Στον πέμπτο χρόνο του αιματηρού πολέμου στην Ουκρανία, το πρόβλημα της στρατολόγησης Αφρικανών από τη Ρωσία με παραπλανητικές επαγγελίες δεν έχει εκλείψει. Οι υπηρεσίες της Κένυας έχουν ανακοινώσει ότι τουλάχιστον 1000 Κενυάτες έχουν στρατολογηθεί με ψευδείς υποσχέσεις για δουλειές στη Ρωσία και βρέθηκαν τελικά να πολεμούν στο ουκρανικό μέτωπο. Οι επιβεβαιωμένες παλιννοστήσεις είναι μόλις 30. Παλιννοστήσαντες διηγούνται ότι τους είχαν υποσχεθεί δουλειές άνθρωποι από εταιρείες πρόσληψης προσωπικού στους δρόμους του Ναϊρόμπι ή διά μέσων κοινωνικής δικτύωσης και πλατφορμών όπως το Telegram και το WhatsApp. Μεταξύ των εργασιών που διαφημίζονται είναι αυτή του μάγειρα, του οδηγού ή του σωματοφύλακα, καθώς και απασχόληση στον τομέα των κατασκευών.
Υποσχέσεις και εκβιασμοί
Όταν, όμως, φτάνουν σε αστικά κέντρα, όπως στην Αγία Πετρούπολη, αναγκάζονται σε υπογραφή στρατιωτικών συμβολαίων και στέλνονται στο μέτωπο στο ουκρανικό θέατρο του πολέμου, όπου κινδυνεύουν από επιθέσεις drones. Τα συμβόλαια είναι συχνά στα ρωσικά, με αποτέλεσμα οι Αφρικανοί να μην μπορούν να τα διαβάσουν. Ενίοτε χρησιμοποιείται ο ψυχολογικός εκβιασμός ότι σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει να πληρώσουν τα έξοδα του ταξιδιού τους από την Αφρική στη Ρωσία.
Οι μεσάζουσες εταιρείες
Οι στρατολόγοι δεν υπάγονται απευθείας στο Υπουργείο Άμυνας, αλλά ανήκουν σε μεσάζουσες εταιρείες, συχνά με έδρα τις αφρικανικές χώρες, και οι οποίες δραστηριοποιούνται επισήμως στον τουρισμό. Μεταξύ των χωρών όπου έχουν υπάρξει αναφορές για παρόμοιες στρατολογήσεις είναι επίσης η Τανζανία, η Νότια Αφρική, η Ζιμπάμπουε, η Ζάμπια, η Μποτσουάνα, το Καμερούν, το Τόγκο, η Γκάνα, το Μάλι και η Αίγυπτος.
Οι αφρικανοί που έχουν πολεμήσει στην Ουκρανία υπολογίζονται σε 3.000 έως 4.000 σε ένα σύνολο ξένων μαχητών που μπορεί να φτάνουν έως και τις 20.000. Η κυβέρνηση του Καμερούν δήλωσε ότι μέχρι τον Απρίλιο του 2026 τουλάχιστον 16 πολίτες της είχαν χάσει τη ζωή τους στο ουκρανικό θέατρο του πολέμου, ενώ αυτή της Γκάνα είχε αντιστοίχως κάνει λόγο για 55 έως τον Φεβρουάριο. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Μποτσουάνα δήλωσε ότι 4 πολίτες της χώρας του είχαν μεταβεί στη Ρωσία μέσω πρόσκλησης στρατολόγων για εργασίες στον τομέα της ασφάλειας, ενώ συνολικά 16 είχαν στοχευθεί. Πολλοί από τους στοχευθέντες δεν έχουν ιστορικό στον στρατό και σε δυνάμεις ασφαλείας και δέχονται μια σύντομη μόνο εκπαίδευση προτού σταλούν στην Ουκρανία. Η Ρωσία, όμως, στρατολογεί και Αφρικανούς, που ήδη βρίσκονταν στο έδαφός της για εργασία ή για σπουδές, υπό την πίεση απειλών για απέλαση ή και φυλάκιση.
Η απελπισία από την ανεργία
H Αφρική, μια ήπειρος με 1,5 δισεκατομμύρια κατοίκους με μέση ηλικία 19 ετών, εξάγει πλέον άνεργους νέους, οι οποίοι πολύ συχνά πέφτουν θύματα απάτης και εξαναγκασμένης εργασίας συχνά σε κέντρα διαδικτυακών απατών. Η απελπισία από την ανεργία δεν είναι καλός σύμβουλος. Ρωσικές εταιρείες πρόσληψης διαφημίζουν μέχρι και 3000 δολάρια μηνιαίο μισθό και εφάπαξ ποσά 18.000 δολαρίων, καθώς και τη ρωσική υπηκοότητα μετά έξι μήνες υπηρεσίας, σε περίπτωση βεβαίως επιβίωσης. Αν και ο αφρικανικός μέσος όρος ανάπτυξης του ΑΕΠ βρισκόταν στο 4,3%, πριν τουλάχιστον αρχίσει ο πόλεμος στο Ιράν, οι κυβερνήσεις στη νεανική ήπειρο εξακολουθούν να ενθαρρύνουν την εργασιακή μετανάστευση των νέων, προκειμένου να έρχονται εμβάσματα από το εξωτερικό.
Δουλειές και για γυναίκες
Εκτός από τους άντρες που στρατολογούνται με παραπλανητικές μεθόδους, υπάρχουν και προσφορές εργασίας για Αφρικανές γυναίκες, οι οποίες ενώ νομίζουν ότι θα απασχοληθούν στον τομέα των ξενοδοχείων ή σε εργοστάσια αυτοκινήτων καταλήγουν σε εργοστάσια κατασκευής drones. Στα εν λόγω ρωσικά δίκτυα στρατολόγησης εκτός από τις ντόπιες εταιρείες και πρακτορεία εύρεσης εργασίας και οργανώσεις για γυναίκες και νέους φέρονται να είναι αναμειγμένα και σώματα μισθοφόρων, όπως το Africa Corps, καθώς και διπλωματικοί εκπρόσωποι της Ρωσίας.
Η πολιτική αντιμετώπιση
Πλέον, όμως, υπάρχουν κυβερνητικές αντιδράσεις προς την τακτική της Ρωσία, όπως φάνηκε από την επίσκεψη του Μουζάλια Μουνταβάντι, Υπουργού Εξωτερικών της Κένυας, στη Μόσχα, όπου συζήτησε το θέμα με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ. Ο τελευταίος αναγνώρισε ότι ξένοι συμμετέχουν στις επιχειρήσεις στην Ουκρανία, αλλά υποστήριξε ότι αυτό συμβαίνει με τη συναίνεσή τους, σύμφωνα με τη ρωσική νομοθεσία. Ο Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής Σίριλ Ραμαφόζα από τη μεριά του επικοινώνησε με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ώστε να παλιννοστήσουν 17 Νοτιοαφρικανοί στη χώρα τους, ενώ ερευνάται και ο ρόλος νοτιαφρικανών πολιτικών στην παραπλάνηση. Παρά το γεγονός ότι παρόμοιες πολιτικές μεσολαβήσεις δημοσιοποιούν το πρόβλημα, η αντιμετώπισή του λαμβάνει χώρα με βραδείς ρυθμούς.
