Σεπτέμβριος, ο μήνας των εξαγγελιών, των μεγάλων αποφάσεων και της εκδοτικής επανάκαμψης. Κάτι σαν την Πρωτοχρονιά, χωρίς ίχνος εορτασμού. Αδιόρατο ακόμη, αλλά το κύμα των νέων εκδόσεων φουσκώνει και θα ξεσπάσει προς τα Χριστούγεννα. Εως και η πραγματεία περί κερατώματος του νομομαθούς της Αναγέννησης Brantome (Pierre de Bourdeille) Ερωτοτροπούσες δέσποινες και κερατάδες σύζυγοι – ποιος είχε δίκιο, ποιος είχε άδικο τον 16ο αιώνα – ετοιμάζεται σε νεοελληνική μετάφραση σε κάποιο γραφείο. Για το συγκεκριμένο πόνημα μάλλον θα περιμένουμε το 2006, αλλά έως τότε η ρώμη και η ευρηματικότητα των νέων τίτλων θα μας αποζημιώσουν. Βιβλία λογοτεχνικά, ιστορικά, επιστημονικά, τέχνης, σκέψης, χιουμοριστικά έχουν πάρει τον δρόμο τους και μια γεύση ίσως μπορεί να δοθεί προκαταβολικά.
Ελληνική πεζογραφία
Στον αφρό ξεχωρίζει η λογοτεχνία. Ας αρχίσουμε λοιπόν από εκεί την ονομάτων επίσκεψη. H Τατιάνα Αβέρωφ με το μυθιστόρημα Κοντραμπούντο εισχωρεί στα άδυτα ενός Ψυχοθεραπευτικού Κέντρου και μαζί στον ψυχισμό των χαρακτήρων της (Κέδρος). Ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης στο Ο παππούς μου και το κακό ανατρέχει στην Κρήτη στα χρόνια του Βενιζέλου (Κέδρος) και ο Βασίλης Χριστόπουλος στο δικό του μυθιστόρημα Κι εσύ Ελληνας, ρε; θέτει το πολυσήμαντο ερώτημα (Κέδρος). H Ελιάνα Χουρμουζιάδου στο τρίτο μυθιστόρημά της Δεύτερη γυναίκα κινείται στα όρια της επιστημονικής φαντασίας και ιστορίας μυστηρίου (Κέδρος).
Ακόμη, στον ίδιο εκδοτικό οίκο, οι συλλογές διηγημάτων του Κώστα Στεργιόπουλου Πρώτοι Αποχωρισμοί, του Ηλία Παπαμόσχου Του χρόνου κυνήγια, του Γιάννη Καισαρίδη Μισάντρα και η συλλογή ιστοριών Bodyland, Χώρα σωμάτων της Αργυρώς Μαντόγλου.
Το νέο μυθιστόρημα του Νίκου Παπανδρέου Μέρες σαν κι αυτές, μια σοβαρή και συγχρόνως κωμική ματιά στους θεσμούς και στους ανθρώπους που προωθούν την οικονομική ανάπτυξη (Καστανιώτης). Το Φανταστικό Μουσείο του Χρήστου Χρυσόπουλου όπου συγκατοικούν όλα τα μεγάλα πνεύματα, H φωνή του Γιώργου Σταματόπουλου, όπου ο ήρωας συμβιβάζεται με τον εαυτό του, και Ο γερο-Τζιμ του Γιώργη Μωραΐτη μια αναδρομή στην Ιστορία στα ταραγμένα χρόνια 1930-50. Με το μυθιστόρημά της Εις το όνομα της μητρός η Φιλομήλα Λαπατά ολοκληρώνει την τριλογία της για την άγνωστη πραγματικότητα του Ελληνισμού της Διασποράς. Μια συλλογή 32 διηγημάτων του Περικλή Σφυρίδη από την εικοσιπεντάχρονη πορεία του, ατιτλοφόρητη ακόμη, και μια συλλογή δέκα διηγημάτων του Ανδρέα Μήτσου με τίτλο Ιστορίες συμπτωματικού ρεαλισμού (όλα στις εκδόσεις Καστανιώτη).
Αδεια ξενοδοχεία είναι το νέο βιβλίο του Φαίδωνα Ταμβακάκη (Εστία), μια συλλογή διηγημάτων η οποία ζωντανεύει ακριβώς άδεια ξενοδοχεία. Πώς βλέπει την αλβανίδα γυναίκα του ο έλληνας σύζυγός της – πώς τη διακωμωδεί μάλλον – στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Σωτηρίας Σταυρακοπούλου H μεθυσμένη γυναίκα (Εστία). Και ένα πολιτικό θρίλερ στη σφαίρα του φανταστικού στις ίδιες εκδόσεις: το 1947 έχει αναλάβει κυβέρνηση το KKE και η Ιστορία μας έρχεται τα πάνω κάτω στο βιβλίο του Δημήτρη Φύσσα Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος. Τι πραγματικά όμως συνέβη στον Εμφύλιο από τη σκοπιά του Σωτήρη Πατατζή στο μυθιστόρημά του Πένθιμο Εμβατήριο, το οποίο είχε κυκλοφορήσει το 1978 στις εκδόσεις Φιλιππότη (τώρα στην Εστία).
Το νέο μυθιστόρημα του Βασίλη Αλεξάκη Θα σε ξεχνάω κάθε μέρα (Εξάντας), για τις σχέσεις ανάμεσα σε μια μητέρα και σ’ έναν γιο και την απόπειρα γεφύρωσης του χάσματος. H σκληρότητα της σύγχρονης εποχής σε δύο μυθιστορήματα: Οι Εσχατοι καιροί της Αναστασίας Καλλιοντζή, όπου οι ανθρώπινες σχέσεις δοκιμάζονται από την έλλειψη επικοινωνίας. Και H χώρα του κασσίτερου της Σταυρούλας Δημητρίου όπου η ιστορική περίοδος μετά την Κατοχή έχει ποτίσει τον μικρόκοσμο ενός χωριού της Θεσπρωτίας (και τα δύο στις εκδόσεις Λιβάνη).
Στα ψέματα παίζαμε, 5 x 9 = 32 του Δημήτρη Μίγγα (Μεταίχμιο), όπου μια παρέα φίλων ανταμώνουν κάθε τέσσερα χρόνια για τον τελικό του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου. Εννέα συναντήσεις σε εννέα κεφάλαια ίσον τριάντα δύο χρόνια, και πόσα άλλαξαν στο μεταξύ. Με το νέο του μυθιστόρημα H περούκα της Σοφίας Νέρη ολοκληρώνει ο Κώστας Βούλγαρης τον αφηγηματικό κύκλο Το εμφύλιο σώμα, στον οποίο εντάσσονται τα τρία προηγούμενα βιβλία του Στο όνειρο πάντα η Πελοπόννησο (2001), Τα άλογα της Αρκαδίας (2002), Ο Καρτέσιος στην Τρίπολη (2003), όλα πλέον σε επανέκδοση από το Μεταίχμιο μαζί με το καινούργιο.
Το τολμηρότερο μυθιστόρημα της εποχής του φέρεται πως είναι το γραμμένο με ψευδώνυμο από γυναίκα συγγραφέα: Ντόρας Ρωζέττη, H ερωμένη της. Ερωτικό πάθος ανάμεσα σε δύο γυναίκες τον Μεσοπόλεμο. Το βιβλίο επανέρχεται τώρα στο προσκήνιο χάρη στην έρευνα της Χριστίνας Ντουνιά, η οποία γράφει την εισαγωγή και επιμελείται τη νέα έκδοση (Μεταίχμιο).
Διορθωτής κειμένων στα χρόνια του πολέμου είναι ο ήρωας στο μυθιστόρημα Μες στον αχανή καθρέφτη της Μαρίας Μήτσορα (Πατάκης). Στα Σκαλοπάτια των θεών του Μάνου Μεγαλοκονόμου η καταστροφή του ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης τον Σεπτέμβριο του 1955 δίνεται μέσα από μια προσωπική υπόθεση. Στις εκδόσεις Πατάκη πάντα και το μυθιστόρημα του Δημήτρη Χίλιου Χάρτινα φιλιά, όπου μια πρώην θεατρίνα και νυν χήρα στρατηγού αναπολεί τη μυθολογία των παλιών μπουλουκιών, ενώ στο μυθιστόρημα της Γιοβάννας Ελα κόρη μου, έλα μάτια μου… η ερωτική ιστορία ξεφεύγει από εποχές και όρια. Στις ίδιες εκδόσεις και σε αναθεωρημένη εκδοχή το πρώτο μυθιστόρημα του Μισέλ Φάις H αυτοβιογραφία ενός βιβλίου, για μια αναδόμηση της ζωής και της ιστορίας της Κομοτηνής κόντρα στην «εθνικιστική» σχολή της ελληνικής ιστορίας.
Οι συνηθισμένοι άνθρωποι, έξοχος καμβάς για την ατμόσφαιρα στην Αθήνα, στο Μπουένος Αϊρες, στο Πόρτο και στις άλλες πόλεις στα διηγήματα του Αγγελου Γέροντα H επίσκεψη της ασταθούς κυρίας (Γαβριηλίδης). Στον ίδιο εκδοτικό οίκο και άλλα αφηγήματα με φόντο σταθμούς στον εικοστό αιώνα: Οι δεσποινίδες της οδού Λαμψάκου της Βικτωρίας Θεοδώρου για τα νεαρά κορίτσια στη μεταπολεμική Αθήνα, Το παραμύθι της ζωής μου της Αναστασίας Τσικοπούλου για τη διαδρομή ενός ανθρώπου στα σκαμπανεβάσματα της Ιστορίας, το Στ’ Ανάπλι του Γιώργου Ρούβαλη για τις καταστάσεις στην πρώτη πρωτεύουσα της Ελλάδας και το Επιστροφή στην πατρίδα του Λευτέρη Μαραγκάκη για μια γιατρό στη Ρουμανία, καθαρίστρια στην Ελλάδα. Και μαζί με αυτά, το κλασικό μυθιστόρημα του Ομηρου Πέλλα Στάλλαγκ για τα στρατόπεδα θανάτου της ναζιστικής Γερμανίας σε νέα έκδοση.
Δύο συλλογές διηγημάτων, επτά μικρές ιστορίες στην καθεμία. Κυνηγοί και θηράματα, φόβος μπροστά στην αγάπη, στο βιβλίο της Βασιλικής Ηλιοπούλου H καρδιά του λαγού, και το εγώ απέναντι στον Αλλο, η αυτογνωσία απέναντι στην ετερότητα, και το γνωστό παιγνιώδες ύφος στο βιβλίο Ο καθρέφτης του τυφλού του Αχιλλέα Κυριακίδη (και τα δύο στις εκδόσεις Πόλις). Ζώντες και τεθνεώτες, διάσημοι και άσημοι, μια ζωή 30 χρόνων καρέ καρέ στο Βιντεοκλίπ, το νέο βιβλίο της Κάτιας Αντωνοπούλου (Ωκεανίδα). Σε επανέκδοση και H πτώση του Νάρκισσου του Τάκη Θεοδωρόπουλου, στον ίδιο εκδοτικό οίκο. Βάζω τη μοναξιά, βάλε τ’ όνειρο! του Γιάννη Ρεμούνδου, η άνοδος και η πτώση μιας λαμπρής οικογένειας του 1960 (Ψυχογιός).
