Θα πληγωνόταν η υπερηφάνεια σας αν εργαζόσασταν σε οικοδομή, σε εταιρεία σεκιούριτι ή σε φανοποιείο; Ο καλύτερος τρόπος για να ξεπεράσετε την επαγγελματική κρίση στο μέσον της καριέρας σας ίσως είναι να ξεπεράσετε πρώτα τον ίδιο σας τον εαυτό.
Οι απολύσεις και η στασιμότητα των μισθών έχουν κάνει πολλούς εργαζομένους σε θέσεις διοίκησης να αισθάνονται εγκλωβισμένοι. Ακούω συνεχώς για ανθρώπους που έχουν κάνει δεκάδες αιτήσεις για δουλειές γραφείου χωρίς αποτέλεσμα. Την ίδια στιγμή, στους κλάδους της χειρωνακτικής εργασίας υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού.
Η μετάβαση σε κάτι πιο πρακτικό ή σε έναν κλάδο πέρα από τα παραδοσιακά καταφύγια των υπαλληλικών στρωμάτων, όπως η τεχνολογία, τα χρηματοοικονομικά, τα μέσα ενημέρωσης και το μάρκετινγκ, είναι μια επιλογή που πολλοί εργαζόμενοι αποκλείουν. Και αυτό παρ’ όλο που οι θέσεις εργασίας στους συγκεκριμένους κλάδους είναι γενικά λιγότερο ευάλωτες στην τεχνητή νοημοσύνη, οι μισθολογικές προοπτικές συνήθως είναι ανάλογες και η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής είναι συχνά καλύτερη.
Το εμπόδιο του χρόνου
Ξέρω, ξέρω. Χρειάζονται χρόνια για να μάθει κανείς μια τέχνη και να βγάλει καλά λεφτά από αυτή. Αν ξεκινήσεις μετά τα 30 ή τα 40, δεν απομένει πολύς χρόνος προτού σε προδώσουν η μέση και τα γόνατά σου. Ο πληγωμένος εγωισμός δεν είναι το μόνο εμπόδιο για μια αλλαγή καριέρας. «Για να έχω επαρκείς οικονομικές απολαβές, νομίζω ότι θα έπρεπε να αποκτήσω άδεια εγκαταστάτη ηλεκτρολόγου ή κάτι ανάλογο» λέει ο 47χρονος Τζάστιν Τζόνσον, ο οποίος έμεινε χωρίς δουλειά πέρυσι, όταν τελείωσε η σύμβαση που είχε με το Δημόσιο ως project manager στον τομέα της πληροφορικής, με ετήσιες αποδοχές 130.000 δολάρια.
«Θα ήταν πολύ δύσκολο να κάνω κάτι τέτοιο, επειδή εγώ συντηρώ την οικογένειά μου και συνηθίζεις σε έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής». Για ανθρώπους σαν τον Τζόνσον, η αλλαγή επαγγέλματος θα απαιτούσε πιθανότατα ένα βήμα προς τα πίσω στην αρχή ως προς το οικονομικό. Ωστόσο, καθώς η αγορά των τεχνικών επαγγελμάτων αλλάζει λόγω της επίδρασης της τεχνολογίας και των ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων, ανοίγονται ευκαιρίες για να εξασφαλίσει κανείς γρηγορότερα εξαψήφιες ετήσιες απολαβές στους τομείς αυτούς – χωρίς να επιβαρύνει μάλιστα τις αρθρώσεις του.
Ζητούνται σύμβουλοι σέρβις
Η Crash Champions, μια αλυσίδα επισκευής αυτοκινήτων με περίπου 650 συνεργεία σε 38 Πολιτείες, έχει μεγάλη ανάγκη από συμβούλους σέρβις, με καθήκοντα την αξιολόγηση της βλάβης, την εκτίμηση του κόστους επισκευής και την επίβλεψη της διαδικασίας. Δεν χρειάζεται να ιδρώνετε κάτω από το καπό· απλώς πρέπει να έχετε πολλές γνώσεις πάνω στα αυτοκίνητα. Για όσους δεν έχουν τέτοιες γνώσεις, υπάρχει ένα πρόγραμμα μαθητείας έξι μηνών. Ο αρχικός μισθός είναι περίπου 60.000 δολάρια ετησίως. Αυτό θα σήμαινε μείωση αποδοχών για πολλούς υπαλλήλους γραφείου, αλλά οι σύμβουλοι σέρβις μπορούν να διπλασιάσουν τον μισθό τους μέσα σε 18 μήνες, λέει ο διευθύνων σύμβουλος Ματ Εμπερτ.
