Καμία από τις μεγάλες δίκες της Μεταπολίτευσης δεν ξεκίνησε σε κλίμα τόσο ακραίας έντασης όσο η δίκη για την τραγωδία στα Τέμπη. Οι εντονότατες αντιδράσεις των δικηγόρων για τις συνθήκες διεξαγωγής της, που επικεντρώθηκαν σε αιτήματα για αλλαγή του τόπου διεξαγωγής της δίκης, πάτησαν πάνω στο δεδομένο ανοργανωσιάς και πολλών ελλείψεων, καθώς και σε παραλείψεις ελέγχου των εισερχομένων στη δικαστική αίθουσα, που είχαν σαν αποτέλεσμα να δημιουργηθεί κομφούζιο.
Το δικαστήριο, παρά τις προσπάθειές του η δίκη να γίνει, ώσπου να διορθωθούν οι πολλές ελλείψεις, δεν κατόρθωσε παρά μόνο να εκφωνήσει τα ονόματα πέντε από τους συνολικά 36 κατηγορουμένους μέσα σε μια οχλαγωγία που το μόνο που δεν θύμιζε ήταν δικαστήριο.
Οι προσπάθειες του υπουργείου Δικαιοσύνης με τη δημιουργία σε πανεπιστημιακό χώρο ειδικής αίθουσας για να φιλοξενήσει τη δίκη δεν δικαίωσαν τις προσδοκίες, κυρίως από την έλλειψη οργάνωσης και πρόνοιας για τους συνηγόρους, συγγενείς θυμάτων, δημοσιογράφους και λοιπούς παρισταμένους.
Οι ευθύνες των αρμοδίων αρχών αλλά και της Εισαγγελίας, που έχει από τον νόμο την ευθύνη οργάνωσης των συνθηκών μιας δίκης, αλλά και της Αστυνομίας σε τοπικό επίπεδο, καθόρισαν το άκρως προβληματικό περιβάλλον διεξαγωγής της δίκης για το σιδηροδρομικό δυστύχημα. Η δικαστική αίθουσα, όπως εκτιμούν δικαστικές πηγές, αν είχε γίνει η σωστή οργάνωση, παρά τα όποια προβλήματα, θα μπορούσε να εξασφαλίσει ομαλή πορεία στη δικαστική διαδικασία. Επιπλέον, εδώ οφείλει κανείς να προσθέσει πως μεγάλος αριθμός δικηγόρων εύλογα δεν επιθυμεί τη διεξαγωγή της δίκης στη Λάρισα για προφανείς λόγους που σχετίζονται με την απόσταση, καθώς ο τόπος που επιλέχθηκε για τη δίκη απέχει χιλιόμετρα από την Αθήνα, από όπου προέρχονται πάρα πολλοί συνήγοροι συγγενών θυμάτων και κατηγορουμένων.
Στην ακραία ένταση που επικράτησε μέσα στην αίθουσα τον τόνο έδωσε η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ενώ οι συνθήκες μέσα στην αίθουσα θα ήταν έως επικίνδυνες αν οι κατηγορούμενοι είχαν προσέλθει, καθώς κατηγορούμενοι και συγγενείς θυμάτων θα βρίσκονταν δίπλα-δίπλα.