Ερωτικά διηγήματα του Βασίλη Βασιλικού, άγνωστα στο κοινό, συγκεντρώνονται στο νέο βιβλίο του Τα διηγήματα (Ελληνικά Γράμματα). Και το νέο μυθιστόρημα Γλώσσα από μάρμαρο της συγγραφέως του Μελέκ θα πει άγγελος Ιφιγένειας Θεοδώρου για το θέμα της κακοποίησης της γυναίκας. Από τον Θανάση Σκρουμπέλο το μυθιστόρημα Μπέλα Τσάο για τις παιδουπόλεις της Φρειδερίκης και τις συμπεριφορές αμφοτέρων των πλευρών στη διάρκεια του Εμφυλίου. Από τον Χριστόφορο Παπακαλιάτη το βιβλίο 2 μέρες μόνο, όπου ακολουθεί η ζωή το σίριαλ ή το αντίθετο. Και στο μυθιστόρημα του Χρήστου Χαραλαμπόπουλου Το ημίχρονο του θανάτου έντεκα αληθινές ποδοσφαιρικές ιστορίες με ήρωες μύθους της μπάλας (όλα στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα).
Ελληνική ποίηση
H νέα ποιητική συλλογή του Γιώργου Βέλτσου H Βεατρίκη είμαι (Ινδικτος). Οι ποιητικές συλλογές του Γιάννη Βαρβέρη Πεταμένα Λεφτά, του Θωμά Γκόρπα Τα ποιήματα (1957-1983), του Λευτέρη Πούλιου Το θεώρημα και της Παυλίνας Παμπούδη Ημερολόγιο του διπλού χρόνου (Κέδρος). Της Νέλλης Ανδρικοπούλου Νοοπαίγνια (Αγρα). Αντικατοπτρισμός του Ζάχου Σιαφλέκη, Λαβδακίδες του Τάσου Γαλάτη και Από το βιβλίο της Αμμου του A. Παρθένη (Τυπωθήτω).
Στον ουρανό του τίποτα με ελάχιστα της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ, Νέοι στον Αδη του Βαγγέλη Χρόνη, Στον κήπο της Μαρίας Λαϊνά, Προς άγνωστον της Αθηνάς Παπαδάκη, Στη μέση της ασφάλτου της Μαρίας Κυρτζάκη, αλλά και τα Ποιήματα του K. Π. Καβάφη (Καστανιώτης).
Και μια ποιητική ανθολογία για παιδιά και εφήβους σε ανθολόγηση Σωτήρη Τριβιζά και Μαρίας Μαρτζούκου (Καλέντης).
Ξένη ποίηση
Τα Ποιήματα της Αννας Αχμάτοβα, δίγλωσση έκδοση (μετάφραση και σημείωμα Γιώργου Τσακνιά και σχέδια Εύης Τσακνιά, Στιγμή).
Τα Ποιήματα του Τσέσλαου Μιλόζ (μετάφραση Αντώνη Μακρυδημήτρη), H Ανθολογία Μεσογειακής Ποίησης (επιλογή Γιώργου K. Καραβασίλη) και η Ανθολογία Ινδιάνικης Ποίησης και Γνωμικών (επιλογή Γιώργου Λίλλη και Μάρθας Ρουσσάκη, Γαβριηλίδης).
Μια υπόσχεση μόνο του Michael March, δίγλωσση έκδοση (μετάφραση Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ, Αγρα).
Οι Μπαλάντες για Φόνους και άλλα τραγούδια του Nick Cave (μετάφραση – εισαγωγή και σχόλια Σοφίας Νικολαΐδου, Κέδρος).
Κείμενα για τη λογοτεχνία
Της Μιμίκας Κρανάκη Ετερογραφία. Ελληνο-γαλλικά κείμενα 1947-2000 με κείμενά της για τον Ρίτσο, τον Τσαρούχη, τον Καζαντζάκη, τη Μαργκερίτ Ντυράς, την Κολέτ Οντρί, τους Ελληνες στο Παρίσι, τους γάλλους ακαδημαϊκούς, τα έργα τους, η προσωπική γνωριμία τους, για ταξίδια από την Τζια ως το Μεξικό (Ικαρος). Ο γνωστός για τις ανασκαφές του στις Αρχάνες της Κρήτης Γιάννης Σακελλαράκης με ένα δεύτερο δείγμα λογοτεχνικής γραφής – μετά την Ποιητική της ανασκαφής πέρυσι, το Γεύση μιας προϊστορικής ελιάς (Ικαρος). Τα σχόλια του K. Π. Καβάφη στα ποιήματά του συγκεντρώνονται στο βιβλίο Αυτοσχόλια (επιμέλεια Νταϊάνας Χάας, Ικαρος).
Κείμενα του Δ. N. Μαρωνίτη για το έργο του Τίτου Πατρίκιου στο βιβλίο του πρώτου Συνομιλία στο πλαίσιο της συντροφικής φιλίας τους (Κέδρος). Ενας συλλογικός τόμος, το Αφιέρωμα στον Γιώργο Ιωάννου, (πρόλογος Νάσου Βαγενά με τη συμμετοχή πλείστων νεοελλήνων πεζογράφων). Και το δεύτερο βιβλίο με πεζά κείμενα του ποιητή Γιάννη Κοντού Τα ευγενή μέταλλα II, για ομοτέχνους του και πρόσωπα που ζουν ανάμεσά μας (Κέδρος). H Δεκαετία του ’60 των Μάνου Ελευθερίου και Θανάση Νιάρχου είναι ένα βιβλίο γεμάτο αναμνήσεις και φωτογραφίες από εκείνη τη δεκαετία (Καστανιώτης).
Ο πέμπτος και ο έκτος τόμος της Ιστορίας της Ελληνικής Λογοτεχνίας του Αλέξανδρου Αργυρίου (Καστανιώτης). Ιδέες και τάσεις, ομοιότητες και διαφορές ανάμεσα στους μεσοπολεμικούς και στους μεταπολεμικούς πεζογράφους στο βιβλίο Μεσοπολεμική και μεταπολεμική πεζογραφία (1930-1974) της Ελισάβετ Κοτζιά (Πόλις). Και εστίαση στα χρόνια του πολέμου, της Κατοχής και του εμφυλίου στο βιβλίο της Αγγέλας Καστρινάκη H λογοτεχνία στην ταραγμένη δεκαετία 1940-1950 (Πόλις).
Οι μελέτες Εμμανουήλ Ροΐδης. H τέχνη του ύφους και της πολεμικής του Δημήτρη Δημηρούλη και Επτά μελετήματα για τον Οδυσσέα Ελύτη του Νικήτα Παρίση (Μεταίχμιο). Παράλληλα θα επανεκδοθεί το θρυλικό βιβλίο Πάπισσα Ιωάννα (1866) του Εμμανουήλ Ροΐδη με επιμέλεια του Δημήτρη Δημηρούλη.
Ενα μεγάλο αφηγηματικό ποίημα του 19ου αιώνα στο βιβλίο Στέφανου A. Κουμανούδη Στράτης Καλοπίχειρος, σημαντικό φιλολογικό τεκμήριο για την εποχή του, αναλύεται από τη Μαριλίζα Μητσού με στοιχεία για τις διαδοχικές εκδόσεις του έργου, την πολύπλευρη φυσιογνωμία του Κουμανούδη, αλλά και τον ελληνικό 19ο αιώνα (MIET).
Ζητήματα γύρω από την ευπώλητη και την αυθεντική λογοτεχνία θέτει ο Αρης Μαραγκόπουλος στο νέο βιβλίο του Οι παραβάτες, με δοκίμια για τους Ρίτσο, Σεφέρη, Εμπειρίκο, Αλεξάνδρου και Τσαρούχη (Ελληνικά Γράμματα). Μύηση στις τεχνικές γραφής σε συνάρτηση με τα βιώματά της προσφέρει η Μάρω Δούκα στο βιβλίο Τα μαύρα λουστρίνια (Πατάκης).
Σταχυολόγηση κειμένων και αποσπασμάτων τα οποία αναδεικνύουν πόσο επέδρασε η παρεξηγημένη εποχή του Βυζαντίου πάνω στους μεγάλους νεοέλληνες λογοτέχνες στην ανθολογία Λογοτεχνικό ταξίδι στο Βυζάντιο με την επιμέλεια του Στρατή Πασχάλη (Μεταίχμιο).
Το μοντέλο της τελετουργικής ποιητικής από τους Δ. Γιατρομανωλάκη και Π. Ροϊλό στο βιβλίο τους Προς μια τελετουργική ποιητική με παραδείγματα από την ποίηση της Σαπφούς, το βυζαντινό μυθιστόρημα του 12ου αιώνα και το έργο του Οδυσσέα Ελύτη (Αλεξάνδρεια).
H μεγάλη ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τον Ομηρο και τη Βίβλο ως τον Προυστ και τον Τζόυς και πώς περνούν οι εικόνες της πραγματικότητας στη λογοτεχνική αφήγηση στο βιβλίο του Erich Auerbach Μίμησις (μετάφραση Λευτέρη Αναγνώστου, MIET).
Τρεις ομότεχνοι μιας άλλης εποχής στην ανατύπωση του βιβλίου για τον Οσκαρ Ουάιλντ από τον Αντρέ Ζιντ, σε μετάφραση Ναπολέοντα Λαπαθιώτη (Ινδικτος).
Τα σπουδαιότερα βιβλία του 20ού αιώνα σε πεζογραφία, ποίηση και δοκίμιο, όπως πρωτοπαρουσιάστηκαν στο «Βήμα της Κυριακής», στο βιβλίο του Αναστάση Βιστωνίτη Ex libris (Τυπωθήτω).
Ακτινοσκόπηση των δύο τελευταίων αιώνων στο λογοτεχνικό δοκίμιο του Κωνσταντίνου Γ. Κασίνη Διασταυρώσεις και μελέτες για τον ΙΘ’ και K’ αιώνα (Χατζηνικολή).
Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός. Από τις Παροικίες στα Γιάννενα. Τέλη 17ου – Αρχές 19ου αιώνα στο βιβλίο της Ελένης Κουρμαντζή (Τυπωθήτω).
Καθολικό και το έργο του Jean-Yves Tadie Το μυθιστόρημα στον 20ό αιώνα, μια συνοπτική παρουσίαση όλων των μυθιστορημάτων που χάραξαν τον αιώνα που μας πέρασε (Gutenberg).
Ανθολόγιο κειμένων, δημοσιευμένων και μη, γύρω από το θέμα της άσκησης βίας, στο βιβλίο του Νίκου Κάσδαγλη Επιβολή. Τα κείμενα της βίας (Σοκόλη).
Πάντα δυσκολίες για να γράφει κανείς την αλήθεια, τίτλος-καταπέλτης στο βιβλίο του Μπέρτολτ Μπρεχτ για το δικαίωμα του καθένα να σκέπτεται διαφορετικά, ήτοι ένας οδηγός αντίστασης στην πάλη ενάντια σε κάθε ολοκληρωτισμό (μετάφραση Βασίλη Βεργωτή, Στοχαστής).
