H ευφορία που είχε δημιουργηθεί από την κατάργηση της πράσινης γραμμής στη Λευκωσία δίνει τώρα τη θέση της στην απογοήτευση μετά την επίσκεψη του τούρκου πρωθυπουργού κ. Ερντογάν στα Κατεχόμενα. Το σκηνικό που είχε στηθεί με τις διαρροές προς τον τουρκικό Τύπο για δήθεν θεαματικές εξαγγελίες κατέρρευσε και το μόνο που έμεινε είναι η επιβεβαίωση των γνωστών θέσεων της Αγκυρας για την ύπαρξη δύο χωριστών κρατών στην Κύπρο. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να συμβεί κάτι διαφορετικό, καθώς κάθε ημέρα που περνάει γίνεται όλο και περισσότερο αντιληπτό ότι την εξωτερική και αμυντική πολιτική της Τουρκίας συνεχίζει να κατευθύνει, όπως και στο παρελθόν, όχι η κυβέρνηση, αλλά το γνωστό σκληροπυρηνικό στρατιωτικοδιπλωματικό κατεστημένο, το οποίο διατηρεί αμείωτη την ισχύ του.
Δεν θα πρέπει λοιπόν να αιφνιδιάσει το γεγονός ότι αντί να πιέσει τον κ. Ντενκτάς να φανεί διαλλακτικότερος και να αποδεχθεί τη διαδικασία για την επίλυση του Κυπριακού που έχει προτείνει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο κ. Ερντογάν πήγε στο κατεχόμενο τμήμα της Λευκωσίας απλώς για να στηρίξει τις θέσεις του τουρκοκύπριου ηγέτη και να ζητήσει από τη διεθνή κοινότητα την άρση του εμπορικού εμπάργκο κατά των Τουρκοκυπρίων. Μόνον που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την προηγούμενη ημέρα είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν έχει επιβληθεί εμπάργκο στα τουρκοκυπριακά προϊόντα από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Τα προϊόντα αυτά μπορούν να εξαχθούν αρκεί να έχουν πιστοποιητικά από τις αρχές της νόμιμης και αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Κύπρου. Υπάρχει άλλωστε για το θέμα αυτό σχετική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Τίθεται λοιπόν το ερώτημα τι γίνεται από ‘δώ και πέρα. Το βέβαιο είναι ότι η ελεύθερη διακίνηση δεν μπορεί να οδηγήσει στην επίλυση του Κυπριακού. Απλούστατα διότι η τουρκοκυπριακή πλευρά με την πλήρη στήριξη της Αγκυρας, όπως έγινε φανερό από την επίσκεψη Ερντογάν, δεν έχει την πρόθεση να εγκαταλείψει τις πάγιες αδιάλλακτες θέσεις της. Αποδεικνύεται τώρα ότι η χειρονομία Ντενκτάς είχε έναν τριπλό στόχο: Πρώτον, να τον βγάλει από τη δύσκολη θέση που είχε περιέλθει μετά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τις αντιδράσεις που είχε προκαλέσει το γεγονός αυτό στην πλειονότητα των Τουρκοκυπρίων. Δεύτερον, να εδραιώσει τη νομική υπόσταση του ψευδοκράτους του επιβάλλοντας στους Ελληνοκυπρίους να ζητούν βίζα από τις τουρκοκυπριακές αρχές. Και, τρίτον, να απομακρύνει την προοπτική επίλυσης του Κυπριακού από τη διαδικασία του σχεδίου Αναν με τη δημιουργία ενός κλίματος ευφορίας που θα οδηγούσε στην αντίληψη ότι το Κυπριακό μπορεί να λυθεί μόνο με την οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης. Αφήνοντας έτσι άθικτη την ύπαρξη δύο κρατών.
Με τα δεδομένα αυτά η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν έχει άλλη επιλογή από την εμμονή στη διαδικασία του σχεδίου Αναν. Και είναι ενθαρρυντικό ότι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. T. Παπαδόπουλος επανέλαβε προχθές την ετοιμότητα της κυβέρνησής του για άμεσες συνομιλίες στη βάση του σχεδίου Αναν. Μένει να αποφασισθεί αν θα πρέπει να ζητηθεί τώρα ή όχι από τον Γενικό Γραμματέα να στείλει τον ειδικό του σύμβουλο κ. Ντε Σότο στη Λευκωσία και ας πέσει η ευθύνη για την απόρριψη των συνομιλιών στον κ. Ντενκτάς. Μόνον έτσι θα αποτραπεί ο κίνδυνος να οδηγηθεί η λύση του Κυπριακού, μέσω των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, σε μια συμφωνία «καλής γειτονίας» μεταξύ δύο κρατών. Ενας κίνδυνος που, όπως απέδειξε η επίσκεψη Ερντογάν, δεν είναι καθόλου θεωρητικός.