Προσθέτει ότι αυτή η δουλειά συχνά ανοίγει τον δρόμο για να γίνει κανείς υπεύθυνος ενός συνεργείου και, τελικά, διευθυντής υπεύθυνος για περισσότερα υποκαταστήματα. Οι αποδοχές ενός διευθυντή ξεπερνούν τα 200.000 δολάρια ετησίως. Οι νεοπροσληφθέντες μπορούν να φθάσουν σε αυτό το επίπεδο μέσα σε λίγα χρόνια, όχι σε δεκαετίες. Αυτό συμβαίνει επειδή η Crash Champions είναι μία από τις πολλές επιχειρήσεις τεχνικού χαρακτήρα που προσέλκυσαν επενδύσεις ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων τα τελευταία χρόνια. Η εταιρεία, που είχε 13 υποκαταστήματα το 2019, αναπτύσσεται τόσο ραγδαία ώστε οι εργαζόμενοι τείνουν να προάγονται πολύ γρήγορα. Παρ’ όλα αυτά, η μεταπήδηση των εργαζομένων από τα γραφεία στα συνεργεία παραμένει μια πρόκληση.
«Είναι ένα είδος ταμπού» λέει ο Εμπερτ, ο οποίος, όπως και το 83% της ομάδας του, δεν έχει πτυχίο. «Για κάποιον που πήγε στο πανεπιστήμιο, το να κάνει μια τέτοια επαγγελματική στροφή είναι σχεδόν σαν να παραδέχεται την ήττα του και χρειάζεται να έχει θάρρος για να το κάνει».
Ποια Νομική; Πωλητής
Χρειάστηκε θάρρος και απουσία επιλογών για να αλλάξει πορεία ο Ασερ Ράφαελ. Μην έχοντας άλλες προτάσεις για δουλειά μετά το κολέγιο, αποδέχθηκε μια θέση πωλητή στην Power Home Remodeling, σκεπτόμενος ότι θα έμενε εκεί για έναν χρόνο και ύστερα θα πήγαινε στη νομική σχολή. Είκοσι τρία χρόνια μετά, βρίσκεται ακόμα εκεί, ως συνδιευθύνων σύμβουλος. Η εταιρεία υποστηρίζεται πλέον από ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια (PE-backed), με 4.700 υπαλλήλους και έσοδα 1,73 δισ. δολάρια πέρυσι.
Ο ίδιος λέει ότι κλειδί για την ανάπτυξη είναι να αποφεύγεις τα πράγματα που μισούν οι πελάτες όταν συναλλάσσονται με εργολάβους. Αυτά περιλαμβάνουν την κακή επικοινωνία και την αδυναμία τήρησης των προθεσμιών ή των προϋπολογισμών – εν ολίγοις, την έλλειψη επαγγελματισμού. Επομένως, ο επαγγελματισμός αποτελεί το κύριο προσόν για να προσληφθεί κάποιος. «Πλέον εστιάζουμε σε προσλήψεις ατόμων υψηλότερου επιπέδου από όσους θα εργάζονταν συνήθως στον κλάδο μας» λέει ο Ράφαελ.
Προσθέτει ότι κάποιος που εργάζεται στις πωλήσεις στον χώρο της τεχνολογίας, με ετήσιες αποδοχές 85.000 έως 100.000 δολάρια, θα μπορούσε άνετα να μεταπηδήσει στην Power Home Remodeling. Οι νεοπροσληφθέντες περνούν από ένα πρόγραμμα κατάρτισης 10 εβδομάδων ώστε να προσαρμοστούν γρήγορα στις απαιτήσεις της δουλειάς. Ωστόσο, η εταιρεία έχει γενικά μεγαλύτερη επιτυχία στην προσέλκυση υποψηφίων από την Gen Z, που έχει χαρακτηριστεί από κάποιους «toolbelt generation» («γενιά της εργαλειοθήκης»), επειδή είναι επιφυλακτικοί απέναντι στα φοιτητικά δάνεια και στην προοπτική της κατάργησης κατώτερων θέσεων εργασίας λόγω της αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης. Το ποσοστό των εργαζομένων ηλικίας 20-24 ετών που απασχολούνταν σε χειρωνακτικά επαγγέλματα αυξήθηκε από 16,3% το 2019 σε 18,4% το 2024, σύμφωνα με την εταιρεία λογισμικού μισθοδοσίας ADP. Η αύξηση αυτή ήταν πενταπλάσια από την αντίστοιχη άνοδο στις ηλικίες 35 έως 39 ετών.