Καθολικού ενδιαφέροντος θα είναι και το βιβλίο Περί συγγραφής του Stephen King, εξομολογητική παρακαταθήκη του αμερικανού συγγραφέα. Μιλάει για τον τρόπο που γράφει ο ίδιος (μετάφραση Γιώργου Κυριακόπουλου, Bell).
Δεν υστερεί σε αναγνώριση και η Μάργκαρετ Ατγουντ. H διάσημη καναδή συγγραφέας σκιαγραφεί το πορτρέτο του συγγραφέα και τον κοινωνικό του ρόλο στο βιβλίο της Ο συγγραφέας και η τέχνη του (μετάφραση Δημ. Στεφανάκη, Ωκεανίδα). Δοκίμιο για τον Μίλαν Κούντερα στο βιβλίο του Φρανσουά Ρικάρ Το τελευταίο απόγευμα της Ανιές (μετάφραση Γιάννη Κιουρτσάκη, Εστία).
Και για ένα βιβλίο που συζητήθηκε πολύ: Κώδικας Da Vinci, H έρευνα των Φρέντερικ Λε Νουάρ και Μαρί-Φρανς Ετσεγκουάν, για την ακρίβεια και τη σημασία των στοιχείων του (μετάφραση Κρίστυς Κουνινιώτη, Λιβάνης).
20ός αιώνας
Οι ειρηνοποιοί είναι το βιβλίο της Μάργκαρετ Μακ Μίλαν για τους έξι μήνες που άλλαξαν τον κόσμο. H συγγραφέας είναι εγγονή του Λόιντ Τζορτζ, ήτοι του ενός από τους τρεις διαπραγματευτές μετά το τέλος του A’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μεταξύ των αρχείων του παππού της βρήκε και στοιχεία για την Ελλάδα και τον Βενιζέλο, για τη συγκρότηση τότε της Σοβιετικής Ενωσης, για τη διάλυση τότε της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (μετάφραση Νίκου Κούρκουλου, εκδ. Θεμέλιο).
Οι τρεις φάσεις της Αντίστασης όπως τις έζησε και τις κατέγραψε ο Μανώλης Γλέζος, συγγραφικό έργο δεκαετιών, σε έναν τόμο 1.300 σελίδων με τίτλο Εθνική Αντίσταση 1940 – 1945. Με όγκο μαρτυριών και στοιχείων από έναν πρωταγωνιστή των γεγονότων για τη δράση τριακοσίων και πλέον αντιστασιακών οργανώσεων (εκδ. Στοχαστής).
Ραδιοφωνικός Σταθμός Ελεύθερη Ελλάδα – Φωνή της Αλήθειας. Τα αρχεία όλων των εκπομπών του σταθμού του KKE από το τέλος του Εμφυλίου ως το 1955, ευρετήριο και εισαγωγή από τη Βάσω Ψιμούλη (εκδ. Θεμέλιο).
Το νέο βιβλίο του γνωστού David Close – δικό του το Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος 1943 – 1950, επιμέλεια Γιάννη Σπανδωνή, εκδόσεις Φιλίστωρ, 1998 – είναι τώρα το Ελλάδα 1945 – 2000, μια επίτομη ιστορία της μεταπολεμικής Ελλάδας από τον εμφύλιο ως τον Σημίτη. Σε 450 σελίδες ο Close συνοψίζει ως παρατηρητής ό,τι έκρινε σημαίνον ως πριν από πέντε χρόνια (εκδ. Θύραθεν).
Πώς βίωσαν οι απλοί άνθρωποι τις υποσχέσεις της Αριστεράς στο βιβλίο του Στέλιου Κούλογλου Κομμουνισμός, η ουτοπία του 20ού αιώνα. Μαρτυρίες για τον Εμφύλιο και την Αριστερά (εκδ. Εστία).
Φύλλα καπνού είναι οι δημόσιες παρεμβάσεις του Δημήτρη Νόλλα από το 1987 ως το 2005 για ζητήματα πολιτικά, κοινωνικά, πολιτιστικά (εκδ. Εστία).
Ο B’ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν ήταν ευχάριστος ούτε και για τους Γερμανούς. Στο βιβλίο του ιστορικού Φρίντριχ Γιέργκ H Γερμανία στις φλόγες. Ο βομβαρδισμός της Γερμανίας (1940 – 1945) (μετάφραση Μάριου Νομικού, επιμέλεια Μάγιας Μπάρλου, εκδ. Σοκόλη).
Και πώς πρέπει να αισθάνονται οι γιοι των εγκληματιών πολέμου; Στο βιβλίο Εμείς, οι γιοι του Αϊχμαν του Γκύντερ Αντερς, ο συγγραφέας, φιλόσοφος και πολιτικός στοχαστής απευθύνει δύο ανοιχτές επιστολές στον Κλάους Αϊχμαν, γιο του ναζιστή αρχιεγκληματία (μετάφραση Κώστα Σπαθαράκη, επίμετρο Σταύρου Ζουμπουλάκη, εκδ. Εστία).
Νάρκες με τη μορφή παιδικών παιχνιδιών – οι «πράσινοι παπαγάλοι» – που εκρήγνυνται στα χέρια ανυποψίαστων παιδιών στο βιβλίο Πράσινοι παπαγάλοι του Τζίνο Στράντα, και η δράση μιας ανθρωπιστικής οργάνωσης ανά τον πλανήτη (μετάφραση Μαρίας Σπυριδοπούλου, εκδ. Καλέντης).
Ο βιασμός της Ελλάδας, το βιβλίο του βρετανού δημοσιογράφου Peter Murtaph για την περίοδο της δικτατορίας (πρόλογος Βασίλη Φίλια, μετάφραση Κικής Τσαρσούλη – Pachard, εκδ. Παπαζήση).
H Ιστορία των Βαλκανίων I & II από τη Γιουγκοσλάβα Β. Jelavich (μετάφραση Χριστίνας Δεληστάθη και Σταυρούλας Γιαννοπούλου, επιμέλεια Κώστα Σκορδύλη, εκδ. Πολύτροπον).
Οι οραματισμοί των αμερικανών μισιοναρίων για την Ελλάδα τον 19ο αιώνα στο βιβλίο Αμερική και προτεσταντισμός της Πόλυς Θαναηλάκη (εκδ. Καστανιώτη).
Αρχαία Ιστορία
Στο βιβλίο του Ιστορία Νέα, ο Ζώσιμος, ο τελευταίος εθνικός ιστορικός (5ος αι. μ.X.), περιγράφει τα γεγονότα από τον Διοκλητιανό (280 μ.X.) ως την άλωση της Ρώμης από τον Αλάριχο (410 μ.X.). (εκδ. Θύραθεν).
Οι πρώτοι χριστιανοί αντιμέτωποι με τη ρωμαϊκή κοινωνία και διοίκηση και ο τρόπος με τον οποίον μιλούσαν οι κατώτερες τάξεις των αρχαίων Ελλήνων και Ρωμαίων, σε μια συναγωγή κειμένων στον τόμο του G.Ε.Μ. de St. Croix Ο χριστιανισμός και η Ρώμη. Διωγμοί, αιρέσεις και ήθη (επιμέλεια και πρόλογος Δημήτρη Κυρτάτα, μετάφραση Ιωάννας Κράλλη, εκδ. MIET).
Μια από τις μεγαλύτερες συγκρούσεις ανάμεσα στους μεσαιωνικούς πολιτισμούς και στην αντιπαλότητα του Βυζαντίου με τη Δύση εξετάζει ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου Michael Angold στο έργο του H τετάρτη σταυροφορία. Τα γεγονότα και το ιστορικό πλαίσιο (μετάφραση Αθανάσιου Κονδύλη, εκδ. Παπαδήμα). H φοβερή λεηλασία της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204 και στο βιβλίο του Τζόναθαν Φίλιπς H τέταρτη σταυροφορία και η λεηλασία της Πόλης από τους Φράγκους (μετάφραση Δημήτρη Στεφανάκη, εκδ. Ωκεανίδα).
Αλλά και το τρίτομο Ιστορία των Σταυροφοριών του μεγάλου φιλέλληνα και βυζαντινολόγου Steven Runciman (μετάφραση Αγγυς Βλαβιανού, εκδ. Γκοβόστη).
Το τρίτομο έργο του βυζαντινού ιστορικού του 13ου αιώνα Ιωάννου Καντακουζηνού Ιστορίαι σε φωτογραφική ανατύπωση της έκδοσης Βόννης 1828 από τις εκδόσεις Επικαιρότητα.
Ιστορία τόπων
Πύλος η αμμουδερή. Ιστορικό και αρχαιολογικό ταξίδι από την εποχή του Νέστορα έως τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου θα είναι ο τίτλος του βιβλίου του Jack Davis με τη συνεργασία ειδικών επιστημόνων (μετάφραση Μάγιας Κόμβου, εκδ. Παπαδήμα), ήτοι η ιστορία της Πυλίας στη Μεσσηνία από την παλαιολιθική εποχή ως σήμερα. Και η μελέτη του Τάκη X. Κανδηλώρου H Δημητσάνα. Ιστορική μονογραφία. Εν Αθήναις 1897, με πρόλογο του X. Κανδηλώρου και εισαγωγή του B. Χαραλαμπόπουλου (ανατύπωση, εκδ. Παπαδήμα).
Στη Μυτιλήνη αναφέρεται το βιβλίο Οδός Παπαδιαμάντη 13 του Στρατή Μολίνου, ενώ ιστορικές περιοχές των Αθηνών σκιαγραφούνται στα βιβλία Κουκάκι, Φιλοπάππου, Γαργαρέτα των Μάρως Βουγιούκα και Βασίλη Μεγαρίδη και Ο Ελεώνας της Αθήνας. Ο χώρος και οι άνθρωποι στην πορεία της Ζωής Ρωπαΐτου (εκδ. Φιλιππότη). Στον ίδιο εκδοτικό οίκο αναμένονται κατά παράδοση το Αθηναϊκό Ημερολόγιο 2006 των Γ. K. Καιροφύλλα και Σ. Γ. Φιλιππότη και το Ημερολόγιο του Αρχιπελάγους 2006 του Στρατή Φιλιππότη για τις Κυκλάδες, το Ανατολικό Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα.
Μια συνοπτική ιστορία της Κύπρου από την προϊστορία ως σήμερα στο βιβλίο Αφροδίτη και Ευρώπη του C. Α. Klox, (University Studio Press).
H Ελλάδα και η Μεγάλη Ελλάδα με τα μάτια ενός Αγγλου με κλασική ελληνική παιδεία, ο οποίος αναζητεί τις αναλογίες του ιδεώδους με το σήμερα, στο βιβλίο H γη του Ηλιου. Ταξίδι στην Ελλάδα και τη Μεγάλη Ελλάδα (μετάφραση Δημήτρη Δεληολάνη, εκδ. Στοχαστής).
H Βενετία μέσα από τις εμπειρίες και τις αντιδράσεις διασήμων επισκεπτών του 19ου αιώνα, αλλά και τα θέλγητρά της καθαυτό στο Βενετία. H παραδεισένια πόλη του John Julius Norwich (μετάφραση Γιάννη Καστανάρα, εκδ. Γκοβόστη).
