Στη Ρογκ Αρένα της Βαλένθια, εκεί όπου το όνειρο του όγδοου ευρωπαϊκού θριάμβου διαλύθηκε μέσα σε ένα πέμπτο παιχνίδι γεμάτο νεύρα, βιασύνη και εσωτερική φθορά, ο Εργκίν Αταμάν στεκόταν σαν μια φιγούρα βγαλμένη από αρχαία τραγωδία. Ο άνθρωπος που κάποτε μάγευε την Ευρώπη με το μπάσκετ της απόλυτης ελευθερίας, ο προπονητής που έκανε την Αναντολού Εφές αυτοκρατορία και σήκωσε διαδοχικές Ευρωλίγκες, έμοιαζε τώρα εγκλωβισμένος στις ίδιες του τις αντιφάσεις.
Ο Αταμάν υπήρξε πάντοτε ένας προπονητής των άκρων. Λάτρευε τους παίκτες του όσο τον υπηρετούσαν, τους αποκαθήλωνε όμως δημόσια όταν το ένστικτό του ζητούσε ενόχους. Στην Εφές άφησε πίσω του τίτλους, δόξα και μια ομάδα που έπαιξε το πιο ελκυστικό μπάσκετ της εποχής της. Αφησε όμως και καμένη γη. Αποδυτήρια κουρασμένα από τις εκρήξεις, σχέσεις φθαρμένες από την αλαζονεία της επιτυχίας, έναν οργανισμό που χρειάστηκε χρόνο για να επουλώσει την εξάρτησή του από την προσωπικότητά του.
Εκεί όπου κάποτε λατρεύτηκε σαν σωτήρας, αποχώρησε σχεδόν ως ξένο σώμα. Και τώρα, μοιάζει σαν η ιστορία να επαναλαμβάνεται στον Παναθηναϊκό.
Λάμψη που ξεθωριάζει
Στην πρώτη του χρονιά έφερε το χαμένο μεγαλείο πίσω. Εδωσε αυτοπεποίθηση, έδωσε θράσος, έδωσε την αίσθηση πως ο σύλλογος επέστρεψε στο φυσικό του ύψος. Οι εκρήξεις του τότε έμοιαζαν κομμάτι της ιδιοφυΐας του. Οι προκλήσεις προς αντιπάλους και διαιτητές βαφτίζονταν «νοοτροπία νικητή».
Ομως οι ίδιες αυτές εκρήξεις, όταν η λάμψη άρχισε να ξεθωριάζει, μετατράπηκαν σε δηλητήριο. Ο Αταμάν δεν δίσταζε ποτέ να εκθέτει τους παίκτες του δημόσια. Το έκανε ξανά και ξανά, λες και πίστευε πως η humiliation είναι μέθοδος καθοδήγησης.
Το αποκορύφωμα ήρθε με το ξέσπασμά του απέναντι στον Σορτς στο ημίχρονο του αγώνα με τη Βαλένθια. Μπροστά σε κάμερες, οι κατηγορίες του στρατηγού στον στρατιώτη Σορτς πήραν τη μορφή δημόσιου εξευτελισμού. Δεν ήταν μια αυστηρή προπονητική παρέμβαση· ήταν μια κίνηση βαθιά αντιεπαγγελματική, μια επίδειξη δύναμης που περισσότερο τραυμάτιζε παρά διόρθωνε. Στιγμές σαν κι αυτή ραγίζουν σχέσεις, διαλύουν εμπιστοσύνη, μετατρέπουν μια ομάδα από οικογένεια σε άθροισμα φοβισμένων εγωισμών.
«Κάηκαν» από τη φλόγα τους
Στο τέλος, ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα να ήταν πως ο Αταμάν και ο διοικητικός ηγέτης του Παναθηναϊκού έμοιαζαν υπερβολικά πολύ. Δύο εκρηκτικοί, παρορμητικοί και απρόβλεπτοι χαρακτήρες ενώθηκαν αρχικά μέσα σε μια εκκωφαντική συμμαχία που έμοιαζε προορισμένη για θριάμβους. Ο ένας τροφοδοτούσε το πάθος του άλλου. Η ένταση μετατράπηκε σε ενέργεια και η ομάδα ακολούθησε παρασυρμένη από τη φλόγα τους.
Μόνο που οι φωτιές δεν ζεσταίνουν για πάντα· κάποτε κατακαίνε. Και όταν χάθηκε η ισορροπία, η έκρηξη δεν στράφηκε προς τους αντιπάλους αλλά προς το εσωτερικό της ίδιας της ομάδας. Τα αποδυτήρια έγιναν πεδίο έντασης, οι δημόσιες παρεμβάσεις πλήγωσαν πρόσωπα και ρόλους, και η πίεση μετατράπηκε σε ασφυξία.
Ο αποκλεισμός από το Final Four, μάλιστα σε μια διοργάνωση που έμοιαζε φτιαγμένη για να παιχτεί μπροστά στο κοινό του Παναθηναϊκού, δεν ήταν απλώς μια αγωνιστική αποτυχία. Μοιάζει να είναι το αναπόφευκτο τέλος μιας σχέσης που κάηκε από την ίδια της την ένταση.
