H επιστολή 50 ευρωβουλευτών προς τη FIFA έχει ως αίτημα τη διεξαγωγή έρευνας για τον πρόεδρό της, Τζιάνι Ινφαντίνο, για παραβίαση των κανονισμών πολιτικής ουδετερότητας, με την απονομή του Βραβείου Ειρήνης στον αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ.
Η πρωτοβουλία, που λειτουργεί υποστηρικτικά σε προϋπάρχουσα καταγγελία οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ανοίγει εκ νέου για τον ρόλο της κορυφαίας ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας, στα χρόνια που ο επικεφαλής της εξελίχθηκε σε «αυτοκράτορα» του αθλήματος.
Επικρίσεις
Ειδικότερα, στην επιστολή, που δημοσιοποίησε ο ιστότοπος Politico, οι ευρωβουλευτές εκφράζουν την υποστήριξή τους σε καταγγελία που υπέβαλε τον περασμένο Δεκέμβριο η μη κυβερνητική οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα FairSquare, ζητώντας από την επιτροπή δεοντολογίας της FIFA να εξετάσει «τις αποφάσεις που δικαιολογούν την καθιέρωση ενός ετήσιου Βραβείου Ειρήνης της FIFA και στη συνέχεια την απονομή του βραβείου στον Πρόεδρο Τραμπ». «Με τα μάτια όλου του κόσμου στραμμένα στη FIFA αυτό το καλοκαίρι, ο οργανισμός πρέπει να ασχοληθεί με την καταγγελία της FairSquare», αναφέρει μεταξύ άλλων η επιστολή και επισημαίνει ότι «αυτή η καταγγελία αποτελεί μια ευκαιρία για τη FIFA να αποδείξει τη δέσμευσή της στην πολιτική ουδετερότητα, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία».
«Το Παγκόσμιο Κύπελλο υποτίθεται ότι ενώνει τον κόσμο», δήλωσε ο ευρωβουλευτής του Renew, Μπάρι Άντριους, ο οποίος συνέταξε την επιστολή. «Όταν ο πρόεδρος της FIFA ευνοεί έναν πρόεδρο έναντι ενός άλλου, αυτό δυσφημεί τη FIFA και ολόκληρο το τουρνουά». Αξίζει να σημειωθεί πως η πρωτοβουλία καθοδηγήθηκε από μέλη που ανήκουν σε ευρωομάδες του φιλελεύθερου κέντρου (Renew Europe), των Σοσιαλιστών (Socialists&Democrats), της Αριστεράς (The Left) και των Πρασίνων (Greens/EFA).
Υπενθυμίζεται ότι τον Δεκέμβριο του 2025, ο Ινφαντίνο απένειμε στον Τραμπ ειδικό βραβείο ειρήνης, εκ μέρους της FIFA, σε μια ενέργεια που από πολλούς ερμηνεύτηκε ως κίνηση κολακείας προς τον Τραμπ, καθώς δημιουργήθηκε λίγο αφότου ο ίδιος έχασε το Νόμπελ Ειρήνης (το οποίο απονεμήθηκε στη Μαρία Κορίνα Ματσάδο). Διεθνή μέσα σχολίασαν ότι η FIFA δημιούργησε το βραβείο αποκλειστικά για να ικανοποιήσει τον αμερικανό πρόεδρο, ενώ η μη κυβερνητική οργάνωση Human Rights Watch έκανε λόγο για sportswashing, αναφερόμενο στην πρακτική κατά την οποία, κυβερνήσεις, εταιρείες ή οργανισμοί χρησιμοποιούν τον αθλητισμό για να εξωραΐσουν την κατά τα άλλα προβληματική δημόσια εικόνα τους.
Δεν είναι ασφαλώς η πρώτη φορά που ο επικεφαλής της FIFA βρίσκεται στο επίκεντρο σφοδρών επικρίσεων. Ήδη από τον Νοέμβριο του 2024, με αφορμή τη διαφαινόμενη ανάθεση του Μουντιάλ του 2034 στη Σαουδική Αραβία, η Διεθνής Αμνηστία και ο παγκόσμιος συνασπισμός μη κυβερνητικών οργανώσεων Sport & Rights Alliance (SRA) επισήμαναν ότι η διοργάνωση του τουρνουά στη χώρα του Κόλπου θα οδηγήσει σε «σοβαρές και εκτεταμένες» παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Οι φίλαθλοι θα αντιμετωπίσουν διακρίσεις, οι μετανάστες εργαζόμενοι θα αντιμετωπίσουν εκμετάλλευση και πολλοί θα πεθάνουν», δήλωσε ο Στιβ Κόκμπερν, επικεφαλής των εργασιακών δικαιωμάτων και του αθλητισμού της Αμνηστίας.