Αλεξάνδρεια. H πόλη της μνήμης του Μάικλ Χάαγκ, μια ξενάγηση από τον βρετανό συγγραφέα και φωτογράφο μέσα από τους παράλληλους βίους των τριών συγγραφέων που συνδέθηκαν με την πόλη: του E. M. Φόρστερ, του Καβάφη και του Ντάρελ (μετάφραση Δημήτρη Στεφανάκη, εκδ. Ωκεανίδα).
H Κωνσταντινούπολη με το βλέμμα του σημαντικότερου σύγχρονου τούρκου συγγραφέα Ορχάν Παμούκ στο Ισταμπούλ. Πόλη και αναμνήσεις (μετάφραση Στέλλας Βρεττού, εκδ. Ωκεανίδα).
H μεγαλύτερη έρημος του κόσμου στο βιβλίο Σαχάρα: Οδοιπορικό στον τόπο και στην ιστορία του από δύο Αμερικανούς, τον Μαρκ ντε Βιλιέ και τη Σίλα Χερτλ (εκδ. Σοκόλη).
H ζωή στο μυθικό σαράι Τοπκαπί από το 1604 ως το 1607 από έναν αυτόπτη μάρτυρα και ευαίσθητο παρατηρητή στο βιβλίο του Ottaviano Bon Το Σαράι του Σουλτάνου. Μια λεπτομερής περιγραφή της ζωής στην οθωμανική αυλή (από την έκδοση του 17ου αιώνα, εκδ. Κέδρος).
Μια χαμένη πατρίδα, το Μπιτλίς στην Κεντρικο-ανατολική M. Ασία, σημερινή Τουρκία, στο βιβλίο του Αμερικανο-αρμένιου Ζορμπιάν Μπαντρός Ταξίδι στην Ανατολία με τον Γουίλιαμ Σαρογιάν (μετάφραση Χανές- Σαργκίς Αγαπατιάν, εκδ. Στοχαστής).
Και ένας φανταστικός τόπος: η χαμένη Ατλαντίδα. Ο γνωστός γάλλος ιστορικός Pierre Vidal-Naquet εξερευνεί τον πλατωνικό μύθο και την εξέλιξή του μέσα από την αρχαιότητα ως την Αναγέννηση, όταν πολλοί έσπευσαν να χαιρετήσουν την Αμερική ως τη χαμένη ήπειρο. Στο βιβλίο H Ατλαντίδα: μικρή ιστορία ενός πλατωνικού μύθου (μετάφραση Χρήστου Μεράντζα, εκδ. Ολκός).
Πολιτικά δοκίμια
Τα έργα και οι ημέρες της τελευταίας κυβέρνησης του ΠαΣοΚ σε τρία βιβλία (εκδ. Πόλις). Του Κωνσταντίνου Σημίτη Πολιτική για μια δημιουργική Ελλάδα 1996 – 2004, ένας απολογισμός της πολιτικής του από τον πρώην πρωθυπουργό. Του Τάσου Γιαννίτση H Ελλάδα, ο σοσιαλισμός, το μέλλον, ανάλυση από τον πρώην υπουργό του πώς οικοδομείται η ανάπτυξη στη χώρα μας, και του δημοσιογράφου Φοίβου Καρζή Ανάμεσα σε δύο Ελλάδες. H εκκρεμής μεταρρύθμιση 1996 – 2003 για τα αίτια της ήττας του ΠαΣοΚ το 2004.
Ο Πολιτικός και επιστημονικός λόγος του Δημήτρη Τσάτσου (εκδ. Γαβριηλίδη). Μακιαβέλι ή Μαρξ; Της Ελλης Παππά, συντρόφου του Νίκου Μπελογιάννη, γύρω από την άνοδο της γραφειοκρατίας και του σταλινισμού στα κομμουνιστικά κόμματα, αλλά και πώς εξέπεσε η γενιά του Πολυτεχνείου πολιτικά και ιδεολογικά στη χώρα μας, με κραυγαλέα παραδείγματα επωνύμων σήμερα (εκδ. Αγρα). Και Οι αξίες και η αξία της Αριστεράς. Ενα αντι-εκσυγχρονιστικό δοκίμιο για την οικονομία και την κοινωνία του Ευκλείδη Τσακαλώτου (εκδ. Κριτική).
Το νέο δοκίμιο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά Πόλεμος και ειρήνη – Μετά το «τέλος της Ιστορίας». Και του Μίμη Ανδρουλάκη το καταγγελτικό Ποιοι είναι, πού είναι (εκδ. Καστανιώτη). Στο βιβλίο του Νέοι δρόμοι για τη δημοκρατική και πολιτική σκέψη, ο Νίκος Ηλιόπουλος, μαθητής και συνεργάτης του Κορνήλιου Καστοριάδη, παρέχει κριτική παρουσίαση του πολιτικού στοχασμού του δασκάλου του. Και κριτική του έργου του Ernest Gellner για τον εθνικισμό στο βιβλίο του Νίκου Μουζέλη Αναδομώντας τη θεωρία του εθνικισμού (εκδ. Θεμέλιο).
Το βιβλίο Περιστάσεις, 1+2 του Alain Badiou με πολιτικά δοκίμια για το Κοσσυφοπέδιο, την 11η Σεπτεμβρίου, τους Σιράκ και Λεπέν, το Ιράκ και τη μαντίλα, τη σύζευξη Γερμανίας – Γαλλίας (μετάφραση Σάββα Μιχαήλ, εκδ. Αγρα).
H παρακμή της αμερικανικής ισχύος του Ιμάνουελ Βαλερστάιν και μια εκτίμηση της καταρρέουσας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων και της αβέβαιης θέσης των ΗΠΑ στην κορυφή της πυραμίδας (μετάφραση Τάσου Σαμουηλίδη, εκδ. Εξάντας).
Το ευρωπαϊκό όνειρο αντιτάσσει στο βιβλίο του ο Τζέρεμι Ρίφκιν για το κατά πόσον η Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει τον αντίποδα των ΗΠΑ ως υπερδύναμη (μετάφραση Αριάδνης Αλαβάνου, εκδ. Λιβάνη).
Τι σημαίνει Ευρώπη, σε συνδυασμό με ανάλυση της διεθνούς κατάστασης στο βιβλίο του βρετανού ιστορικού Τίμοθι Γκάρτον Ας Ελεύθερος κόσμος (μετάφραση Τάνιας Μποζανίνου, επίμετρο Μιχάλη Μητσού, εκδ. Πόλις).
Ο Φράνσις Φουκουγιάμα θεωρεί επιτακτική την ανάγκη να συμμετάσχει η Αμερική στην οικοδόμηση νέων κρατών προκειμένου να αποφύγει τα χειρότερα. Και ως μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας θεωρεί την οικοδόμηση νέων εθνών-κρατών (μετάφραση Δάφνης Βούβαλη, εκδ. Λιβάνη).
Ο Λουτσιάνο Κάνφορα στη δική του Κριτική της δημοκρατικής ρητορείας αναρωτιέται τι μέλλον επιφυλάσσεται στη δημοκρατία από τα νέα δεδομένα της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας (μετάφραση Παναγιώτη Σκονδρά, εκδ. Μεταίχμιο).
Το λεξιλόγιο της νεότερης πολιτικής σκέψης ανιχνεύεται στο έργο του Κουέντιν Σκίνερ Τα θεμέλια της νεότερης πολιτικής σκέψης, επιλεγμένο από το TLS ως ένα από τα σημαντικότερα βιβλία της πεντηκονταετίας (μετάφραση Μαρίνου Σαρηγιάννη, επιμέλεια Σπύρου Μαρκέτου, εκδ. Αλεξάνδρεια).
Μελέτες
Τα Κριτικά Κείμενα του Ηλία Ηλιού. Περιλαμβάνουν τρία κείμενα του ιστορικού ηγέτη της Αριστεράς δημοσιευμένα σε φιλολογικά περιοδικά το 1925, το 1927 και το 1937. Πρόκειται για το «Πώς γράφεται στην Ελλάδα η κριτική», του 1925, το «Πώς γράφεται στην Ελλάδα η ποίηση», του 1927, και το «Κουτίων εγκώμιον», του 1937. Το τελευταίο αναφέρεται στις πολυκατοικίες που τότε είχαν αρχίσει να ξεφυτρώνουν στην Αθήνα (πρόλογος Παναγιώτη Μουλλά, εκδ. Θεμέλιο).
Το Περί γοητείας του Ζαν Μποντριγιάρ είναι μια ιστορική και φιλοσοφική ματιά στην έννοια της γοητείας και της αποπλάνησης από τον γάλλο διανοητή (μετάφραση Γιάννη Εμίρη, εκδ. Εξάντας).
Οι κανόνες της τέχνης του Πιερ Μπουρντιέ (μετάφραση Εφης Γιαννοπούλου, πρόλογος Νίκου Παναγιωτόπουλου, εκδ. Πατάκη). Περί τέχνης και το δοκίμιο Ο άνθρωπος και το κογχύλι του Πολ Βαλερί (μετάφραση Ξενοφώντα Κομνηνού, εκδ. Ινδικτος).
H Ιστορία της τρέλας του Michel Foucault (μετάφραση Πάρι Μπουρλάκη, εκδ. Καλέντης).
H συμβολή του έργου του Ερρίκου Μπερξόν (1859-1941) στην ανανέωση της φιλοσοφίας των αρχών το εικοστού αιώνα αναδύεται στο κορυφαίο φιλοσοφικό έργο του H δημιουργός εξέλιξη (μετάφραση Κωστή Παπαγιώργη και Γιάννη Πρελορέντζου, επίμετρο Γιάννη Πρελορέντζου, εκδ. Πόλις).
Ο χρόνος στην καθημερινή μας ζωή στο βιβλίο H εποχή της μανίας του Καρλ Ονορέ, ο οποίος προτείνει να επανεξετάσουμε τη σχέση μας με τον χρόνο σε όλες τις πτυχές και δραστηριότητες της ζωής μας (μετάφραση Κύρας Αδάμ, εκδ. Λιβάνη).
Ο γιατρός Πάνος Αποστολίδης παρουσιάζει τη διηνεκή προσφορά του πρώτου διδάξαντα την επιστήμη του στο βιβλίο Ο Ιπποκράτης στην ιατρική της εποχής μας με εισαγωγή, αρχαίο κείμενο, μετάφραση, σημειώσεις (εκδ. Στιγμή). Και ένα δείγμα: το Περί ανδρικής γονιμότητας του Ιπποκράτη (εκδ. Περίπλους).
Τι είναι ο άνθρωπος και ποιες οι διαφορές ανάμεσα σε ό,τι ονομάζουμε φυλές, στο βιβλίο H καταγωγή του ανθρώπου του Καρόλου Ντάρβιν ή Καρόλου Δαρβίνου (μετάφραση Βάσου Βασιλείου, εκδ. Γκοβόστη). Και το βιβλίο H ταυτότητα του Claude-Levi Strauss (μετάφραση, επιστημονική θεώρηση Θεόδωρου Παραδέλλη, εκδ. Αρσενίδη).
Παγκοσμιότητα, πόλεμος, πολιτική και ανθρωπότητα, ένα βιβλίο για τις μειονότητες και τα περιθωριοποιημένα άτομα από τον Marco Revelli, καθηγητή Πανεπιστημίου στην Ιταλία (μετάφραση Γιάννη Τσόλκα, εκδ. Περίπλους).
