«Είμαι στο μηδέν ακόμη, δεν έχει γίνει τίποτα», αναφέρει η κυρία Δ.
Πέντε ημέρες μετά τη δημοσιοποίηση από ΤΟ ΒΗΜΑ της υπόθεσης της 77χρονης κυρίας Δ., η οποία μετά την έξωσή της κατέληξε να ζει στους δρόμους της Ομόνοιας μαζί με τα δύο σκυλιά της, η ίδια εξακολουθεί να βρίσκεται σε αδιέξοδο.
«Θέλω να μπω σε ένα σπίτι με τα σκυλιά μου, να φύγω από αυτή τη βρωμιά. Είμαι στον δρόμο δύο εβδομάδες και υποφέρω», μας εξομολογείται.
Το πρώτο ρεπορτάζ από το ΒΗΜΑ ανέδειξε την οδυνηρή πραγματικότητα της αστεγίας για μια ηλικιωμένη γυναίκα με προβλήματα όρασης και υγείας, η οποία ζητά επιτακτικά στέγη. Στις υπάρχουσες δομές φιλοξενίας δε γίνεται δεκτή, καθώς δεν υπάρχει πρόβλεψη για άτομα με κατοικίδια. Η ίδια έχει ισχυρό συναισθηματικό δέσιμο με τα σκυλιά της και δεν επιθυμεί να τα αποχωριστεί.
Τις ημέρες που ακολούθησαν, ΤΟ ΒΗΜΑ επικοινώνησε εκ νέου με τη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, τον Δήμο Αθηναίων και την Emfasis, ζητώντας να μάθει τι έχει γίνει στην πράξη για την υπόθεση.
Η κατάσταση της Δ. επιδεινώνεται καθημερινά
Πέντε ημέρες μετά το πρώτο ρεπορτάζ, η Emfasis αναφέρει πως η 77χρονη εμφανίζει σαφή σημάδια συσσωρευμένης κόπωσης. Οι υψηλές θερμοκρασίες των ημερών θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τη σωματική της ακεραιότητα.
Η κατάσταση της κυρίας Δ. καθημερινά επιβαρύνεται.
«Η παρατεταμένη έκθεση στις ακραίες θερινές θερμοκρασίες και στον καύσωνα εξαντλεί τις βιολογικές της αντοχές» δηλώνει στο ΒΗΜΑ η ΜΚΟ Emfasis, ενώ η αδυναμία εξασφάλισης ποιοτικού ύπνου, η έλλειψη ιδιωτικότητας και οι αντιδράσεις που δέχεται από κατοίκους για τα σκυλιά της αυξάνουν το άγχος και την αβεβαιότητα που νιώθει η 77χρονη.
Η Emfasis προειδοποιεί και για έναν λιγότερο ορατό κίνδυνο. Όσο παρατείνεται η παραμονή ενός ανθρώπου στον δρόμο χωρίς καμία λύση να διαφαίνεται στον ορίζοντα, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος «θεσμικής ματαίωσης» και απώλειας εμπιστοσύνης προς τις υπηρεσίες που υποτίθεται ότι πρέπει να τον βοηθήσουν. «Όσο επιμηκύνεται ο χρόνος παραμονής στο πεζοδρόμιο, τόσο διαβρώνεται το κίνητρο του ανθρώπου να διεκδικήσει αυτό που έχει ανάγκη», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο Δήμος Αθηναίων της έδωσε παιδικά ρούχα
Οι υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων έδωσαν στην κυρία Δ. «ρούχα που αναλογούν σε μικρό κορίτσι σε μέγεθος», σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής, το οποίο έχει στη διάθεσή του ΤΟ ΒΗΜΑ.
Αυτό το περιστατικό υπηρεσιακής αστοχίας καταδεικνύει την προχειρότητα που ο Δήμος Αθηναίων έχει διαχειριστεί την περίπτωση της 77χρονης.
Ρωτήσαμε σχετικά τον Δήμο, ο οποίος απάντησε πως «οι υπηρεσίες του προσέχουν τα είδη που διανέμουν να είναι στο σωστό μέγεθος και ότι ενεργούν κάθε φορά ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε αστέγου». Το τι συνέβη, όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν απαντήθηκε.
Για την ΜΚΟ Emfasis, πάντως, το κρίσιμο ζήτημα είναι ευρύτερο: «Η καταλληλότητα της ανθρωπιστικής βοήθειας έχει να κάνει κυρίως με την προσαρμογή αυτού που προσφέρεις στις εξατομικευμένες ανάγκες του ανθρώπου που τα λαμβάνει».