Και τότε υπήρξε έντονη αντίδραση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που αποτυπώθηκε σε έγγραφη διαμαρτυρία 30 μελών του, που καταφέρθηκαν εναντίον της FIFA, για την ανάθεση του Μουντιάλ του 2034 στη Σαουδική Αραβία, με το σκεπτικό ότι η διεξαγωγή της διοργάνωσης σε μια χώρα με τόσο χαμηλό επίπεδο πολιτικών και ατομικών ελευθεριών. «Το να γίνει η Σαουδική Αραβία οικοδεσπότης του Παγκοσμίου Κυπέλλου υπονομεύει τις ιδρυτικές αξίες της FIFA».
Σκιές
Η θητεία του 56χρονου Ινφαντίνο στην κορυφή του διεθνούς αθλητικού οργανισμού είναι συνυφασμένη με την έντονη διαπλοκή πολιτικής και αθλητισμού, με πολλούς αναλυτές και διεθνή μέσα να επισημαίνουν ότι έχει οδηγήσει τη FIFA σε μια νέα εποχή, απόλυτης ευθυγράμμισης με την εκάστοτε εξουσία.
Αποτιμώντας τα 10 χρόνια της παρουσίας του στην κορυφή του ποδοσφαιρικού κόσμου, η πρωτοβουλία Play the Game του Δανεζικού Ινστιτούτου Αθλητικών Μελετών, που είναι επιφορτισμένη με την προώθηση της διαφάνειας και της χρηστής διακυβέρνησης στον παγκόσμιο αθλητισμό, σημείωνε τον περασμένο Απρίλιο: «Ο Ινφαντίνο υποσχέθηκε μια νέα FIFA, υποσχέθηκε μεταρρύθμιση, διαφάνεια, λογοδοσία και μια «νέα FIFA». 10 χρόνια αργότερα, η FIFA του Ινφαντίνο ορίζεται από την εγγύτητα με τον κόσμο της πολιτικής, τους ασθενείς μηχανισμούς ελέγχου και την αυξανόμενη διαπλοκή με την κρατική εξουσία στα υψηλότερα επίπεδα».
Στο ίδιο άρθρο, παρατίθενται μια σειρά από «γκρίζες σκιές» στο βιογραφικό του, με κορυφαία αυτή του 2017 και τις μυστικές συναντήσεις του με τον τότε ελβετό Γενικό Εισαγγελέα Μίκαελ Λούμπερ, ο οποίος εκείνη την περίοδο, ερευνούσε υποθέσεις διαφθοράς στο ποδόσφαιρο (συμπεριλαμβανομένης της ανάθεσης του Μουντιάλ). Η υπόθεση οδήγησε αρχικά σε άσκηση ποινικής δίωξης το 2020, για υποψίες κατάχρησης εξουσίας. Ωστόσο, τον Οκτώβριο του 2023, η ποινική υπόθεση εναντίον του Ινφαντίνο έκλεισε οριστικά και τέθηκε στο αρχείο, καθώς δεν προέκυψαν στοιχεία για αξιόποινες πράξεις.
Προηγουμένως, είχε βρεθεί στο επίκεντρο έρευνας από την ανεξάρτητη Επιτροπή Δεοντολογίας της FIFA. Η έρευνα ξεκίνησε έπειτα από καταγγελίες για αδικαιολόγητα υψηλά έξοδα μετακινήσεων και δαπανών που πραγματοποιούσε, όπως ιδιωτικές πτήσεις και υπερβολικά έξοδα κινήσεως. Λίγο πριν ολοκληρωθούν οι έρευνες και παραδοθούν τα σχετικά πορίσματα, το Συμβούλιο της FIFA αποφάσισε να μην ανανεώσει τις θητείες των δύο ερευνητών. Τελικά, η έρευνα της Επιτροπής Δεοντολογίας της FIFA κατέληξε στην πλήρη απαλλαγή του Τζιάνι Ινφαντίνο.