Οι έμπειροι εργαζόμενοι αντιλαμβάνονται πιο αργά τις μετατοπίσεις της αγοράς εργασίας που δημιουργούν νέα αντικείμενα εργασίας στις κατασκευές και σε παρεμφερείς κλάδους. Αυτό αποτελεί μια χαμένη ευκαιρία, γιατί πολλές από τις θέσεις αυτές απαιτούν διοικητικές και τεχνολογικές δεξιότητες, τις οποίες διαθέτει ένας βετεράνος του γραφείου, λέει το στέλεχος της ADP Κιτ Ντίκινσον.
Ζήτημα νοοτροπίας
Οσοι δυσανασχετούν με την ιδέα της αλλαγής καριέρας και στροφής στα χειρωνακτικά επαγγέλματα δεν υποτιμούν απαραίτητα τους ανθρώπους που εργάζονται με τα χέρια τους. Μερικές φορές η αντίσταση αφορά περισσότερο τη νοοτροπία του χαμένου κόστους, λέει η Εϊμι Γκλέισερ, αντιπρόεδρος της εταιρείας προσλήψεων Adecco. Αφού έχει πληρώσει κανείς ακριβά το πανεπιστήμιο και έχει συσσωρεύσει χρόνια εμπειρίας, είναι φυσικό να εμμένει σε θέσεις στον τομέα του προκειμένου να δικαιολογήσει την επένδυση που έχει κάνει. Ομως, μια στροφή προς ένα τεχνικό επάγγελμα μπορεί να είναι προσωρινή. Οι πανεπιστημιακές σπουδές και η προϋπηρεσία σε θέσεις διοίκησης ενδέχεται να αποδειχθούν και πάλι χρήσιμες στο μέλλον.
Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να αποτελέσουν πλεονέκτημα για μία θέση στα υψηλότερα κλιμάκια της εταιρείας υπηρεσιών ασφαλείας Specialized. Οι αποδοχές των ανώτερων στελεχών της ανέρχονται σε 100.000-500.000 δολάρια ετησίως. Η ανέλιξη σε αυτές τις θέσεις απαιτεί τουλάχιστον μια σύντομη θητεία ως προσωπικό ασφαλείας πρώτης γραμμής, για να μπορέσει κάποιος να διεκδικήσει με αξιώσεις ηγετικό ρόλο. Η συνήθης αρχική αμοιβή για τους άοπλους φύλακες – ανθρώπους χωρίς προϋπηρεσία στον στρατό ή την αστυνομία – είναι περίπου 20 με 25 δολάρια την ώρα, ενώ προσαρμόζεται ανάλογα με το καθορισμένο ελάχιστο κόστος διαβίωσης κάθε περιοχής.
Ο διευθύνων σύμβουλος Βινς Καράμπα, ο οποίος δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο κολέγιο, υποστηρίζει ότι οι επαγγελματικές διακρίσεις που κάνει ο κόσμος είναι υπερβολικές. «Θεωρώ απαράδεκτη τη διάκριση μεταξύ διανοητικής και χειρωνακτικής εργασίας» λέει. «Σε πέντε χρόνια από τώρα, πιθανότατα δεν θα έχει κανένα νόημα». Πράγματι, τα όρια είναι δυσδιάκριτα όταν μιλάμε για έναν υπάλληλο κατασκευαστικής εταιρείας που ασχολείται με τις πωλήσεις ή για έναν σύμβουλο σέρβις αυτοκινήτων, του οποίου το βασικό εργαλείο είναι ένα τάμπλετ αντί για ένα γαλλικό κλειδί.
Η αλλαγή καριέρας δεν είναι ποτέ εύκολη, αλλά δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να αφήσετε το κοινωνικό στάτους και τις ετικέτες να σταθούν εμπόδιο για μια κίνηση που μπορεί να είναι σωστή μακροπρόθεσμα.
