από metereologos.gr
Σάββατο 18 Νοεμβρίου 2017
 
 

Ποια γλώσσα θα μιλάει η ανθρωπότητα το 2115;

Λιγότερες και απλούστερης μορφής γλώσσες θα επιβιώσουν υποστηρίζει αμερικανός γλωσσολόγος
Ποια γλώσσα θα μιλάει η ανθρωπότητα το 2115;
O πύργος της Βαβέλ, από τον Πίτερ Μπρέγκελ τον πρεσβύτερο (1563).
εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Θα μιλιούνται τα ελληνικά το 2115 και, αν ναι, πώς θα είναι τότε η γλώσσα μας; Μήπως ως τότε θα κυριαρχήσει η αγγλική και όλοι θα μιλούν αγγλικά; Ή μήπως, σε μια άλλη εκδοχή, κυρίαρχη θα είναι η κινεζική, μια και τη μιλούν περισσότεροι άνθρωποι στον πλανήτη και εφόσον η Κίνα είναι ανερχόμενη οικονομική δύναμη; Τι θα γίνει με δύσκολες γλώσσες όπως τα ιαπωνικά ή με τις γλώσσες των μικρών χωρών, όπως τα βουλγαρικά, τα δανέζικα, τα ουγγρικά και τα ελληνικά;

Από την πολυγλωσσία και την ασυνεννοησία του βιβλικού πύργου της Βαβέλ ως τη μία και μοναδική γλώσσα της ανθρωπότητας των μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας μεσολαβούν πολλά στάδια. Αν πρόκειται όμως να τοποθετηθούμε σε κάποιο σημείο του άξονα που ορίζεται από αυτά τα δύο σημεία, τότε βρισκόμαστε πιο κοντά στην εκδοχή της επιστημονικής φαντασίας. Αυτά υποστηρίζει ο γλωσσολόγος John H. Mcwhorter, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Columbia στη Νέα Υόρκη. Από τις 6.000 γλώσσες που μιλιούνται σήμερα ο αμερικανός καθηγητής προβλέπει ότι σε 100 χρόνια θα επιβιώσουν οι 600, και αυτές σε μια μορφή πολύ απλοποιημένη, συγκριτικά με την τρέχουσα μορφή τους, σε όλα τα επίπεδα της γλώσσας: φωνητικό, φωνολογικό, μορφολογικό, συντακτικό, σημασιολογικό, πραγματολογικό.

Πιθανόν η αγγλική θα είναι η κύρια γλώσσα στην οποία θα επικοινωνούν οι άνθρωποι ενώ θα μιλούν παράλληλα και κάποια άλλη τοπική γλώσσα, υποστηρίζει ο Mcwhorter σε πρόσφατο άρθρο του στη Wall Street Journal. Δεν θα κυριαρχήσει η κινεζική, κατά την άποψή του, γιατί οι αγγλοσάξονες πρόλαβαν να εδραιώσουν τη γλώσσα τους στην εκπαίδευση, στις επιστήμες, στα μέσα ενημέρωσης.

Οι γλώσσες τις οποίες θα μιλούν οι άνθρωποι το 2115 θα έχουν απλούστερη μορφή, θα μοιάζουν -σε μια πρόχειρη αναλογία για να μπορούμε να αντιληφθούμε τι εννοεί- με τις κρεολές γλώσσες της εποχής μας. Η απλούστευση των γλωσσών σχετίζεται άμεσα με δύο παράγοντες οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους, εξηγεί ο Mcwhorter: τις μετακινήσεις πληθυσμών και τον αριθμό των παιδιών που μαθαίνουν μια γλώσσα.
Για παράδειγμα, η διαφορά της σύγχρονης αγγλικής από την παλαιά αγγλική σχετίζεται με την εισβολή των Βίκινγκ στη Βρετανία. Οι Βίκινγκ έμαθαν κάπως να μιλούν τη γλώσσα των ντόπιων για να συνεννοούνται μαζί τους. Τα παιδιά τους με τις ντόπιες άκουγαν κι έμαθαν να μιλούν τα «σπασμένα» αγγλικά των πατεράδων τους, εμπλουτισμένα με στοιχεία της δικής τους νορδικής γλώσσας. Οι ενήλικες δεν μαθαίνουν ποτέ σωστά και πλήρως μια γλώσσα, λέει ο Mcwhorter. Αφενός, επειδή συνήθως υπάρχει κάποια σκοπιμότητα και περιορισμένος χρόνος για την εκμάθησή της, μαθαίνουν κυρίως ό,τι τους χρειάζεται, αφετέρου είναι δύσκολο να μάθουμε σωστά μια ξένη γλώσσα όταν δεν έχουμε πια τον εύπλαστο εγκέφαλο των παιδιών, ειδικά μάλιστα όταν πρόκειται για τονικές γλώσσες όπως τα κινεζικά, όπου η αλλαγή του ύψους του τόνου μιας συλλαβής συνεπάγεται διαφορετική έννοια.

