Σήμερα λήγει η προθεσμία των 60 ημερών που έχει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου για να κηρύξει πόλεμο στο Ιράν ή, σε διαφορετική περίπτωση, να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, όμως είναι πολύ πιθανό η ημερομηνία να περάσει χωρίς να αλλάξει την πορεία μιας σύγκρουσης που έχει μετατραπεί σε αδιέξοδο γύρω από τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς.
Οπως μεταδίδει το Reuters, ο τερματισμός του πολέμου φαίνεται εξαιρετικά απίθανος.
Αντίθετα, αναλυτές και συνεργάτες του Κογκρέσου δήλωσαν ότι αναμένουν πως ο Τραμπ θα ενημερώσει το Κογκρέσο ότι σκοπεύει να προχωρήσει σε παράταση 30 ημερών ή να αγνοήσει την προθεσμία, με την κυβέρνησή του να υποστηρίζει ότι η τρέχουσα κατάπαυση του πυρός με την Τεχεράνη σηματοδότησε το τέλος της σύγκρουσης.
Όπως συμβαίνει με τις περισσότερες πολιτικές σε ένα βαθιά διχασμένο Κογκρέσο, οι εξουσίες πολέμου έχουν γίνει έντονα κομματικές, με τους Δημοκρατικούς να ζητούν από το Κογκρέσο να επαναβεβαιώσει το συνταγματικό του δικαίωμα να κηρύσσει πόλεμο και τους Ρεπουμπλικανούς να κατηγορούν τους Δημοκρατικούς ότι προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν τον νόμο περί εξουσιών πολέμου για να αποδυναμώσουν τον Τραμπ.
Οι Δημοκρατικοί έχουν προσπαθήσει επανειλημμένα από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, να περάσουν ψηφίσματα που θα ανάγκαζαν τον Τραμπ να αποσύρει τις αμερικανικές δυνάμεις ή να λάβει έγκριση από το Κογκρέσου. Όμως οι Ρεπουμπλικανοί του Τραμπ, που κατέχουν οριακές πλειοψηφίες στη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων, τα έχουν απορρίψει σχεδόν ομόφωνα.
Οι Ρεπουμπλικανοί μπλόκαραν μια έκτη τέτοια προσπάθεια στη Γερουσία την Πέμπτη, μία ημέρα πριν από την προθεσμία για τις εξουσίες πολέμου, αν και η γερουσιαστής Σούζαν Κόλινς από το Μέιν, η οποία είχε καταψηφίσει προηγούμενα ψηφίσματα, έγινε το δεύτερο μέλος του κόμματός της που στήριξε το μέτρο, μαζί με τον γερουσιαστή Ραντ Πολ από το Κεντάκι, ο οποίος έχει στηρίξει όλα τα σχετικά ψηφίσματα.
Σύμφωνα με το Ψήφισμα περί Εξουσιών Πολέμου του 1973, ο πρόεδρος μπορεί να διεξάγει στρατιωτική δράση μόνο για 60 ημέρες πριν την τερματίσει, ζητήσει έγκριση από το Κογκρέσο ή επιδιώξει παράταση 30 ημερών λόγω «αναπόφευκτης στρατιωτικής αναγκαιότητας σχετικά με την ασφάλεια των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών».
Η σύγκρουση με το Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν. Ο Τραμπ ενημέρωσε επισήμως το Κογκρέσο 48 ώρες αργότερα, ενεργοποιώντας την προθεσμία των 60 ημερών που λήγει την 1η Μαΐου.
Εύθραυστη κατάπαυση του πυρός
Ο Τραμπ επρόκειτο να λάβει ενημέρωση την Πέμπτη για σχέδια νέων στρατιωτικών επιδρομών κατά του Ιράν, προκειμένου να το εξαναγκάσει να διαπραγματευτεί τον τερματισμό της σύγκρουσης, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.
Εάν οι μάχες ξαναρχίσουν, ο Τραμπ μπορεί να πει στους νομοθέτες ότι ξεκίνησε νέο κύκλο 60 ημερών, κάτι που πρόεδροι και από τα δύο κόμματα έχουν κάνει επανειλημμένα από τότε που το Κογκρέσο ενέκρινε τον νόμο περί εξουσιών πολέμου, υπερβαίνοντας το βέτο του τότε προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον, ως απάντηση στον Πόλεμο του Βιετνάμ.
Και εκείνη η σύγκρουση δεν είχε εγκριθεί από το Κογκρέσο.
Η κυβέρνηση ενδέχεται επίσης να υποστηρίξει ότι η 1η Μαΐου δεν αποτελεί την προθεσμία, λόγω της κατάπαυσης του πυρός που ανακοίνωσε ο Τραμπ στις 7 Απριλίου. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε σε ακρόαση της Γερουσίας την Πέμπτη ότι, κατά την κατανόησή του, το «ρολόι» των 60 ημερών σταμάτησε κατά τη διάρκεια της κατάπαυσης πυρός.