Η αδιέξοδη κατάσταση
Ο Δήμος Αθηναίων αναφέρει ότι η κυρία Δ. έχει καταγραφεί στο σύστημα αστέγων από τις 9 Ιουλίου και ότι το Street Work την ενημερώνει σε καθημερινή βάση για τη δυνατότητα ένταξής της σε δομή αστέγων.
Σύμφωνα με τον Δήμο, κατά τις επισκέψεις της ομάδας Street Work παρέχονται στην 77χρονη νερό, φαγητό, είδη προσωπικής φροντίδας και, εφόσον ζητηθούν, ρούχα. Παρά τις επισκέψεις του δήμου, το πρόβλημα στέγασης της 77χρονης παραμένει άλυτο.
«Ο Δήμος Αθηναίων δεν έχει δομή φιλοξενίας για άστεγους που να κρατούν και τα ζώα στον ίδιο χώρο», αναφέρει χαρακτηριστικά στο ΒΗΜΑ η Μίνα Φούντζουλα, Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Αστικής Πανίδας & Ζωοφιλίας στο Δήμο Αθηναίων.
Η πρόταση προς την 77χρονη παραμένει να φιλοξενηθεί η ίδια στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων και τα σκυλιά της στο καταφύγιο φιλοξενίας ζώων «Σωκράτης», όπως μας ενημέρωσε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Υπενθυμίζεται πως, όπως αναφέρεται στο προηγούμενο σχετικό ρεπορτάζ, μέλος του Street Work του Δήμου Αθηναίων μας είχε αναφέρει πως «Και κάθε μέρα θα μπορεί να πηγαίνει να τα βλέπει και να τα πηγαίνει βόλτα. Είναι κοντά αυτά μεταξύ τους», ενώ η απόσταση μεταξύ των δύο δομών είναι με τα πόδια 44 λεπτά και με αυτοκίνητο γύρω στα 10 λεπτά. Πώς μια ηλικιωμένη γυναίκα με περιορισμένη όραση θα μπορεί καθημερινά να διανύει αυτή την απόσταση;
Έτσι, το βασικό αδιέξοδο που ανέδειξε το ρεπορτάζ από ΤΟ ΒΗΜΑ παραμένει. Η διαθέσιμη λύση προϋποθέτει ακριβώς εκείνο που η 77χρονη δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί, τον αποχωρισμό από τα ζώα της.
Η ενημέρωση του Υπουργείου
Μετά τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης από ΤΟ ΒΗΜΑ, εκπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής επισκέφθηκε την 77χρονη και κατέγραψε από κοντά την κατάσταση.
Σε προηγούμενη απάντησή της στο ΒΗΜΑ η Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής είχε δεσμευθεί πως «θα αναλάβει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, κάθε αναγκαία πρωτοβουλία για τον συντονισμό και τη συνεργασία με τους κατά περίπτωση αρμόδιους φορείς».
Σε νέα επικοινωνία με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας που είχαμε σχετικά με την πορεία της υπόθεσης της 77χρονης, λάβαμε την ενημέρωση πως «Το Υπουργείο έχει ήδη γνωστοποιήσει την υπόθεση στους αρμοδίους του προγράμματος «Στέγαση και Εργασία» στον Δήμο Αθηναίων, προκειμένου να αξιολογηθεί, σε συνεργασία με το Street Work του Δήμου, η δυνατότητα ένταξης της 77χρονης στο πρόγραμμα».
Συνολικότερα, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας αναφέρει στο ΒΗΜΑ πως «έχει αναπτύξει ένα πλέγμα παρεμβάσεων που καλύπτει την πρόληψη της αστεγίας και την υποστήριξη αυτών των ανθρώπων. Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο χρηματοδοτεί και εποπτεύει το «Στέγαση και Εργασία για τους Αστέγους», τη βασική μόνιμη δημόσια πολιτική για τη μετάβαση ανθρώπων που βρίσκονται σε κατάσταση αστεγίας σε αυτόνομη κατοικία».
Δήμος Αθηναίων: «Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν εξατομικευμένες λύσεις»
ΤΟ ΒΗΜΑ ρώτησε τον Δήμο εάν, ακριβώς λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της υπόθεσης, έχει εξεταστεί κάποια διαφορετική επιλογή, όπως προσωρινή διαμονή σε διαμέρισμα, ξενοδοχείο, δημοτικό ακίνητο ή άλλο χώρο όπου η γυναίκα θα μπορούσε να βρίσκεται μαζί με τα κατοικίδιά της.