Αυτοκράτορας
Υπάρχει ασφαλώς και η πολιτική διάσταση. Μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι ο γεννημένος στην Ελβετία από ιταλούς μετανάστες Ινφαντίνο διατηρεί άριστες σχέσεις με την πολιτική ηγεσία κάθε διοργανώτριας χώρας. Το 2018, ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, οικοδεσπότης της διοργανώτριας χώρας, του απένειμε το ρωσικό Μετάλλιο του Τάγματος της Φιλίας.
Η τακτική συνεχίστηκε και με το Εμιράτο του Κατάρ, που διοργάνωσε το Μουντιάλ του 2022 και στην πρωτεύουσα του οποίου Ντόχα, ο ίδιος διαμένει μόνιμα πλέον, με τη λιβανέζα σύζυγό και τα παιδιά του, από το 2021. Τότε, ο ισχυρότερος ποδοσφαιρικός παράγοντας του πλανήτη είχε επικριθεί για το πολυτελές ιδιωτικό αεροσκάφος που του είχε παραχωρήσει η κρατική αεροπορική εταιρία Qatar Airways, η οποία είναι επίσημος χορηγός της FIFA, με την αιτιολογία ότι πρέπει να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις του ανάμεσα στα στάδια, κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Κληθείς να απαντήσει στην κριτική που ασκείτο στη διοργανώτρια αρχή και τον ίδιο, για τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας που επικρατούσαν και οδήγησαν, σύμφωνα με δημοσιογραφική έρευνα της βρετανικής εφημερίδας Guardian, στον θάνατο 6.500 μετανάστες εργάτες, λόγω εξαντλητικών ωραρίων, ακραίων θερμοκρασιών και έλλειψης μέτρων ασφαλείας, ο Ινφαντίνο τοποθετήθηκε την παραμονή της έναρξης του Μουντιάλ, μέσα από ένα κρεσέντο… «διεθνιστικής» διπλωματίας. «Σήμερα νιώθω πολύ έντονα συναισθήματα… Σήμερα νιώθω Καταριανός. Σήμερα νιώθω Άραβας. Σήμερα νιώθω Αφρικανός. Σήμερα νιώθω γκέι. Σήμερα νιώθω άτομο με αναπηρία. Σήμερα νιώθω μετανάστης…», είπε μεταξύ άλλων. Όταν του επισημάνθηκε ότι είχε παραλείψει περίπου 50% του παγκόσμιου πληθυσμού, δε δίστασε να προσθέσει σε άμεσο χρόνο: «Σήμερα νιώθω και σα γυναίκα».
Υπό αυτή την έννοια, η απόφαση του να καθυστερήσει στην ετήσια Σύνοδο της FIFA στην Ασουνσιόν της Παραγουάης, τον Μάϊο του 2025, κατά τρεις και πλέον ώρες, επειδή συνόδευε τον Τραμπ σε διπλωματική περιοδεία σε κράτη του Κόλπου, δεν ερμηνεύεται ως έκπληξη, αλλά αποτελεί πανηγυρική επιβεβαίωση ότι, παρά τις απολίτικες διακηρύξεις, έχει μετατρέψει τη γεωπολιτική σε εργαλείο εμπορικών σκοπιμοτήτων.
Οι επικριτές του τονίζουν ότι συμβάλει στην περαιτέρω εμπορευματική χρήση του αθλήματος, εκθέτοντας το σπουδαιότερο ποδοσφαιρικό τουρνουά σε πιέσεις και συναλλαγές με αυταρχικά καθεστώτα, ενώ ο -απαξιωμένος λόγω απανωτών κατηγοριών για διαφθορά- προκάτοχός του Ζεπ Μπλάτερ αναφέρεται σε αυτόν ως «δικτάτορα», λόγω του αυξημένου συγκεντρωτισμού που διέπει την προεδρία του. Ο ίδιος μάλλον θα προτιμούσε το προσωνύμιο «αυτοκράτορας», που του έχει αποδοθεί από το BBC, όχι μόνο, λόγω του παχυλού ετήσιου μισθού του, που φτάνει τα έξι εκατομμύρια δολάρια, αλλά και λόγω της ικανότητας του να καθιστά κάθε Μουντιάλ «χρυσωρυχείο». Φέτος, τα κέρδη από το Μουντιάλ, που διεξάγεται σε ΗΠΑ, Μεξικό και Καναδά, υπολογίζονται σε 13 δισεκατομμύρια δολάρια, αύξηση της τάξης του 71% σε σχέση με τα 7,6 δισ. δολάρια του Κατάρ.