Οι Δημοκρατικοί αμφισβήτησαν αυτόν τον ισχυρισμό, λέγοντας ότι δεν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη στον νόμο περί εξουσιών πολέμου.
Το Ιράν δήλωσε την Πέμπτη ότι, εάν η Ουάσιγκτον ανανεώσει τις επιθέσεις, θα απαντήσει με «μακρά και επώδυνα πλήγματα» κατά αμερικανικών θέσεων, περιπλέκοντας τις ελπίδες της Ουάσιγκτον για διεθνή συμμαχία με στόχο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο πόλεμος με το Ιράν είναι αντιδημοφιλής στους Αμερικανούς, έξι μήνες πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου που θα καθορίσουν ποιος θα ελέγχει το Κογκρέσο τον επόμενο χρόνο.
Το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο της τρέχουσας θητείας του αυτόν τον μήνα, καθώς οι Αμερικανοί δυσανασχετούν με το κόστος ζωής και κατηγορούν τον πόλεμο για την αύξηση των τιμών.
Ωστόσο, ο Τραμπ διατηρεί ισχυρό έλεγχο στο κόμμα του και λίγοι Ρεπουμπλικανοί έχουν αντιταχθεί στις πολιτικές του. Επιπλέον, οι Ρεπουμπλικανοί στηρίζουν έντονα το Ισραήλ, το οποίο επίσης πλήττει το Ιράν, και χαιρετίζουν την αποδυνάμωση του Ιράν, ενός σφοδρού εχθρού των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Είναι κομματισμός, απλά και ξεκάθαρα», δήλωσε ο Κρίστοφερ Πρέμπλ, ανώτερος συνεργάτης στο think tank Stimson Center στην Ουάσιγκτον. «Οι Ρεπουμπλικανοί αρνούνται να πάνε κόντρα στον πρόεδρο, τόσο απλά».
«Ενεργές συνομιλίες»
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει δηλώσει πώς σκοπεύει να προχωρήσει ή αν θα ζητήσει από το Κογκρέσο να εγκρίνει την εκστρατεία στο Ιράν.
«Η κυβέρνηση βρίσκεται σε ενεργές συνομιλίες με το Καπιτώλιο για το ζήτημα αυτό. Τα μέλη του Κογκρέσου που προσπαθούν να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη σφετεριζόμενα την εξουσία του αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων θα υπονόμευαν τον αμερικανικό στρατό στο εξωτερικό, κάτι που κανένας εκλεγμένος αξιωματούχος δεν θα έπρεπε να επιθυμεί», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών ορίζει ότι μόνο το Κογκρέσο, και όχι ο πρόεδρος, μπορεί να κηρύξει πόλεμο, αλλά αυτός ο περιορισμός δεν ισχύει για βραχυπρόθεσμες επιχειρήσεις ή για την αντιμετώπιση άμεσης απειλής.
Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί που έχουν ψηφίσει κατά ψηφισμάτων για τις εξουσίες πολέμου δήλωσαν ότι ενδέχεται να επανεξετάσουν τη στάση τους μετά την 1η Μαΐου.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζον Κέρτις από τη Γιούτα δημοσίευσε άρθρο λέγοντας ότι υποστήριξε τις ενέργειες του Τραμπ, αλλά δεν θα στηρίξει συνεχιζόμενη στρατιωτική δράση πέρα από την προθεσμία χωρίς έγκριση του Κογκρέσου.
Άλλοι δήλωσαν ότι θα τηρήσουν στάση αναμονής.
Ο γερουσιαστής Τζον Θιουν από τη Νότια Ντακότα, ηγέτης της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στη Γερουσία, είπε ότι θα ήταν «ιδανικό» εάν η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη μπορούσαν να καταλήξουν σε ειρηνευτική συμφωνία.
Ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ από τη Νέα Υόρκη, έχει συνυπογράψει ψηφίσματα που επιδιώκουν τον τερματισμό του πολέμου.
«Οι Ρεπουμπλικανοί γνωρίζουν ότι ο χειρισμός αυτού του πολέμου από τον Τραμπ ήταν καταστροφικός. Βλέπουν πόσο υποφέρουν αυτή τη στιγμή οι Αμερικανοί», δήλωσε σε ομιλία του στη Γερουσία, αναφερόμενος στις απότομες αυξήσεις στις τιμές της βενζίνης και άλλων αγαθών.
«Πόσα ψηφίσματα για τις εξουσίες πολέμου πρέπει να καταθέσουν οι Δημοκρατικοί πριν οι Ρεπουμπλικανοί της Γερουσίας κάνουν το σωστό;» κατέληξε ο Σούμερ.
