Δίκες, αρένες

Μία από τις πολλές δίκες για σημαντικά θέματα, που συνδέονται με την τραγωδία στα Τέμπη, η οποία κόστισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους και προκάλεσε βαρύτατους τραυματισμούς σε δεκάδες, τινάχθηκε τελικά στον αέρα και θα γίνει στο μέλλον, άγνωστο πότε.

Η δίκη αναβλήθηκε επ’ αόριστον, όπως λέγεται στα νομικά, γιατί έγινε δεκτό το αίτημα της δικαστού που δίκαζε, για αποχή από τα καθήκοντά της, καθώς κατήγγειλε τη συνήγορο θυμάτων των Τεμπών, Ζωή Κωνσταντοπούλου, για συστηματική παρακώλυση της διαδικασίας, δηλώνοντας με απόγνωση «δεν με αφήνει να μιλήσω».

Αποχή δικαστικού λειτουργού από δίκη, εξαιτίας συνθηκών συστηματικής παρακώλυσης συνηγόρου, προσωπικά δε θυμάμαι τις τέσσερις δεκαετίες που ασχολούμαι με τα θέματα της Δικαιοσύνης.

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου, οι παρεμβάσεις της οποίας κρίθηκαν από δικαστικό συμβούλιο ως η αιτία που οδήγησε στην αναβολή της δίκης και την αποχή της δικαστού, αντέτεινε ότι η απόφαση αυτή είναι άκυρη και ότι θα μηνύσει την πρόεδρο του δικαστηρίου.

Με αφορμή αυτή την πρωτοφανή εξέλιξη, είναι χρήσιμο να ειπωθούν ορισμένες αλήθειες.

Οι δίκες δεν αποτελούν αρένες, ούτε πεδία άλλων επιδιώξεων, πλην εκείνων που ορίζονται από τη συνταγματική μας τάξη, δηλαδή τη δικαίωση των θυμάτων και τη διεξαγωγή της δίκης, σε συνθήκες κράτους δικαίου και προστασίας των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων.

Η συστηματική παρελκυστική παρουσία συνηγόρων σε δίκες, κάτι που δυστυχώς γίνεται όλο και πιο συχνά τελευταία, όπως και στη δίκη για την τραγωδία στα Τέμπη, με την κατάσταση πολλές φορές να ξεφεύγει, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς νομοθετική καταχύρωση συνθηκών νηφαλιότητας, προκειμένου μια δίκη να μπορεί να διεξάγεται.

Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων έχει ζητήσει από πολύ καιρό, μέτρα από την πολιτεία, το υπουργείο Δικαιοσύνης δηλαδή, ώστε σε ένα δικαστήριο, που κάποιοι, ελάχιστοι, ευτυχώς, δικηγόροι το μετατρέπουν σε αρένα, να μπορούν οι δικαστές να τους αποβάλουν.

Κάτι τέτοιο, έτσι όπως είναι σήμερα ο νόμος, δεν μπορεί να γίνει. Είναι εξαιρετικά δύσκολο ως αδύνατον να αποβληθεί δικηγόρος από μια δίκη και οι όποιες καταγγελίες σε βάρος του, δεν έχουν αποτέλεσμα, αφού οι δικηγορικοί σύλλογοι, σε μια λογική κακώς εννοούμενης συναδελφικής αλληλεγγύης, σπάνια λαμβάνουν πειθαρχικά μέτρα εναντίον του.

Έτσι δίκες, όπου μεμονωμένες περιπτώσεις δικηγόρων τις μεταβάλλουν σε θέατρο πολεμικών επιχειρήσεων, με στείρες αντιπαραθέσεις και συστηματικές παρελκυστικές πρακτικές, οδηγούνται σε πλήρη απαξίωση, με ανείπωτη ταλαιπωρία και κόστος για τα θύματα, αλλά και για την ίδια τη λειτουργία της Δικαιοσύνης.

Το αρμόδιο υπουργείο ως τώρα δεν έχει λάβει μέτρα, δηλαδή νομοθετική ρύθμιση, που να επιτρέπει στο δικαστήριο, όταν κάποιος συνήγορος τορπιλίζει συστηματικά τη διαδικασία, να μπορεί να τον αποβάλει από την αίθουσα ή και ακόμα, όταν η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου, να τον αποβάλει και από την υπόθεση, κάτι που ισχύει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Οι λόγοι που το υπουργείο Δικαιοσύνης δεν παίρνει μέτρα για τους ελάχιστους αυτούς δικηγόρους, μπορούν να αποδοθούν στις έντονες αντιδράσεις που θα προκληθούν από τους δικηγορικούς συλλόγους. Δεκτό.

Αλλά εκείνο που οφείλει να καθορίσει τη στάση της πολιτείας σε τόσο σοβαρά θέματα, όπως η διεξαγωγή μιας δίκης, είναι το πραγματικό συμφέρον όλων μας, οι δίκες να γίνονται, τα θύματα να βρίσκουν δικαίωση και οι κατηγορούμενοι να κρίνονται σύμφωνα με τις συνθήκες ενός κράτους δικαίου.

Γιατί αν οι δίκες τορπιλίζονται, πολύ σύντομα η Δικαιοσύνη, που έχει μύρια όσα προβλήματα και είναι απαξιωμένη στην κοινή γνώμη, δε θα μπορεί να λειτουργήσει καν. Ποιος σε μια δημοκρατία θα ήθελε κάτι τέτοιο;