Υποσχέσεις βελτίωσης
Με αυτά τα δεδομένα, πληροφορίες του «Βήματος» τόσο από το υπουργείο Δικαιοσύνης όσο και από τον Αρειο Πάγο, που μπήκε στο παιχνίδι βελτίωσης των συνθηκών διεξαγωγής της δίκης, κυρίως στο πεδίο της εξασφάλισης συνθηκών απρόσκοπτης διεξαγωγής της δίκης και προστασίας των δικαστών για να μπορέσουν να δικάσουν, αναφέρουν ότι καταβάλλονται συντονισμένες προσπάθειες ώστε η δίκη, που θα συνεχιστεί την επόμενη Τετάρτη, να μην αντιμετωπίζει τα σύνθετα προβλήματα της πρώτης ημέρας. Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη γίνονται διαρρυθμίσεις στη δικαστική αίθουσα ώστε να αυξηθεί ο χώρος προκειμένου οι δεκάδες δικηγόροι, περί τους 250, να μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους, καθώς την πρώτη ημέρα ο ένας ήταν πάνω στον άλλον. Επίσης, οι εκτελούμενες εργασίες στρέφονται και προς την κατεύθυνση του απαιτούμενου ελέγχου των εισερχομένων στη δικαστική αίθουσα, καθώς την πρώτη ημέρα της δίκης κανένας τέτοιες έλεγχος δεν είχε διεξαχθεί.
Παράλληλα, για τη συνέχιση της δίκης αναμένεται να δοθούν ειδικές διαπιστεύσεις στους δημοσιογράφους που καλύπτουν το δικαστικό ρεπορτάζ αλλά και ειδικός χώρος για να μπορούν να παρακολουθούν τη δίκη, ενώ δημοσιογράφοι πλην των διαπιστευμένων θα έχουν τη δυνατότητα παρακολούθησης της διαδικασίας από τη δεύτερη βοηθητική αίθουσα που διαθέτει βιντεοοθόνες.
Σε ό,τι αφορά τους συγγενείς θυμάτων, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μέσα στην αίθουσα του ακροατηρίου θα μπορούν να εισέλθουν όσοι χωρούν και οι υπόλοιποι θα κάθονται στη βοηθητική αίθουσα περίπου 250 ατόμων και θα παρακολουθούν τη δική από τις βιντεοοθόνες, όπως έχει γίνει και στο παρελθόν σε άλλες δίκες, όπου δικάστηκαν μεγάλες υποθέσεις, ειδικά σε αίθουσες που βρίσκονται στο σωφρονιστικό κατάστημα του Κορυδαλλού.
Σε ό,τι αφορά το ίδιο το δικαστήριο, πληροφορίες αναφέρουν πως θα υπάρξει στο εξής αστυνομική προστασία για τους δικαστές, καθώς την πρώτη ημέρα της δίκης διάδικοι, συγγενείς θυμάτων και κυρίως δικηγόροι που διαμαρτύρονταν με μεγάλη ένταση, όπως η Ζωή Κωνσταντοπούλου και άλλοι, ήταν ακριβώς κάτω από τη δικαστική έδρα, επικαλύπτοντας με φωνές και διαμαρτυρίες τις όποιες παρεμβάσεις της προέδρου της δίκης.
Επίσης σε ό,τι αφορά τους εισερχόμενους μέσα στη δικαστική αίθουσα καθώς και στη βοηθητική, που εξυπηρετεί τις ανάγκες παρακολούθησης της δίκης, θα υπάρχει έλεγχος, που δεν υπήρχε την πρώτη μέρα, με αποτέλεσμα να υπάρξει συνωστισμός με δεκάδες πολίτες που μπήκαν μέσα στην αίθουσα προκαλώντας χωροταξική ασφυξία και επικινδυνότητες για κατηγορουμένους, αν ήταν παρόντες, και για τους συνηγόρους τους. Να σημειωθεί εδώ πως στον Αρειο Πάγο υπήρξε έντονος προβληματισμός για τις συνθήκες που επικράτησαν την πρώτη ημέρα της δίκης και αντιδράσεις για την έλλειψη των απαιτούμενων μέτρων για την ομαλή λειτουργία της δικαστικής διαδικασίας.
Αλλωστε και ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, που υπερασπίστηκε την καταλληλότητα της δικαστικής αίθουσας ως προς τη χωρικότητά της, παραδέχθηκε δημόσια εμμέσως πλην σαφώς το κομφούζιο με την έλλειψη των αναγκαίων μέτρων την πρώτη ημέρα, λέγοντας ότι «η εικόνα της δίκης δεν ήταν καλή».
