαν οι Nirvana στην ιστορία της ροκ μουσικής είναι κάτι το οποίο μπορεί να αντιληφθεί κανείς πολύ εύκολα κοιτάζοντας το μουσικό τοπίο πριν και μετά την εμφάνισή τους. Με χαμένη την αξιοπρέπειά του και αποκομμένο από τους αρχικούς κώδικές του, που θεμελίωσε τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, το ροκ είχε γίνει υπόθεση λίγων μέσα από τις ανεξάρτητες δισκογραφικές εταιρείες και η φωνή του, αδύναμη, δεν πλησίαζε στο ελάχιστο το κατώφλι των καταλόγων επιτυχιών. Τη θέση του είχαν καταλάβει τα γιγάντια σόου των ποπ σταρ και οι κοινωνικές αιχμές του παρελθόντος είχαν αμβλυνθεί από τη σχεδόν μανιώδη ανάγκη για την κατάκτηση ενός ακόμη ρεκόρ στο Βιβλίο Γκίνες. Συγκροτήματα όπως οι Melvins και οπωσδήποτε οι Pixies πριν από τους Nirvana δεν κατάφεραν να ενθουσιάσουν το μεγάλο κοινό. Για να λέμε όμως τα πράγματα με το όνομά τους, ούτε οι Nirvana κατάφεραν να κερδίσουν το κοινό με την πρώτη δισκογραφική απόπειρά τους, το 1989, που είχε τον τίτλο «Bleach». Επρεπε να δημιουργήσουν τον δικό τους Δούρειο Ιππο για να εισβάλουν στη σύγχρονη Τροία, που δεν ήταν άλλη από το MTV, και να γίνουν το σύμβολο μιας νέας γενιάς, γνωστής και ως Generation Χ.
Μιλάμε βεβαίως για το ροκ τραγούδι της δεκαετίας του ’90 «Smells Like Teen Spirit», το οποίο ίσως διαθέτει το βιντεοκλίπ με τις περισσότερες προβολές στο καλωδιακό μουσικό κανάλι MTV. Ποτέ η αντιστάρ συμπεριφορά δεν βρήκε τόσο μεγάλη ανταπόκριση όπως συνέβη με τον Κερτ Κομπέιν. Ενα παιδί χωρισμένων γονιών που το μόνο που αποζητούσε ήταν να βρει την ψυχική γαλήνη του μέσω της αυτοψυχανάλυσης που του προσέφερε η μουσική του. Το πρώτο συγκρότημά του το δημιούργησε το 1985 με τον μετέπειτα μπασίστα των Nirvana, τον Κριστ Νοβοσέλικ, στο Αμπερντίν, μια μικρή πόλη όχι πολύ μακριά από το Σιάτλ, και το ονόμασε Stiff Woodies. Γρήγορα μετονομάστηκαν Skid Row και το 1987 υπέγραψαν με το όνομα Nirvana με την έγκυρη δισκογραφική εταιρεία ανεξάρτητου ροκ Sup Pop και πρώτο σινγκλ αυτής της συνεργασίας ήταν η διασκευή τους στο τραγούδι των Shocking Blues «Love Buzz». Τίποτε δεν προμήνυε την εξέλιξη αυτού του σχήματος ώσπου να ηχογραφήσουν το «Bleach» δύο χρόνια αργότερα. Στη Μεγάλη Βρετανία τα μουσικά έντυπα αυτόματα ανακήρυξαν το αμερικανικό συγκρότημα μία από τις μεγαλύτερες ελπίδες του ροκ ενθουσιασμένοι από τον τραχύ ήχο τους και τους αυτοβιογραφικούς στίχους του Κομπέιν. H εξέλιξη από την ιλιγγιώδη άνοδο στην κορυφή και μετά δυστυχώς δεν ήταν διόλου διαφορετική από αρκετές άλλες σημαντικές στην ιστορία της μουσικής. Με την πίεση της δημοσιότητας που δέχθηκε ο εύθραυστος ψυχικός κόσμος του Κομπέιν δεν άντεξε και σε συνάρτηση με την εξάρτησή του από τα ναρκωτικά και τρία άλμπουμ μόνο αργότερα έδωσε τραγικό φινάλε στη ζωή του. Πολλά ειπώθηκαν για τον τρόπο που έφυγε και πολλά θα ειπωθούν, όπως συνηθίζεται να συμβαίνει πάντοτε με όλους τους σύγχρονους μύθους. Γεγονός είναι ότι το ροκ στις ημέρες μας έχει και πάλι κερδίσει τη θέση που του αξίζει και οι Nirvana ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό γι’ αυτό. Αύριο κυκλοφορεί η πολυαναμενόμενη πολυτελής κασετίνα «With The Lights Out», η οποία θα περιέχει τρία CD με ανέκδοτο υλικό και και ένα DVD που περιέχει σπάνιο οπτικό υλικό.
Τα πέντε άλμπουμ που χαρακτήρισαν το γκραντζ
Αν και πολλοί πιστεύουν ότι το γκραντζ «γεννήθηκε» με τους Nirvana και «πέθανε» με την αυτοκτονία του Κομπέιν, η αλήθεια είναι πως χωρίς τους Mudhoney και τους Melvins ή ακόμη και τους Pixies, τους οποίους ο Κομπέιν πάντα θαύμαζε, δεν θα είχε ωριμάσει αυτό το μουσικό είδος. Και βεβαίως θα μπορούσαμε να πούμε ότι υφίσταται ως σήμερα αφού οι Pearl Jam συνεχίζουν να κυκλοφορούν πολύ καλά άλμπουμ. Το γκραντζ ήταν ο απόλυτος συνδυασμός του κιθαριστικού ροκ, του πανκ και του δυνατού ήχου του χέβι μέταλ, πάντα με πλαίσιο την αισθητική της ανεξάρτητης ροκ σκηνής.
Nirvana – «Nevermind»
Υπήρξε για το γκραντζ ό,τι ακριβώς και το «Never Mind The Bollocks» των Sex Pistols για το πανκ. Ανήκει σε εκείνες τις μαγικές στιγμές της δισκογραφίας όπου τα πάντα συνέτειναν προς την ολοκλήρωση ενός αριστουργήματος.
Pearl Jam – «Ten»
Είναι αυτοί που κατάφεραν με τη μαεστρία τους και το ταλέντο του αρχηγού τους Εντι Βέντερ ό,τι δεν μπόρεσαν οι Nirvana: να διαρκέσουν.
Soundgarden: «Superunknown»
Το σίγουρο είναι ότι μετά την κυκλοφορία του έπαψαν να είναι «σούπερ άγνωστοι». Το βιντεοκλίπ τού «Black Hole Sun» παραμένει ακόμη 10 χρόνια μετά ένα από τα καλύτερα που έχουμε δει.
Mudhoney – «Mudhoney»
Σύμφωνα με πολλούς, μπορεί οι «βασιλείς» του είδους να είναι οι Nirvana, το απόλυτο γκραντζ άλμπουμ όμως φτιάχτηκε από τους Mudhoney και τραγούδια όπως τα «The Gift» και«Here Comes Sickness» αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.
«Singles» (σάουντρακ)
Αν υπάρχει μία ταινία που περιγράφει αποτελεσματικά το φαινόμενο γκραντζ, αυτή είναι η «Singles», στην οποία έχουν ένα μικρό πέρασμα όλα τα μεγάλα ονόματα του είδους και η ιστορία της οποίας διαδρατίζεται βεβαίως στο Σιάτλ.