«Κάνουμε επιμελείς προσπάθειες να διατηρήσουμε γλώσσες που κινδυνεύουν με εξάλειψη, αλλά η θλιβερή πραγματικότητα είναι ότι λίγες από αυτές θα χρησιμοποιηθούν τελικά από κοινότητες που θα αναθρέψουν παιδιά με τις γλώσσες αυτές, κι αυτός είναι ο μόνος τρόπος ύπαρξης μιας γλώσσας στην πληρότητά της», σύμφωνα με τον Mcwhorter. Η εκμάθηση μιας γλώσσας μέσα από τους δρόμους της τυπικής μάθησης, με γραμματικές και συντακτικά και λεξικά, μπορεί να συντηρεί τη γλώσσα από την εξαφάνιση, αλλά δεν μπορεί να συντηρήσει την πολυπλοκότητά της, στην οποία οφείλει κάθε γλώσσα τον θαυμάσιο πλούτο της.

Το πρώτο κύμα απλοποίησης των γλωσσών συμβαδίζει με το πρώτο κύμα μετακινήσεων, όταν τα πρώτα τεχνολογικά μέσα της ανθρωπότητας (ο τροχός, τα πλοία) επέτρεψαν στους ανθρώπους να αλλάζουν τόπο και να διασχίζουν θάλασσες. Το δεύτερο κύμα απλοποίησης των γλωσσών παρατηρείται στην εποχή της δυτικής αποικιοκρατίας, όταν δημιουργούνται κρεολές γλώσσες, από την επιγαμία της γλώσσας των κυρίαρχων αποίκων με τις τοπικές γλώσσες των κυριαρχούμενων. Το τρίτο κύμα συμβαίνει σήμερα, με τις μαζικές μετακινήσεις και μεταναστεύσεις πληθυσμών.

Αυτή η απλοποίηση για τον Mcwhorter δεν σημαίνει πάντως παρακμή - κι ίσως οι παρατηρήσεις του μπορούν να αξιοποιηθούν στη δική μας συζήτηση περί αρχαιολατρίας, περί παρακμής της ελληνικής αφότου απομακρύνθηκε από την αρχαία γλώσσα και διάφορα παρόμοια σοβαρώς και φαιδρώς λεγόμενα. Αφενός έχουμε σήμερα εξελιγμένα τεχνολογικά μέσα ώστε να καταγράψουμε μια γλώσσα για την ιστορία, πράγμα καθησυχαστικό, υποστηρίζει ο Mcwhorter, αφετέρου φαίνεται ότι στο μέλλον περισσότεροι άνθρωποι θα έχουν τη δυνατότητα να συνεννοηθούν μεταξύ τους μιλώντας την ίδια γλώσσα. Αν το σκεφτεί κανείς διαφορετικά, πλησιάζουμε στην εποχή που, κατά κάποιον τρόπο, θα λυθεί η «κατάρα» της Βαβέλ.




Πολιτισμός περισσότερες ειδήσεις

εκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

 
 
σχόλια (14)
 
 
απομένουν 700 χαρακτήρες
Τα πεδία που είναι σημειωμένα με * είναι υποχρεωτικά
 
Τα μηνύματα που δημοσιεύονται στο χώρο αυτό εκφράζουν τις απόψεις των αποστολέων τους. Το ΒΗΜΑ δεν υιοθετεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο τις απόψεις αυτές. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την γνώμη του, όποια και να είναι αυτή. Δεν δημοσιεύονται συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και όσα είναι γραμμένα με κεφαλαία γράμματα. Τέτοια μηνύματα θα διαγράφονται όποτε εντοπίζονται.
     
    Αυτό τα λέει όλα για την Γλώσσα μας. | 12/01/2015 06:15
    Εντυπωσιακά ευρήματα σε ναυάγιο του 6ου αιώνα έξω από τις ακτές της Σικελίας. Οι αρχαιολόγοι βρήκαν 39 παράξενες μεταλλικές ράβδους που περιγράφονται από τον Πλάτωνα με "καταγωγή" από τη χαμένη πόλη της Ατλαντίδας. Οι ράβδοι φέρονται να είναι κατασκευασμένοι από ένα κράμα που πιστεύεται ότι είναι ορείχαλκος που ο Πλάτωνας εξηγούσε ότι ήταν υψηλής αξίας στη θρυλική Ατλαντίδα. "Δεν έχει βρεθεί ποτέ τίποτα παρόμοιο. Ξέραμε τον ορείχαλκο από αρχαία κείμενα και λίγα διακοσμητικά αντικείμενα. Το ναυάγιο χρονολογείται από το πρώτο μισό του 6ου αιώνα. Βρέθηκε ανοιχτά των ακτών της Gela και σε βάθος 10 ποδιών", σημείωσε ο καθηγητής Sebastiano Tusa.
    Ν. Πειρουνάκης
    απάντηση00
     