Πώς συντελέστηκε ο βιομηχανικός μετασχηματισμός της Ευρώπης και ο αναπροσανατολισμός της οικονομίας της σε πανευρωπαϊκό επίπεδο στο συλλογικό έργο H ευρωπαϊκή οικονομία 1750 – 1914. Θεματική προσέγγιση σε επιμέλεια Ντέρεκ Αλντκροφτ και Σάιμον Βιλ (μετάφραση Νικηφόρου Σταματάκη, εκδ. Αλεξάνδρεια).
Το ζήτημα της ευθανασίας, αξεδιάλυτο ακόμη σήμερα, είχε απασχολήσει ευθαρσώς τον Ευγένιο Βούλγαρη στα τέλη του 18ου αιώνα. H περίφημη Διατριβή περί ευθανασίας του 1804 (σύγχρονη μετάφραση – σημειώσεις – σχόλια Γιάννη Δημολιάτη και Μανώλη Γαλανάκη, εκδ. Εξάντας).
Καινούργιο θέμα της εποχής μας, η κλωνοποίηση. Επί του ζητήματος το βιβλίο Κλωνοποίηση. Ηθικοκοινωνικές και θεολογικές συνιστώσες του Αρχιμ. Μακάριου Γρινιεζάκη (εκδ. Ακρίτας).
Πώς δημιουργούνται οι μνήμες των ιστορικών συμβάντων στους ανθρώπους και πώς συνέβη αυτό στην περίπτωση της νεότερης ελληνικής ιστορίας στο βιβλίο Μνήμες (ατομικές, συλλογικές, ιστορικές) της καθηγήτριας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αννας Μαντόγλου (εκδ. Ελληνικά Γράμματα).
H σχέση της μνήμης με τους τρόπους που κατοικείται και αναπαρίσταται ο χώρος, από την Αθήνα ως τη Γυάρο και από τον Προυστ ως τον Βιμ Βέντερς στο συλλογικό έργο Μνήμη και εμπειρία του χώρου (επιμέλεια Σταύρου Σταυρίδη, εκδ. Αλεξάνδρεια). Και Τι είναι η Σύγχρονη Ιστορία; Του Noirel Gerard (μετάφραση Μαρίας Κορασίδου, εκδ. Gutenberg).
Πώς ο κόσμος ανασαίνει ελεύθερα και συγχρόνως ασφυκτιά στην ατμόσφαιρα των επιλογών του στο νέο βιβλίο του Στέλιου Ράμφου Σαν διφορούμενο άγγιγμα (εκδ. Αρμός).
Από τα πρώτα εμπορικά σήματα στα τέλη του 19ου αιώνα ως τον κόσμο των πολυεθνικών εταιρειών μετά τη δεκαετία του ’80, οι επωνυμίες μας καταδυναστεύουν. Στο βιβλίο Κάτω οι φίρμες της Ναόμι Κλάιν (μετάφραση Δάφνης Βούβαλη, εκδ. Λιβάνη).
Το χάος που κυριαρχεί στην αγορά έχει εξήγηση. Στο βιβλίο του μαθηματικού Benoit Mandelbrot Το χάος και η απρόβλεπτη συμπεριφορά των αγορών (μετάφραση Θεοφάνη Γραμμένου, εκδ. Τραυλός).
Επιστήμη
Ο Αϊνστάιν απέναντι στους άλλους, σε δύο βιβλία από τις εκδόσεις Τραυλός: η βαθιά φιλία μεταξύ Αλμπερτ Αϊνστάιν και Κουρτ Γκέντελ, και οι σκανδαλώδεις επιστημονικές διαμάχες τους στο βιβλίο Ενα κόσμος δίχως χρόνο του Palle Yourgrau (μετάφραση Ελενας Πισσία). Και ο Αϊνστάιν με τον Φρόιντ, τη μία και μοναδική φορά που συναντήθηκαν, στο βιβλίο H αναζήτηση των κρυμμένων κόσμων του Richard Panek (μετάφραση Αθανάσιου Κυριαζόπουλου).
Το βέλος του χρόνου και η άποψη του Αρχιμήδη στο βιβλίο του αυστραλού φυσικομαθηματικού και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Shugh Price (μετάφραση Δημήτρη Βασιλάκη και Παναγιώτας Τζαμουράνη, εκδ. Αρσενίδη).
Τρία βιβλία επιστημονικού προβληματισμού για τον μέσο αναγνώστη των εκδόσεων Αλεξάνδρεια: του Ολιβιέ Λαφόντ Από την αλχημεία στη χημεία (μετάφραση Ανδρέα Μιχαηλίδη, επιμέλεια Γιάννη Λουζιώτη) για το απλό ερώτημα σε ποιο βαθμό προκύπτει η χημεία από την αλχημεία. Του Τζέιμς Κάλερ Το μικρό βιβλίο των άστρων (μετάφραση Ανδρέα Μιχαηλίδη) για το πώς γεννιούνται τα άστρα, πόσο ζουν, πώς πεθαίνουν. Και του Πίτερ Τάλακ Το βιβλίο των επιστημών (μετάφραση Τεύκρου Μιχαηλίδη – Ανδρέα Μιχαηλίδη), μια εικονογραφημένη ιστορία της επιστήμης, με 250 από τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία των επιστημών.
Ποια ήταν η εικόνα που είχαμε για τους ουρανούς από τον Κοπέρνικο, τον Γαλιλαίο και τον Νεύτωνα ως τους σύγχρονους επιστήμονες, κάποιους κοπερνικότερους του Κοπέρνικου, στο βιβλίο-λεύκωμα του Stephen Hawking Στους ώμους των γιγάντων (μετάφραση Αθανάσιου Κυριαζόπουλου, Π. Τραυλού).
Θέατρο – κινηματογράφος
H αισθητική θεωρία του Σίλλερ με την ευκαιρία της επετείου των 200 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου γερμανού ποιητή και θεατρικού συγγραφέα στο βιβλίο Φρειδερίκος Σίλλερ: Καλλίας ή περί του κάλλους. Επιστολές στον Κρίστιαν Γκότφριντ Κέρνερ. Μετάφραση των Μόρφης Κοντοπούλου, Ελένης Καραμούντζου, Μάγιας Μπάρλου, Μαρίας Παντιώρα, Μαρίας Παπαδάκη, Θανάση Παπαδόπουλου και Κικής Συντελή. Επιμέλεια – σχόλια – επίμετρο Γιώργου Ξηροπαίδη (Πόλις).
H φιλμογραφία του ελληνικού κινηματογράφου στο δίτομο έργο Ελληνικός κινηματογράφος 1905-2004 από τους Αγγελο Ρουβά και Χρήστο Σταθακόπουλο. Ταινίες, συντελεστές, βραβεία – διακρίσεις, συμμετοχές, υπόθεση, πρεμιέρα, εισιτήρια, σχόλια, παρασκήνιο και φωτογραφίες (Ελληνικά Γράμματα).
Τα Θεατρικά της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ ετοιμάζονται σε δύο τόμους (μετάφραση Τερέζας Παναγιώτου, Χατζηνικολή).
Τα Θεατρικά του Αντον Τσέχοφ (μετάφραση Βασίλη Ντινόπουλου, επιμέλεια Γιώργου Τσακνιά, Εστία).
Ενας, κανένας και εκατό χιλιάδες του Λουίτζι Πιραντέλο (μετάφραση Αρχοντίας Κυπριώτη, Ινδικτος)
H Εισαγωγή στη θεωρία του κινηματογράφου του Robert Stam (μετάφραση Κατερίνας Κακλαμάνη, Πατάκης) για τις περιόδους από τον βωβό κινηματογράφο ως τη σύγχρονη κινηματογραφική τέχνη.
Μουσική
H καθηγήτρια φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια Λίντια Γκερ με Το φανταστικό μουσείο των μουσικών έργων επιχειρεί μια επισκόπηση της ιστορίας της μουσικής από την ελληνική αρχαιότητα ως την τζαζ και τις σύγχρονες πρωτοπορίες. Σε μετάφραση Κατερίνας Κορομπίλη και επιμέλεια – πρόλογο Πάνου Βλαγκόπουλου στις εκδόσεις Εκκρεμές. H μεθόριος μεταξύ του επιστημονικού και του καλλιτεχνικού τρόπου σκέψης στο βιβλίο του Abraham Moles Θεωρία της πληροφορίας και αισθητική αντίληψη (μετάφραση Αναστασίας Καραστάθη, MIET).
Οι μουσικές των πρώτων χριστιανικών ύμνων, το τραγούδι της ερήμου, το κάλεσμα του μουεζίνη, η ανάγνωση του Κορανίου, ο λυγμός της Ουμ Καλσούμ είναι όλα μαζί Οι χαμένες μουσικές της Αιγύπτου. Από τον τυφλό αρπιστή στον τυφλό πιανίστα της γεννημένης στην Αίγυπτο Μάρως Φιλίππου (Κέδρος).
Οι δρόμοι της Ρέγκε των Chang Kevin Ο’ Brien και Wayne Chen, σε μετάφραση Ανθής Βακάκη, και H μουσική στην Ευρώπη του 19ου αιώνα της Αναστασίας Σιώψη (Τυπωθήτω).
Ιστορία του πνεύματος
Εισαγωγή στην αρχαία ελληνική μυθολογία σε ένα έργο για το μη ειδικό κοινό παρέχει ο Richard Buxton στο βιβλίο του Οι ελληνικοί μύθοι. Ο ολοκληρωμένος οδηγός της ελληνικής μυθολογίας (μετάφραση Αναστάσιου Τυφλόπουλου, εκδ. Πατάκη).
H ιστορία της ελληνικής γλώσσας από έναν ξένο και δη Βρετανό. Εγγυημένη ψυχραιμία. H μελέτη του καθηγητή του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ Τζ. Χόροκς Ελληνικά: Ιστορία της ελληνικής γλώσσας και των ομιλητών της αποτελεί συστηματική παρουσίαση της γλώσσας μας και ημών των ιδίων από έναν και μόνο ερευνητή (μετάφραση M. Σταύρου, M. Τζεβελέκου, εκδ. Εστία).
Στην Ιστορία της αρχαιολογικής σκέψης του Μπρους Τρίγκερ μια σύγχρονη ερμηνεία του αρχαιολογικού παρελθόντος με την κλασική αρχαιότητα μέσα στο πλαίσιο της παγκοσμιότητας (πρόλογος στην ελληνική έκδοση Κώστα Κωτσάκη, μετάφραση Βασιλικής Λαλιώτη, επιμέλεια Ιωάννας Ανδρέου, εκδ. Αλεξάνδρεια).
H ψυχανάλυση από τον Φρόιντ ως τις μέρες μας του D. Bourdin για την εξέλιξη των θεωριών και των μεθόδων αυτού του διαρκώς διευρυνόμενου επιστημονικού κλάδου (πρόλογος Αθ. Τζαβάρα, εκδ. Κριτική).
