Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις κανένας συνασπισμός κομμάτων, ιδεολογικά συναφών, δεν θα μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση μετά τις επόμενες εκλογές. Η Νέα Δημοκρατία είναι το ισχυρότερο κόμμα με αυξανόμενη δύναμη, αλλά η αυτοδυναμία αυτή τη στιγμή είναι μακρινό ενδεχόμενο. Σχηματισμός συμμαχικής κυβέρνησης θα απαιτεί συμμετοχή της Νέας Δημοκρατίας.
Επειδή ο Μητσοτάκης δεν είναι καιροσκόπος για να αναζητήσει καινούργιους καμένους, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η πρώτη εκλογή θα είναι άγονη.
Εδώ, αβίαστα, δημιουργούνται δύο ερωτήματα: τι θα κάνει η ΝΔ και τι θα κάνει το ΠαΣοΚ, το μόνο σοβαρό κόμμα με το οποίο η ΝΔ μπορεί να συνεργαστεί με καλά αποτελέσματα, όπως έδειξε η συγκυβέρνηση του 2012-2015. Ας δούμε πρώτα τι θα κάνει η ΝΔ.
Η απάντηση είναι σχετικά εύκολη. Αν το αποτέλεσμα των επομένων εκλογών απέχει σημαντικά από το ποσοστό της αυτοδυναμίας, η ΝΔ θα επιδιώξει συνεργασία. Αν το αποτέλεσμα είναι κοντά στο ποσοστό της αυτοδυναμίας, ο Μητσοτάκης μπορεί να ρισκάρει και να προτιμήσει νέες εκλογές, που είναι βέβαιο, κατά τη γνώμη μου, ότι θα κερδίσει με αυτοδυναμία.
Ας δούμε τώρα τι μπορεί να κάνει το ΠαΣοΚ. Αν δεν συνεργαστεί με την ΝΔ και η χώρα υποστεί το κόστος μιας δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης, το ΠαΣοΚ θα υποστεί μια ντροπιαστική ήττα με σημαντικές συνέπειες. Πολλοί ψηφοφόροι του ΠαΣοΚ, αλλά και άλλων κομμάτων θέλουν πολιτική σταθερότητα και θα ψηφίσουν ΝΔ, έστω και με το αριστερό τους χέρι.
Αν, αντίθετα, το ΠαΣοΚ συνεργαστεί για τη δημιουργία συμμαχικής κυβέρνησης με κύριο κορμό τη ΝΔ, θα έχει την ευκαιρία να δείξει τι είναι ικανό να πράξει και πόσο μπορεί να επιβάλλει πολιτικές υπέρ των αδυνάτων. Με απλά λόγια, θα δώσει δείγματα του τι μπορεί να προσφέρει ως κυβέρνηση. Αυτό, και η πιθανότητα ότι η ΝΔ θα είναι δύσκολο να κερδίσει μία τέταρτη εκλογή, ανοίγει πλατύ δρόμο στο ΠαΣοΚ προς την εξουσία.
Είναι φανερό σε όποιον έχει στοιχειώδη πολιτική σκέψη ότι, όπως λέμε στη θεωρία των παιγνίων, η κυρίαρχη επιλογή του ΠαΣοΚ είναι η κυβερνητική συνεργασία με την ΝΔ, εφόσον υπάρξει τέτοια ανάγκη.
Επίσης, πρέπει να τονιστεί ότι η συνεργία με την ΝΔ δεν είναι συνεργασία με μια αποτυχημένη κυβέρνηση. Δεν είναι τυχαίο ότι με τόσες ατυχίες (Τέμπη, πόλεμος στην Ουκρανία, στην Παλαιστίνη, στο Ιράν) και σκάνδαλα (ΟΠΕΚΕΠΕ, Πολεοδομίες) η κυβέρνηση αντέχει.
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς πιστός υμνητής της ΝΔ για να δει ότι ο Μητσοτάκης έχει καταφέρει σημαντικό κυβερνητικό έργο. Θα αναφέρω μερικά στα οποία, λόγω επαγγέλματος, αισθάνομαι ασφαλής.
1. Η χώρα έχει ανάπτυξη (του ΑΕΠ) πάνω από 2% όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάτω από 1% και η Γερμανία είναι σε ύφεση.
2. Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας ήταν 176% ως ποσοστό του ΑΕΠ, το 2019. Το 2025 έξι χρόνια μετά το χρέος είναι 146% ως ποσοστό του ΑΕΠ.
3.Το ποσοστό ανεργίας το 2019 ήτα 17.3 % και το 2025 ήταν 7,5%. Το 2025 υπήρχαν 300 κενές θέσεις εργασίας, πράγμα που δείχνει ότι η ανεργία είναι ανεργία τριβής.
4.Επι τέλους φορολογήθηκαν ελεύθεροι επαγγελματίες που δήλωναν κατά μεγάλη αναλογία εισόδημα από μηδέν έως πέντε χιλιάδες ευρώ τον χρόνο.
5. Επί τέλους, δόθηκαν αυξήσεις σε μισθωτούς και συνταξιούχους. Μικρές, αλλά δόθηκαν, κάτι που δεν είχε γίνει τα τελευταία 15 περίπου χρόνια.
6. Επί τέλους, τιμωρούνται επιχειρήσεις για αισχροκέρδεια.
7. Ο ρυθμός πληθωρισμού είναι περίπου 3,5%, πράγμα αναμενόμενο σε μία οικονομία πλήρους απασχόλησης και με δυσμενείς εξωτερικές συνθήκες.
Δεν θέλω να πω ότι όλα στη χώρα είναι τέλεια ή έστω καλά. Υποστηρίζω απλούστατα, ότι κάποιο καλό έργο, που είχαμε χρόνια να δούμε, γίνεται. Με το πλήθος των ανίδεων πολιτικών που κυκλοφορούν και με τα ψεύδη που λέγονται είτε με ρητορικό χαρακτήρα ή με αντικειμενικό σκοπό να πείσουν, μια ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια και αναταραχή θα κοστίσει σοβαρά σε μας τους απλούς πολίτες.
Από αυτόν τον κίνδυνο απορρέει και η ευθύνη του ΠαΣοΚ και του προέδρου Ν. Ανδρουλάκη. Άλλη αναστολή πρωτοβουλιών θα είναι ασυγχώρητη. Ο Ανδρουλάκης έχει υποχρέωση να ενεργήσει, χωρίς λαϊκισμούς, με πρώτη ενέργεια να αφήσει ελεύθερο τον δήμαρχο κ. Χάρη Δούκα να μαζέψει τα σκουπίδια της Αθήνας και να αναχωρήσει προς ΣΥΡΙΖΑ ή Τσίπρα ή όπου αλλού η φιλοδοξία του τον στείλει.
Άμεση, επίσης, ενέργεια του Ανδρουλάκη πρέπει να είναι η στροφή στον λαό, μακριά από τα κανάλια που προσφέρουν ελάχιστα. Στον λαό, στις πλατείες και στις γειτονιές με ομιλίες και ενημέρωση για το (άγνωστο μέχρι τώρα) πρόγραμμα του ΠαΣοΚ.
Ίσως είναι περιττό να επισημανθεί ότι μια περαιτέρω πτώση των ποσοστών του ΠαΣοΚ θα θεωρηθεί ήττα με ευθύνη του κ. Ανδρουλάκη και θα αυξηθούν οι φωνές που θα ζητούν την κεφαλή του επί πίνακι.
Ο κ. Θεόδωρος Π. Λιανός είναι Ομότιμος καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