     
    Vive la langue grecque ! | 11/01/2015 23:09
    Sur le plan scientifique, peu d'arguments sont apportés et un point de vue pesimiste que je ne partage absolument pas en tant que linguiste
    Sofia
    απάντηση00
     
     
    ха | 11/01/2015 21:11
    https://www.academia.edu/1182763/Definition_of_Language_and_Art_in_the_Context_of_the_Evolution_Theory
    c maritsas
    απάντηση00
     
     
    είστε όλοι κάλπικοι | 11/01/2015 11:14
    όσοι βαριεστε να αλλάξετε το πληκτρολογιό σας στα ελληνικά.
    οδοντιατρος
    απάντηση00
     
     
    ΕΛΛΑΣ.... | 11/01/2015 01:04
    Θἀ ἐπικρατήσει ἡ ἑλληνική σάν δεύτερη γλῶσσα-"ἡ πρώτη θά εἶναι ἡ μητρική τους γλῶσσα σέ κάθε χώρα καί λαό. Καλλ
    Καλλ
    απάντηση00
     
     
    Μέχρι το τέλος του κόσμου | 11/01/2015 00:09
    Χάρη στους προγόνους μας η Ελληνική γλώσσα θα σπουδάζετε στα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου μέχρι το τέλος του κόσμου, ακόμη και αν οι Έλληνες εκλείψουν ένα εκατομμύριο χρόνια νωρίτερα.
    ΧΡΗΣΤΟΣ
    απάντηση244
     
     
    Έχουμε όλοι μεγάλη ευθύνη ώστε να μην καταντήσει η Ελληνική γλώσσα μια Αγγλική κρεολή... | 10/01/2015 21:55
    Η επέλαση της Αγγλικής γλώσσας σήμερα φαίνεται να δυσχεραίνει την επιβίωση της ελληνικής γλώσσας στους ερχόμενους αιώνες, το οποίο αποτελεί μεγάλο πρόβλημα. Όσο δεν μας ενδιαφέρει να χρησιμοποιούμε ελληνικές, ή ελληνοποιημένες, λέξεις αντί των εισαγόμενων αγγλικών (πχ διαδίκτυο αντί ίντερνετ κλπ) η γλώσσα μας πράγματι κινδυνεύει να καταντήσει μια αγγλική κρεολή...
    Νίκος Κ.
    απάντηση145
     
     
    kyriakos | 10/01/2015 14:12
    Οι ελληνες παντως ειναι τοσο ξεφτυλισμενοι που μετα τα ονοματα τους, θ' αλλαξουν και τα τοπωνυμια.
    kyriakos
    απάντηση126
     
     
     
    O k. Mcwhorter xechase to morfotiko epipedo ton laon is to melon. | 10/01/2015 09:52
    Oso chamili ine i morfosi enos plithismu, toso dyskolo ine na diatyrisi zontani tin glosa tu mia ke valete apo kataktites ikonomika i politika. Ta symperasmata dika sas, esis oli pu fonazete oti chanete i glosa mas. Tha fonazete gia tin diki mu grafi? Echete analysi ti glosa grafete sta kinita? Avto den ine kako aplos ine aplopiisi ke exelixi. I omilumeni glosa dimiurgi tin diatirisi ke anaptyxi tis. Ke den dechete periorismus ke apagorevsis, giati tote beni sto gypso ke chanete.
    bludicka
    απάντηση216
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων
     
     
     
    ΓΡΑΜΜΙΚΗ Α ΓΡΑΜΜΙΚΗ Β | 10/01/2015 08:27
    ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟ 150.000 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΕΠΙ ΣΥΝΟΛΟΥ 250.000 ΤΗΣ ΕΚΡΩΜΑΙΣΘΕΙΣΑΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΔΗΘΕΝ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΒΟΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΠΡΟΣ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΜΟΙΟΥΣ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΕΤΑΣΥΓΧΡΟΝΟ ΡΑΠΕΡ MC WHORTER, 6.600 000 ΛΕΞΕΙΣ ΤΗΣ ΙΛΙΑΔΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
    ΜΗΤΙΣ
    απάντηση137
    Απαντήσεις  2 | Εμφάνιση όλων