Το πρώτο από τα γραπτά (Ecrits) του Ζακ Λακάν στα ελληνικά – έχουν μεταφραστεί ως σήμερα μόνο σεμινάριά του -, το Λειτουργία και πεδίο της ομιλίας και της γλώσσας στην ψυχανάλυση (εκτενής πρόλογος Ζακ Αλέν Μιλέρ – γαμπρού του Λακάν, μετάφραση Νασίας Λινάρδου – πρώην συνεργάτιδος του Μιλέρ, εκδ. Εκκρεμές). Και Μάρτιν Χάιντεγκερ του George Steiner, παρουσίαση του μεγάλου φιλοσόφου από έναν σύγχρονο διανοητή (μετάφραση Μίνας Καραβαντά, εκδ. Πατάκη).
Στοχαστής εναντίον στοχαστών: ο Μαρκ Λιλά στο βιβλίο του Αμυαλοι στοχαστές για τους διανοούμενους και την πολιτική στον 20ό αιώνα (μετάφραση Βάλιας Νούσια, εκδ. Ποταμός).
Δύο ώρες διαύγειας του Νόαμ Τσόμσκι, μια συζήτηση για τους μηχανισμούς της κοινωνίας της αγοράς, την αόρατη οικονομία, την κατασκευή συναίνεσης, τα κέντρα εξουσίας (μετάφραση Αργυρώς Αργυρόγλου, εκδ. Λιβάνη).
Δύο δοκιμασμένοι διανοούμενοι του καιρού μας στα βιβλία των εκδόσεων Εστία: Ζαν-Πολ Σαρτρ Στοχασμοί για το εβραϊκό ζήτημα (μετάφραση Θάνου Σαμαρτζή) και Κώστα Αξελού Αινιγματικές απαντήσεις (μετάφραση Κατερίνας Δασκαλάκη).
Στη Ρευστή αγάπη, ο μεγάλος κοινωνιολόγος και στοχαστής Ζίγκμουντ Μπάουμαν βλέπει την ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να δημιουργεί σχέσεις και την αδυναμία του να δεσμεύεται σε αυτές (μετάφραση Γιώργου Καράμπελα, εκδ. Εστία).
Οι διώξεις που υπέστη ο κορυφαίος ρώσος συνθέτης Ντιμίτρι Σοστακόβιτς από τον Ιωσήφ Στάλιν στο βιβλίο του Solomon Volkov Σοστακόβιτς & Στάλιν – Από την ελευθερία έκφρασης στην πολιτική προπαγάνδα (μετάφραση Λέανδρου Πολενάκη, εκδ. Κέδρος).
Αυτοβιογραφία – Αλληλογραφία
H πολυαναμενόμενη Αλληλογραφία Μαρώς και Γιώργου Σεφέρη, των ετών 1944-1959, σε επιμέλεια της Μαρίας Στασινοπούλου (εκδόσεις Ικαρος).
H ανασκόπηση μιας ζωής από τον Τζορτζ Στάινερ είναι πολύ περισσότερο από απλή ανασκόπηση. Θίγει, μεταξύ άλλων, τη «γλωσσική κρίση», το ρήγμα ανάμεσα στη λέξη και στο νόημα, την ανείπωτη βαρβαρότητα του 20ού αιώνα. Στο βιβλίο Errata. Ανασκόπηση μιας ζωής, με ένδεκα κεφάλαια-σταθμούς (μετάφραση Σεραφείμ Βελέντζα, Scripta).
Πολυσήμαντο το Πρότυπο παιδικής ηλικίας της Christa Wolf, η οποία αναφέρεται στο μεγάλωμα ενός παιδιού – αυτής της ίδιας – κατά την περίοδο του ναζισμού με όλες τις τρομακτικές του συνέπειες και διακρίνει τα επιζώντα ίχνη αυτής της ανατροφής στους συγχρόνους της (μετάφραση Κυριακής Χρυσομάλλη – Henrich, University Studio Press).
Το παιχνίδι των ρόλων, αυτοβιογραφικό κείμενο της Εσθήρ Φράνκο, ελληνίδας εβραίας από την Καστοριά και κατοίκου Αθηνών σήμερα, απορφανισμένης από την περίοδο του πολέμου (Περίπλους). Και Οι σαλταδόροι του Βύρωνα του Ξενοφώντα Φίλερη, μια αυτοβιογραφική μαρτυρία από τα χρόνια της Αντίστασης (Καστανιώτης).
Ενα αυτοβιογραφικό δοκίμιο του φιλοσόφου Walter Benjamin είναι Τα παιδικά χρόνια στο Βερολίνο το χίλια εννιακόσια (μετάφραση Ιωάννας Αβραμίδου, Αγρα).
Και όμως υπάρχει ακόμη γέλιο στη Ραμάλα. Στο βιβλίο Ο Σαρόν και η πεθερά μου, της καθηγήτριας Πανεπιστημίου Σουάντ Αμίρι, είναι μια σάτιρα της ζωής Παλαιστινίων και Ισραηλινών από την προσωπική της εμπειρία (μετάφραση Γιάννας Αναστοπούλου, Τυπωθήτω).
H αυτοβιογραφία της Κλάουντια Καρντινάλε με τίτλο T’ αστέρια μου (μετάφραση Κώστα Κατσουλάρη, Καστανιώτης). Ακόμη αναμνήσεις του Γιάννη Δαλιανίδη στο βιβλίο του Ο κινηματογράφος, τα πρόσωπα κι εγώ. Και ένα τετ α τετ στο βιβλίο της Ροζίτας Σώκου Ο Μάριος κι εγώ, στο οποίο αποκαλύπτεται το πρόσωπο του Μάριου Φραγκούλη και η πορεία του μέσα από το βλέμμα της δημοσιογράφου (Καστανιώτης).
H αφήγηση του Ραμόν Σαμπέδρο Γράμματα από την κόλαση είναι ουσιαστικά η προσπάθεια του συγγραφέα «να τερματίσει αξιοπρεπώς τη ζωή του» (μετάφραση Αγγελικής Βασιλάκου, Πατάκης). Το βιβλίο έγινε ταινία με τίτλο H θάλασσα μέσα μου και απέσπασε εφέτος το Οσκαρ καλύτερης ταινίας.
Και μια αναδρομή στα 35 χρόνια της δημοσιογραφικής της πορείας, πλήρους γνωριμιών και επαφών, στην αυτοβιογραφία της Εμυς Πανάγου Στη δόξα του εφήμερου (Κέδρος).
Βιογραφία
Λίγοι από τους πρωταγωνιστές του Κρεμλίνου στις δεκαετίες 1930 και 1940 επέζησαν μετά τον Στάλιν και ακόμη λιγότεροι ήταν ποτέ διατεθειμένοι να μιλήσουν. Μίλησαν όμως τα παιδιά τους στη Simon Sebag Montefiore, η οποία έγραψε το πολυσυζητημένο βιβλίο Στάλιν. Στην αυλή του κόκκινου Τσάρου (μετάφραση Ρόζας Ιωαννίδου, Ποταμός). Και η βιογραφία της Fiona MacKarthy Βύρων. Ο βίος και ο θρύλος (μετάφραρη Δ. Κίκιζα, Ποταμός).
H ζωή της Ολγας Τσέχοβα, ανιψιάς του Αντον Τσέχοφ, η οποία επέζησε της Ρωσικής Επανάστασης, του Εμφυλίου Πολέμου, της ανόδου του Χίτλερ, της σταλινικής τρομοκρατίας και της ναζιστικής εισβολής στη Σοβιετική Ενωση, στο βιβλίο Ολγα Τσέχοβα. Ηταν η αγαπημένη ηθοποιός του Χίτλερ κατάσκοπος; του Antony Beevor (μετάφραση Γιάννη Καστανάρα). Και ο Ρόμελ ως στρατάρχης, σύζυγος και πατέρας στο βιβλίο του David Irving Ρόμελ. H αλεπού της ερήμου (μετάφραση Γιάννη Καστανάρα, Γκοβόστη).
H βιογραφία του Τσε Γκεβάρα από τον μεξικανό συγγραφέα Πάκο Ιγνάσιο Ταΐμπο II, Ερνέστο Γκεβάρα, γνωστός και ως Τσε, με φωτογραφικό υλικό και κείμενα του ίδιου του Τσε (μετάφραση Βασιλικής Κνήτου, Κέδρος).
H προσωπικότητα ενός άνδρα που απέκτησε μέσα στους κόλπους της Αθήνας μια εξουσία σχεδόν μοναρχική, αλλά ήταν δημοκράτης, στο Περικλής. Ο εφευρέτης της Δημοκρατίας της Claude Mossé (μετάφραση Σταύρου Βλοντάκη, Παπαδήμας).
H δραματική ανοδική διαδρομή τού μετέπειτα δικτάτορα ανιχνεύεται στο βιβλίο Ιωάννης Μεταξάς. H ανοδική πορεία του από τη στρατιωτική στην πολιτική δράση (1871-1922) του ελληνοκύπριου καθηγητή Ιστορίας Ιωακείμ Ιωακείμ (μετάφραση Κάτιας Λαμάρη από την αγγλική έκδοση του 2000, επιμέλεια Χαρ. Μπάλτα, Παπαδήμας).
Ο Ερρίκος Σλήμαν, μία από τις σημαντικότερες μορφές του 19ου αιώνα, φωτίζεται στο βιβλίο Γράμματα στον Ερρίκο Σλήμαν της Σοφίας Μπόμπου-Πρωτόπαπα, μέσα από τις επιστολές της συζύγου του Σοφίας. Και το βιβλίο Κωστής Μπαστιάς. Βιογραφία από τον γιο του Γιάννη Μπαστιά (Καστανιώτης).
H βιογραφία του Βαγγέλη Σούκα, του παιδιού από τον Κομπότι της Αρτας που ανέβασε την τέχνη του κλαρίνου στα ύψη, στο βιβλίο της Ζωής Γκαϊδατζή Βαγγέλης Σούκας (Κέδρος).
Αν είναι δυσπρόσιτος ως ακατανόητος ως συγγραφέας ο Τζέιμς Τζόις, ίσως η βιογραφία του από τον Ρίτσαρντ Ελμαν μας βοηθήσει να τον αναγνωρίσουμε ως άνθρωπο. Το βιβλίο Τζέιμς Τζόις. H βιογραφία (μετάφραση Αθηνάς Δημητριάδου, επιμέλεια Αρη Μπερλή, Scripta).
Αλλος ένας αινιγματικός αλλά μεγαλοφυής συγγραφέας, ο Χένρι Τζέιμς, ανασταίνεται στο βιβλίο του Ιρλανδού Κολμ Τοϊμπίν Ο δάσκαλος. Το πορτρέτο του Χένρι Τζέιμς (μετάφραση Εμμανουήλ Σκιαθάτου, Ωκεανίδα).
Κάφκα. Βιογραφία του Νίκολας Μάρεϊ (μετάφραση Αλέξανδρου Κυπριώτη, Ξενοφώντα Κομνηνού). Και H ζωή της Σαρλότ Μπροντέ της Ελίζαμπεθ Γκάσκελ (μετάφραση Εύης Γεωργούλη), και τα δύο στις εκδόσεις Ινδικτος.
Και ένα βιβλίο που μπορεί να μας φέρει πιο κοντά τον Δαλάι Λάμα. Της Φελιτσιτά φον Σένμπορν: Δαλάι Λάμα Συμπόνια και Σοφία. Μια συζήτηση με τη συγγραφέα (μετάφραση Ευγενίας Φωτοπούλου, Κριτική).
