Καθώς οι αεροπορικές εταιρείες καθηλώνουν αεροπλάνα και οι αρχές προτρέπουν τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους, η προσπάθεια της Ευρώπης να αποτρέψει ελλείψεις λόγω του πολέμου στο Ιράν αντιμετωπίζει ένα απρόσμενο εμπόδιο: κανείς δεν ξέρει πόσο καύσιμο διαθέτει πραγματικά η ήπειρος.
Όπως αναφέρει το Politico, η αναστάτωση προκύπτει καθώς η σύγκρουση στο Ιράν ανεβάζει το κόστος των ορυκτών καυσίμων για την Ευρώπη και απειλεί τη ροή προμηθειών μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης αρτηρίας για πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Φον ντερ Λάιεν, δήλωσε την Τετάρτη ότι η σύγκρουση κοστίζει στην ΕΕ σχεδόν 500 εκατομμύρια ευρώ ημερησίως σε υψηλότερο ενεργειακό κόστος, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει διατάξει τους συνεργάτες του να προετοιμαστούν για έναν παρατεταμένο αποκλεισμό του Ιράν που θα μπορούσε να διαταράξει περαιτέρω τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
«Στην Ευρώπη έχουμε δυνατότητα πρόβλεψης μέχρι τον Μάιο και τον Ιούνιο… αλλά τι θα συμβεί μετά είναι δύσκολο να προβλεφθεί», δήλωσε ο Tobias Meyer, διευθύνων σύμβουλος της DHL Group, κατά τη διάρκεια πρωινού Τύπου νωρίτερα αυτόν τον μήνα. «Υπάρχουν στρατηγικά αποθέματα, αλλά δεν υπάρχει μεγάλη σαφήνεια από αυτά πόσα έχουν ήδη αντληθεί».
Οι αρχές της ΕΕ δεν είναι εντελώς «τυφλές». Οι πληροφορίες για τα κρατικά αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι γενικά διαφανείς και ενημερωμένες, ενώ οι εθνικοί αξιωματούχοι πραγματοποιούν τακτικές συναντήσεις ανταλλαγής πληροφοριών και οι εταιρείες περιστασιακά παρέχουν στοιχεία για τα δικά τους αποθέματα.
Το τυφλό σημείο
Ωστόσο, πέρα από αυτά, οι αξιωματούχοι που θέλουν να ξέρουν πότε θα τελειώσει το καύσιμο έχουν πολύ περιορισμένα δεδομένα, ένα «τυφλό σημείο» που μπορεί να τους αφήσει ανίκανους να εντοπίσουν ελλείψεις ή να αναγκαστούν να λάβουν έκτακτες αποφάσεις βασιζόμενοι σε μερικές πληροφορίες.
Στη συνεδρίαση του προηγούμενου μήνα, οι υπουργοί από το Βέλγιο, την Ολλανδία και την Ισπανία τόνισαν αυτά τα κενά , καλώντας την ΕΕ να συντονίσει παρακολούθηση και ανάλυση σε πραγματικό χρόνο, ιδίως γύρω από τα προϊόντα πετρελαίου. Ο εκπρόσωπος της Ελλάδας ζήτησε ακόμη τη δημιουργία καναλιού επικοινωνίας μέσω WhatsApp ή Signal μεταξύ των κρατών-μελών.
«Η γνώση μας για την αγορά και τα δεδομένα για το αέριο και το πετρέλαιο είναι πολύ περιορισμένη», δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος ενέργειας υπό καθεστώς ανωνυμίας. «Γνωρίζουμε τι μπαίνει στην κυκλοφορία, τι αντλείται και ποια δρομολόγια ακολουθεί… υπάρχει σαφώς έλλειψη παρακολούθησης της αγοράς.»
Όσον αφορά τα διυλισμένα καύσιμα όπως το ντίζελ και τα αεροποτικά καύσιμα, η εικόνα είναι ακόμα πιο θολή. Η ΕΕ βασίζεται κυρίως στην Eurostat και σε συναντήσεις με τα κράτη-μέλη για να εκτιμήσει τα επίπεδα εφοδιασμού, αλλά τα περισσότερα αποθέματα βρίσκονται διάσπαρτα σε εμπορικές εγκαταστάσεις και οι εταιρείες συχνά διστάζουν να αποκαλύψουν ευαίσθητα επιχειρηματικά δεδομένα.
Ακόμη και τα στοιχεία που παρέχει η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), η οποία συντόνισε την ιστορική απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου τον προηγούμενο μήνα, είναι περιορισμένα για τον ίδιο λόγο, δήλωσε αξιωματούχος της Επιτροπής.
Όσο για το φυσικό αέριο, η παρακολούθησή του είναι ευκολότερη χάρη στους κανόνες που επιβλήθηκαν μετά τις ελλείψεις λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ενώ τα διυλισμένα προϊόντα παραμένουν δύσκολο να παρακολουθηθούν λόγω διασκορπισμένων εμπορικών αποθεμάτων.
