Στην Ελλάδα εξοικειωθήκαμε με το φαινόμενο πολύ πριν από τη νομοθετική του κατοχύρωση. Τα περιβόητα SLAPPs, που σήμερα εντάσσονται στην ατζέντα του υπουργικού συμβουλίου, αποτελούν μια μεθοδευμένη εργαλειοποίηση της δικαστικής οδού, όπου η ίδια η διαδικασία μετατρέπεται σε τιμωρία. Ο θεμελιώδης στόχος τους δεν είναι η δικαίωση στις δικαστικές αίθουσες, αλλά κάτι πολύ πιο ύπουλο: η επιβολή ενός καθεστώτος φόβου που παγώνει τη φωνή όσων τολμούν να μιλούν, να ενημερώνουν και να ασκούν κριτική. Δημοσιογράφοι και ακτιβιστές γίνονται αποδέκτες μεθοδευμένων ένδικων ενεργειών από πλευρές με δυσανάλογη επιρροή, απλώς και μόνο επειδή τόλμησαν να φωτίσουν ζητήματα κοινωνικού και πολιτικού ενδιαφέροντος.
Σε μια συγκυρία όπου οι πρακτικές αυτές λαμβάνουν πλέον ενδημικές διαστάσεις, η κυβερνητική ανταπόκριση κινήθηκε με ρυθμούς που απέχουν από τις απαιτούμενες θεσμικές ευαισθησίες, αλλά και από το βεβαρυμένο ιστορικό τέτοιων αγωγών στη χώρα μας. Η επιλογή να ενσωματωθεί η σχετική ευρωπαϊκή Οδηγία την τελευταία στιγμή, λίγο πριν από την εκπνοή της προθεσμίας, μαρτυρά μια νομοθέτηση που δεν αποτέλεσε προτεραιότητα. Την ώρα που υποθέσεις όπως το σκάνδαλο των υποκλοπών αναδεικνύουν την ευάλωτη θέση των λειτουργών της ενημέρωσης, η προσθήκη αυτή της τελευταίας στιγμής δημιουργεί την αίσθηση μιας τυπικής διεκπεραίωσης απέναντι σε μια ουσιαστική δημοκρατική επιταγή.
Παρά το γεγονός, όμως, ότι η νομοθέτηση αυτή δεν υπήρξε προϊόν πολιτικής σπουδής αλλά ανάγκης, η σημασία της παραμένει θεμελιώδης. Έστω και την τελευταία στιγμή, η ύπαρξη ενός θεσμικού πλαισίου παύει να αφήνει το πεδίο ελεύθερο στην αυθαιρεσία, προσφέροντας στη Δικαιοσύνη τα απαραίτητα εργαλεία για να προστατεύσει την ελευθερία του λόγου. Το βάρος, λοιπόν, πέφτει πλέον στους ώμους των Ελλήνων δικαστών. Είναι εκείνοι που καλούνται να αξιοποιήσουν αυτό το νέο εργαλείο και να λειτουργήσουν ως ανάχωμα, αναγνωρίζοντας πότε η προσφυγή στη Δικαιοσύνη εκτρέπεται σε πρακτική φίμωσης· πότε, δηλαδή, η δικαστική οδός μετατρέπεται σε πεδίο επιβολής ισχύος, όταν συγκεκριμένα συμφέροντα ενοχλούνται από τις ατασθαλίες που βγαίνουν στο φως.
Άλλωστε, κάθε φορά που μια ιστορία αφήνεται στη σκιά ή φωτίζεται λιγότερο από όσο θα έπρεπε για να μην ενοχληθεί η εκάστοτε εξουσία, ένα ακόμα γρανάζι στην εύρυθμη λειτουργία του πολιτεύματος σταματά να γυρνά, αφήνοντας, στο τέλος της ημέρας, τη δημοκρατία μας λίγο πιο εκτεθειμένη.