Λευκώματα
Πάτρα, Τότε και τώρα τιτλοφορείται το φωτογραφικό λεύκωμα για την πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης το 2006. Παλιό φωτογραφικό υλικό παρατίθεται στη σύγχρονη φωτογράφιση, με κείμενα και σχολιασμό του Νίκου Μπακουνάκη, τεκμηρίωση που παλαιού φωτογραφικού υλικού από τη Φανή Κωνσταντίνου και σημερινή φωτογράφιση από τον Λεωνίδα Κουργιαντάκη (Ολκός).
Αθήνα. H πόλη – οι άνθρωποι της Αικατερίνης Κουμαριανού με αφηγήσεις και μαρτυρίες μέσα στο διάστημα 12ου-19ου αιώνα. Μέτσοβο του Κώστα Μπαλάφα. Και Επάγγελμα φωτορεπόρτερ του Αριστοτέλη Σαρρηκώστα (Ποταμός).
Αθήνα: Ενας πολιτιστικός οδηγός του Μάικλ Λιουέλιν Σμιθ. Οδηγός-αντίκα και πολιτιστική διαδρομή συνάμα στα μνημεία και στα αξιοθέατα της Αθήνας από τον φιλέλληνα διπλωμάτη (Εστία).
Ο Πόντος σε χαρακτικά (γκραβούρες) ξένων ταξιδιωτών και χάρτες (1700-1900) στο ομότιτλο λεύκωμα του Αναστάσιου Κυριακίδη (Κυριακίδης).
Σκληρές φωτογραφίες, παρ’ ότι γυναίκας φωτογράφου, η φρίκη του πολέμου, η Κατοχή, η πείνα στην Αθήνα, ο εμφύλιος, τα ορφανοτροφεία μετά τον πόλεμο στο λεύκωμα Φωτογραφίες της Βούλας Παπαϊωάννου (Αγρα, συνέκδοση με το Μουσείο Μπενάκη).
Περιήγηση στον ιστορικό χώρο της Ολυμπίας, ιστορική ανασκόπηση και παρουσίαση των έργων του μουσείου στο λεύκωμα Ολυμπία με κείμενα της αρχαιολόγου Μάγιας Κόμβου (Αδάμ). Ολυμπία. Μύθοι και παραδόσεις και το βιβλίο του Δημήτρη Δρακόπουλου με τετραχρωμίες από τον αρχαιολογικό χώρο (Επικαιρότητα). Στις εκδόσεις Αδάμ αναμένονται και τα λευκώματα Οι τοιχογραφίες της Μονής των Φιλανθρωπινών στο νησί των Ιωαννίνων με παρουσίαση των ζωγραφικών φάσεων του 16ου αιώνα από τη βυζαντινολόγο Μυρτάλη Αχειμάστου-Ποταμιάνου, καθώς και οι Ψίθυροι μνημείων του Αργύρη Δημητράκη, μια περιπλάνηση του φωτογράφου στα ιστορικά μνημεία της Ηπειρωτικής Ελλάδας. Εκκλησίες, μοναστήρια N. Γρεβενών στη μελέτη-λεύκωμα του N. Μουτσόπουλου, ομότιμου καθηγητή του ΑΠΘ (University Studio Press).
Εικόνες αρχείου από την Ελληνική Επανάσταση στο λεύκωμα 1821: Το χρονικό του μεγάλου αγώνα του Θεοχάρη Προβατάκη, τέως διευθυντή Λαϊκού Πολιτισμού στο υπουργείο Πολιτισμού (πρόλογος Αννας Μπενάκη-Ψαρούδα, Αρσενίδης).
Φωτογραφικό οδοιπορικό στις χώρες του λεγόμενου Τρίτου Κόσμου μέσα από πορτρέτα ανθρώπων στο λεύκωμα του Κωνσταντίνου Γιατρά Τα πρόσωπα του κόσμου. Αφρική, Ινδία, Νεπάλ, Κορέα, Βιετνάμ, Ταϊλάνδη, Καμπότζη, Κεντρική Αμερική κ.ά. (Πατάκης).
Δύο συλλογές ντοκουμέντων αναμένονται στον Πατάκη. Φωτογραφικό υλικό από τη ζωή της Βέμπο και αποκόμματα δημοσιευμάτων από τον Τύπο της εποχής στο λεύκωμα H Βέμπο, του ηθοποιού Ανδρέα Μαμάη. Και οι 52 σταθμοί της δεύτερης χιλιετίας των Βασίλη Καρδάση και Απόστολου Διαμαντή με ανάλυση και επανεξέταση ενός ερευνητικού υλικού που είχε δημοσιευθεί σε συνέχειες στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία».
Πολυσυλλεκτικό μουσικό λεύκωμα με τίτλο Νάνι, τ΄ άνθι των ανθώ. Ωδή στη μητέρα, σε έμπνευση, μουσική και στίχους Θ. Μωραΐτη. Συμμετέχουν 25 λογοτέχνες, 15 ζωγράφοι και τέσσερις τραγουδιστές στο συνημμένο CD (Ινδικτος).
Θρησκεία
Οι μεγάλες εορτές της ορθοδοξίας, το δένδρο των Χριστουγέννων, η φάτνη και ο αστέρας της Βηθλεέμ, οι ύμνοι και η βυζαντινή μουσική τους στο βιβλίο του Κωνσταντίνου Καλοκύρη Από τον κύκλο των μεγάλων εορτών (University Studio Press).
Κείμενα και ρήσεις της Αγίας Γραφής και της εκκλησιαστικής υμνογραφίας παρουσιάζονται, σύμφωνα με τον τίτλο, στο βιβλίο του Γιώργου Μητσόπουλου, συγγραφέα και του Λεξικού του παροιμιακού λόγου (Επικαιρότητα).
Το κλασικό βιβλίο του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου Γιαννουλάτου Ισλάμ, ανανεωμένο, μεταγλωττισμένο στην τρέχουσα δημοτική και με πλούσιο φωτογραφικό υλικό (επιμέλεια Νίκου Αγνάντου, Ακρίτας).
Ο Χριστός στη λογοτεχνική παράδοση του Ισλάμ, επιλογή κειμένων στο βιβλίο Στον δρόμο του χειμάρρου, σε επιμέλεια και απόδοση της Καδιώς Κολύμβα. Και Ορθοδοξία και εκσυγχρονισμός του πατρός Νικολάου Λουδοβίκου (Αρμός).
H πρώτη πλήρης επισκόπηση της ελληνικής θεολογίας κατά τους τέσσερις αιώνες της Τουρκοκρατίας, καθώς και των παραφυάδων της στις ορθόδοξες χώρες της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Εγγύς Ανατολής στο βιβλίο του Gerhard Podskalsky H ελληνική θεολογία επί Τουρκοκρατίας, σε μετάφραση του πρωτοπρεσβύτερου Γεωργίου Μεταλληνού. Παρουσιάζονται πάνω από 100 συγγραφείς με τα βιογραφικά στοιχεία και τα έργα τους (MIET).
Ο Γάλλος Ρεζίς Ντεμπρέ στο βιβλίο του Ο Θεός – Μια ιστορική διαδρομή παρακολουθεί την ταυτότητα αυτού του Οντος από την εμφάνισή του ως σήμερα στον δυτικό πολιτισμό (μετάφραση Μαρίας Παραδέλη, Κέδρος).
Ξένη πεζογραφία
Από το βαρύ πυροβολικό των περισσότερων εκδοτικών οίκων θα σταθούμε ενδεικτικά στα εξής: του Μίλαν Κούντερα H κουρτίνα (μετάφραση Γιάννη Χάρη, Εστία). Του Νικ Χόρνμπυ H κάθοδος των τεσσάρων (μετάφραση Χίλντας Παπαδημητρίου) και του Αλεσάντρο Μπαρίκο Χωρίς αίμα (μετάφραση Αννας Παπασταύρου, Πατάκης). Της Ιζαμπέλ Αλιέντε Ζορό. Ο μύθος αρχίζει (μετάφραση Κλαίτης Σωτηριάδη) και του Αμίν Μααλούφ Παγκόσμια αστρολογία (μετάφραση Νίκης Ντουζέ) με αληθινή ιστορία της αστρολογίας από τους Βαβυλώνιους ως σήμερα (εκδόσεις Ωκεανίδα).
Κοκαΐνα του αντικομφορμιστή των αρχών του 20ού αιώνα Πιτιγκρίλι (μετάφραση Χριστίνας Κακατσάκη, πρόλογος του Ουμπέρτο Εκο, Ελληνικά Γράμματα). Γιουρούσι στον Παράδεισο του Αντόνιο Σαράμπια (μετάφραση Τασίας Παναγοπούλου) και το αντιπολεμικό αριστούργημα του Αντρέ Μαλρό H ανθρώπινη μοίρα στην κλασική μετάφραση του Γιάννη Λάμψα (Εξάντας).
Του Τζόναθαν Κόου Ο κλειστός κύκλος (μετάφραση Λύο Καλοβυρνάς) και του Φίλιπ Ροθ Ο καθηγητής του πόθου σε μετάφραση Νίκου Παναγιωτόπουλου από τις εκδόσεις Πόλις. Της Ναντίν Γκόρντιμερ Λεηλασία (μετάφραση Τόνιας Κοβαλένκο), του Ιβο Αντριτς Το σπίτι στην άκρη της πόλης (μετάφραση Χρήστου Γκούβη), του Πρίμο Λέβι Τα τελευταία Χριστούγεννα του πολέμου (μετάφραση Ανταίου Χρυσοστομίδη), από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Του Πολ Μοράν Ο βιαστικός (μετάφραση Ολυμπίας Γλυκιώτη, Ινδικτος).
Του Νοτιοαφρικανού Αντρέ Μπρινκ Από την άλλη πλευρά της σιωπής (μετάφραση Γιώργου Κυριαζή, εκδόσεις Χατζηνικολή). Του Βραζιλιάνου Μίλτον Χατούμ Τα δύο αδέλφια (μετάφραση Σπύρου Παντελάκη, Αλεξάνδρεια). Της Σομαλής Γουόρις Ντίρι Τα κορίτσια της ερήμου (μετάφραση Γιάννη Καστανάρα, Γκοβόστης). Του αντιφρονούντα Αλβανού Κότσο Κόστα σκληρή σάτιρα καταστάσεων στο Εκείνοι οι δύο και άλλοι (μετάφραση Νίκου Αναγνώστου, Τυπωθήτω). H αρχή του τιρμπουσόν της Λέιλα Χάντατ, μυθιστόρημα που λύνει απορίες όσον αφορά τις επιστημονικές ανακαλύψεις (μετάφραση Αγγελου Φιλιππάτου, Λιβάνης).
Του Κολομβιανού Μάριο Μεντόθα Σατανάς (μετάφραση Νικόλα Καλοτεράκη) και του Μεξικανού Γκιγέρμο Αριάγα Μια γλυκιά μυρωδιά θανάτου (Κατερίνας Ρούφου, Κέδρος). Της Τζόυς Κάρολ Οουτς, H άπιστη. Αμαρτωλές ιστορίες (μετάφραση Ελένης Πιπίνη) και H παρείσακτη (μετάφραση Ελίκης Βαρβάκη, Σοκόλης). Της Αν Ενράιτ Alma Perdita για την αληθινή ζωή μιας Ιρλανδέζας που θεωρήθηκε η Εβίτα Περόν της Παραγουάης (μετάφραση Πόλυς Μοσχοπούλου, Αλεξάνδρεια).