Η απάντηση ήταν αρνητική.
«Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν εξατομικευμένες λύσεις για κάθε περίπτωση», σημειώνει στο ΒΗΜΑ η Μίνα Φούντζουλα, Αντιδήμαρχος στο Δήμο Αθηναίων, σημειώνοντας ότι ο Δήμος έχει συγκεκριμένες δομές με συγκεκριμένους κανόνες. Παράλληλα, διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει πρόγραμμα του Δήμου για προσωρινή φιλοξενία σε ξενοδοχείο ή αντίστοιχη εναλλακτική επιλογή.
Όταν ρωτήσαμε εάν έχει αναλάβει την υπόθεση συγκεκριμένος κοινωνικός λειτουργός, ο Δήμος παρέπεμψε συνολικά στην ομάδα Street Work.
Ο Δήμος σημειώνει επίσης ότι σε επισκέψεις της ομάδας Street Work η γυναίκα είχε δηλώσει πως θα εξετάσει σοβαρά την πρόταση. Καταλήγει ότι δεν μπορεί «να μετακινήσει σε δομή του κανένα άτομο με τη βία ή τον εξαναγκασμό».
Η 77χρονη, πάντως, σε νέα επικοινωνία της με ΤΟ ΒΗΜΑ επιμένει ότι δεν επιθυμεί να αποχωριστεί τα σκυλιά της. «Είναι η ζωή μου», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Πολίτες κινητοποιήθηκαν – Θεσμική λύση ακόμη όχι
Η δημοσιοποίηση της υπόθεσης είχε πάντως ένα άμεσο αποτέλεσμα, την κινητοποίηση πολιτών. Σύμφωνα με την Emfasis, αρκετοί άνθρωποι επικοινώνησαν με την οργάνωση μετά το ρεπορτάζ, εκφράζοντας την πρόθεσή τους να βοηθήσουν έμπρακτα την 77χρονη.
Από την πλευρά των θεσμικών φορέων, όμως, η ΜΚΟ αναφέρει ότι δεν έχει ενημερωθεί για κάποια νέα ολοκληρωμένη λύση στέγασης που να λαμβάνει υπόψη τόσο τα προβλήματα υγείας της όσο και την ανάγκη να παραμείνει με τα ζώα της.
Η ίδια η Emfasis εξετάζει μαζί με την κυρία Δ. πιθανές επιλογές στέγασης εντός ή εκτός Αθηνών, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε λύση πρέπει να είναι αποδεκτή από την ίδια και να σέβεται την αξιοπρέπειά της.
Υπάρχει λύση;
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι πλέον εάν οι αρμόδιοι γνωρίζουν την υπόθεση.
Τη γνωρίζουν.
Ο Δήμος την έχει καταγράψει. Η ομάδα Street Work έχει επισκεφθεί τη γυναίκα. Εκπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας βρέθηκε μαζί της στον δρόμο. Η Emfasis βρίσκεται καθημερινά στο πεδίο. Πολίτες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να βοηθήσουν.
Αυτό που εξακολουθεί να απουσιάζει είναι μια εφαρμόσιμη λύση που να μπορεί να αποδεχθεί βιώσιμη για την 77χρονη.
Η Emfasis χαρακτηρίζει την παρουσία των αρμόδιων υπηρεσιών στο πεδίο «ενθαρρυντική», αλλά επισημαίνει ότι χωρίς συνέχεια και εξειδικευμένο σχεδιασμό παραμένει αποσπασματική.
Για την οργάνωση, βιώσιμη λύση σημαίνει στέγη χωρίς υποχρεωτικό αποχωρισμό από τα ζώα, συνεχή ψυχοκοινωνική υποστήριξη, υγειονομική φροντίδα και παρακολούθηση ακόμη και μετά την εξεύρεση κατοικίας.
Για την κυρία Δ., το αίτημα στέγασης παραμένει. «Εγώ ένα σπίτι θέλω ή ένα τροχόσπιτο να πάω στο χωριό μου», μας αναφέρει.
Επτά ημέρες μετά το πρώτο ρεπορτάζ από ΤΟ ΒΗΜΑ, οι αρμόδιοι γνωρίζουν πλέον με κάθε λεπτομέρεια την περίπτωση. Η 77χρονη, όμως, εξακολουθεί να κοιμάται στο δρόμο.