Αρειος Πάγος και δίκη
Για την ουσία της δίκης και τις συνθήκες διεξαγωγής της, τόσο η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων, πριν από την έναρξή της, όσο και ο Αρειος Πάγος, με επίσημη ανακοίνωση την επομένη του αλαλούμ που δημιουργήθηκε, έθεσαν θέματα που σχετίζονται με την περιφρούρηση της δικαστικής διαδικασίας και την ανάγκη διεξαγωγής της δίκης.
Ειδικότερα η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων με ανακοίνωση κατήγγειλε τόσο τη Ζωή Κωνσταντοπούλου όσο και τη Μαρία Καρυστιανού ότι δεν επιθυμούν να γίνει η δίκη, κάνοντας λόγο για πολιτικές επιδιώξεις. Η καταγγελία της Ενωσης των Δικαστών κατά της Ζωής Κωνσταντοπούλου προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Νίκου Κωνσταντόπουλου, ο οποίος επέκρινε τη θέση αυτή ως αντιθεσμικό ατόπημα.
Από την πλευρά του, με ιδιαίτερα σκληρή ανακοίνωση ο Αρειος Πάγος έκανε λόγο «για δήθεν αγανακτισμένους» που πυροδοτούν το κλίμα στη δίκη εκμεταλλευόμενοι τον πόνο και την απόγνωση των συγγενών, ενώ ξεκαθάρισε δύο πράγματα.
Πρώτον, ότι η δίκη θα μείνει στη Λάρισα, διότι αυτό είχε αποφασιστεί από καιρό, όταν απορρίφθηκαν αιτήματα για διεξαγωγή της αλλού, και, δεύτερον, ότι «η δίκη θα γίνει», σημειώνοντας ότι αυτό «είναι απαίτηση της κοινωνίας και των συγγενών των θυμάτων». Ωστόσο, το κλίμα της πρώτης ημέρας, πέραν της δεδομένης ανοργανωσιάς, καθορίστηκε και από τις αμφισβητήσεις και τις καχυποψίες που έχουν δημιουργηθεί από όσα έχουν προηγηθεί στο στάδιο της ανάκρισης, με τις έντονες διαμαρτυρίες συγγενών θυμάτων για παραλείψεις κατά τις πρώτες ημέρες των ερευνών για το τραγικό δυστύχημα, αλλά στη συνέχεια και από την υποστήριξη ορισμένων θεμάτων, όπως την ύπαρξη παράνομου φορτίου από την εμπορική αμαξοστοιχία και άλλα που δεν αποδείχθηκαν από τις δικαστικές έρευνες.
Οι εμπεδωμένες σε συγγενείς θυμάτων απόψεις για παράνομο φορτίο, χαμένα βαγόνια, επικίνδυνες ουσίες και λοιπά δεν έχουν εκλείψει, παρά τη δικαστική έρευνα, και οι δικαστές που τώρα καλούνται να δικάσουν, όπως τονίζουν δικαστικές πηγές, έχουν τη μεγάλη ευθύνη να πείσουν για το αμερόληπτο της κρίσης τους και να ξεκαθαρίσουν το τοπίο των εγκληματικών ευθυνών των όσων δικάζονται σε αυτή τη δίκη, πλην των πολιτικών, που ερευνώνται χωριστά με τον νόμο περί ευθύνης υπουργών. Οι διαδικασίες για τους υπουργούς Χρ. Τριαντόπουλο και Κώστα Αχ. Καραμανλή βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη στον Αρειο Πάγο, με την ανάκριση για τον Χρ. Τριαντόπουλο και την παράνομη αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος να έχει ήδη ολοκληρωθεί και να αναμένεται η απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου, ενώ για τον Κώστα Καραμανλή η ανάκριση βρίσκεται σε εξέλιξη.