Να πάει στο διάολο η Μέριλ Στριπ! του Ρασίντ ελ Νταΐφ, αθώα διακωμώδηση των αραβικών ηθών και ταμπού γύρω από τη σεξουαλικότητα (μετάφραση Αριάδνης Μοσχονά και Εύης Γεροκώστα, Κέδρος).
Και ποιος πάτησε για πρώτη φορά το πόδι του στον διάσημο βράχο της Ιερουσαλήμ στο μυθιστόρημα, αλλά με ιστορικά δεδομένα, του Κάναν Μακίγια Ο βράχος (μετάφραση Βαγγέλη Κατσάνη) και η Παραφορά του Σαλμάν Ρούσντι (μετάφραση Ικαρου Μπαμπασάκη, Ψυχογιός).
Σινουέ ο Αιγύπτιος του Μίκα Βαλτάρι (μετάφραση από τα φινλανδικά Μαρίας Μαρτζούκου, Καλέντης).
Αστυνομική λογοτεχνία
Των Danila Comastri Montanari Σατουρνάλια (μετάφραση Σπύρου Παπασταύρου) και Georges Simenon Κόκκινα φώτα (μετάφραση A. Μακάρωφ, Αγρα).
Ξενοδοχείο «Βόσπορος» της Τουρκάλας Esmahan Aykol (μετάφραση Αθ. Ζαράγκαλη, Κριτική).
Εγκλημα στο Βυζάντιο των Mary Reed & Eric Mayer (μετάφραση Γ. A. Γεωργίου, Γκοβόστης).
Το μυστήριο του Μαντζαμπάρκε του Ιταλού Μάσιμο Καρλότο με ντετέκτιβ τον λεγόμενο Αλιγάτορα (μετάφραση Παναγιώτη Σκόνδρα, Κέδρος).
Τα πουλιά της Μπανγκόκ του Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν σε μετάφραση Χριστίνας Θεοδωροπούλου και Απαγωγή στη Φλωρεντία της Μάγκνταλεν Ναμπ (μετάφραση Γωγώς Αρβανίτη, Μεταίχμιο).
Του Peter Tremeyne H Παναγία του σκότους. Το έκτο βιβλίο στη σειρά για την ιρλανδική κοινωνία του 7ου αιώνα (μετάφραση Νίκου Κούρκουλου, Θεμέλιο).
Κλασική πεζογραφία
Ο καλόγερος του Μάθιου Γκρέγκορι Λιούις, κλασικό γοτθικό μυθιστόρημα (μετάφραση Αλ. Κοσματόπουλου και Κυριάκου Αθανασιάδη, Gutenberg).
Ζαντίγκ, ο μύθος του Βολταίρου (μετάφραση Σοφίας Διονυσοπούλου και πρόλογος Δημήτρη Αποστολόπουλου), και τα τρία διάσημα αφηγήματα του Ντιντερό στο βιβλίο Αυτό δεν είναι αφήγημα – Κυρία ντε λα Καρλιέρ – Συμπλήρωμα στο ταξίδι του Μπουγκανβίλ, (μετάφραση Ειρήνης Παπαδάκη και επίμετρο Μαριλίζας Μητσού, Πόλις).
Περί δικηγόρων και συμβολαιογράφων, σατιρικό κείμενο του Ονορέ ντε Μπαλζάκ (μετάφραση Διονύση Βίτσου, Περίπλους).
E. A. Πόε. Αφηγήματα. Οι ιστορικές μεταφράσεις των διηγημάτων του Πόε από τον Κοσμά Πολίτη (επιμέλεια Στέφανου Μπεκατώρου, Ελληνικά Γράμματα).
Δόκτωρ Ζιβάγκο του Μπόρις Πάστερνακ (μετάφραση Μαρίας Τσαντσάνογλου) και H επιλογή της Σόφι του Ουίλλιαμ Στάυρον (μετάφραση Παλμύρας Ισμυρίδου, Ποταμός).
Τέχνη – αρχιτεκτονική
Το πώς επέδρασαν οι έλληνες αρχιτέκτονες στη διαμόρφωση ύφους στα μεγάλα αστικά κέντρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας διερευνάται στο λεύκωμα Ελληνες Αρχιτέκτονες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία (19ος-20ός αι.) Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Αθήνα του αρχιτέκτονα Βασίλη Κολώνα (Ολκός).
Μονογραφία για το έργο ενός διακεκριμένου αρχιτέκτονα αποτελεί το βιβλίο Αλέξανδρος Τομπάζης με παρουσίαση των κυριότερων έργων του και σκέψεις του για την αρχιτεκτονική (Libro). Στις ίδιες εκδόσεις και η μελέτη της Ελένης Μπαστέα Νεοκλασική πολεοδομία και ελληνική εθνική συνείδηση, καθώς και η ιστορία της πρώτης πολυκατοικίας της Αθήνας στο βιβλίο H μπλε πολυκατοικία της Μάρως Καρδαμίτση-Αδάμη. Πρόκειται για το γνωστό κτίσμα του Κούλη Παναγιωτάκου στην οδό Αραχώβης, σημείο αναφοράς στην πλατεία Εξαρχείων.
H γλυπτική παράδοση της Τήνου αναδεικνύεται στις μελέτες Τηνιακοί φεγγίτες του Αλέκου Φλωράκη και, σε επανέκδοση, Γιαννούλης Χαλεπάς του Μιχαήλ Κοντελιέρη, στις εκδόσεις Φιλιππότη. Στον ίδιο εκδοτικό οίκο άλλωστε αναμένεται και η μελέτη Εισαγωγή στην ελληνική γλυπτική του Μάνου Στεφανίδη, συνολική επισκόπηση του θέματος από την αρχαιότητα ως σήμερα.
H Ιστορία της δυτικής αρχιτεκτονικής του David Watkin αναδεικνύει, μεταξύ άλλων, τις διαρκείς αναβιώσεις του κλασικισμού και τη διηνεκή εγκυρότητα της κλασικής αρχιτεκτονικής γλώσσας. Σε μετάφραση Κώστα Κουρεμένου (MIET).
Κείμενα βυζαντινού πολιτισμού στο βιβλίο Αποφόρητα του Δημήτρη Πάλλα από τις εκδόσεις Ποταμός. Σύγχρονα μαθήματα αισθητικής στο βιβλίο του Ρολάν Μπαρτ Πώς να ζούμε μαζί από τα σεμινάριά του στο College de France το 1976-1977, στις εκδόσεις Ποταμός. Σχέδια, ζωγραφιές, ημερολόγια (προσωπικά και εικαστικά), κείμενα περί τέχνης, ακόμη και ποιήματα του ζωγράφου και πρύτανη της Σχολής Καλών Τεχνών Χρόνη Μπότσογλου στο βιβλίο του Το χρώμα της μαθητείας (Πατάκης).
Ποιες λεπτομέρειες σε κάθε πόλη γοητεύουν στιγμιαία τον ταξιδιώτη, ποιες ανυψώνουν την πεζή πραγματικότητα αναφέρονται στο βιβλίο του Περικλή Μονιούδη H πόλη στον κόλπο για τέσσερις πόλεις: Βερολίνο, Θεσσαλονίκη, Ζυρίχη, Αλεξάνδρεια (Εστία).
Αρχαίοι συγγραφείς
Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου δεν εξέλιπε το πνεύμα από την ελληνική ιστορία. Οι άγνωστοι δημιουργοί της αλεξανδρινής εποχής στο βιβλίο Αλεξανδρινοί επικοί ποιητές (επιμέλεια Ζήση Σαρίκα, εκδ. Εξάντας).
Τα Ειδύλλια του Θεοκρίτου, βουκολικού ποιητή του 3ου αι. π.X., στην παλιά μετάφραση του Ιωάννη Πολέμη (εκδ. Σοκόλη).
Ο ένατος τόμος των Ιστοριών του Πολύβιου, του τελευταίου μεγάλου ιστορικού της αρχαιότητας (2ος αι. π.X.) σε μετάφραση N. Δ. Τριανταφυλλόπουλου και επιμέλεια Νικόλαου Καλοσπύρου (εκδ. Στιγμή). Και το Επύλλιο του Αρισταίου, ποίημα από τα Γεωργικά του Βιργίλιου, του μεγαλύτερου λατίνου επικού ποιητή, (μετάφραση-ερμηνεία Βασίλη Φυντίκογλου, εκδ. Στιγμή).
Δύο φορές και η Αινειάδα του Βιργίλιου. Στο βιβλίο Βιργιλίου Αινειάς. Μια ανάγνωση του M. Γ. Μερακλή (εκδ. Γαβριηλίδη). Και στο Βιργιλίου Αινειάδα από την Ελένη Γκάστη (εκδ. Τυπωθήτω).
Και οι κλασικοί τραγικοί σε ιδιαίτερη επαναδιαπραγμάτευση: H Ηλέκτρα και η Αλκηστη του Ευριπίδη με εισαγωγή-μετάφραση-σχόλια του Νίκου Χουρμουζιάδη. Και ο Αγαμέμνων του Αισχύλου σε μετάφραση Πάνου Δ. Αποστολίδη (εκδ. Στιγμή). Και οι Ικέτιδες του Ευριπίδη σε μετάφραση Δημήτρη Νταβέα (εκδ. Γαβριηλίδη).
Κριτικές εκδόσεις δύο διασκευών του εκτενέστερου βυζαντινού δημώδους, ερωτικού, μυθιστορήματος Αφήγησις Λιβίστρου και Ροδάμνης, γραμμένου στα μέσα περίπου του 13ου αιώνα, στα βιβλία της Τίνας Λεντάρη η διασκευή V και του Παναγιώτη Αγαπητού η διασκευή α. (εκδ. MIET). Τα σχόλια του Θεόφιλου Κορυδαλέως στη Γεωγραφία του Κλαύδιου Πτολεμαίου στο βιβλίο του Βασίλειου Τσιότρα H εξηγητική παράδοση της “Γεωγραφικής υφηγήσεως” του Κλαύδιου Πτολεμαίου (εκδ. MIET).
Το επικό ποίημα του Λουκρήτιου, του πιο ένθερμου επικούρειου μετά τον Επίκουρο, Για τη φύση των πραγμάτων (A’ αιώνας π.X.), το οποίο αποτελεί ποιητική απόδοση του – χαμένου – έργου Περί Φύσεως του Επίκουρου (εκδ. Θύραθεν).
Στη σειρά των αρχαίων συγγραφέων, εκδόσεις Ζήτρος, θα περιληφθούν μεταξύ άλλων τα τομίδια Αριστοτέλης, Περί μέθης, περί αρετών και κακιών, περί κόσμου. Μια Ανθολογία αρχαίων ελληνικών ύμνων. Αλλά και Το Απόκρυφο Ευαγγέλιο του Νικοδήμου, ήτοι τα πρακτικά της δίκης του Ιησού Χριστού.
Εικονογράφηση: Μαριάννα Χατζηνικολάου
