Χθες το απόγευμα γύρω στις 19:00 οι νομιμοποιημένοι δικηγόροι στη δίκη για τα Τέμπη έλαβαν ένα ακόμα μέιλ από τη Γραμματεία της έδρας. Δεκαέξι συνημμένα αρχεία, ανάμεσα τους και οι δηλώσεις για την παράσταση προς την υποστήριξη της κατηγορίας από τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, το Σωματείο Προσωπικού Έλξης του ΟΣΕ και το ελληνικό Δημόσιο.
«Ήταν ανθρωπίνως δυνατό να ασχοληθώ με ένα μόνο αρχείο», δήλωσε στην έδρα ο Θέμης Σοφός, συνήγορος του Δημήτρη Νικολάου. Σε αυτό αφιέρωσε όλο το βράδυ του προκειμένου να συντάξει έγκαιρα το υπόμνημα του πελάτη του, το οποίο κυριάρχησε στη συζήτηση της σημερινής συνεδρίασης.
Η παράσταση του ελληνικού Δημοσίου για την υποστήριξη της κατηγορίας τεσσάρων από τους συνολικά τριάντα έξι κατηγορουμένους της τραγωδίας των Τεμπών είχε προκαλέσει ήδη αντιδράσεις και σχόλια, το πρωί όμως έγινε η καταγραφή της δυναμικής στο πλαίσιο της δικαστικής διαδικασίας.
Η πρώτη ένταση – και σίγουρα όχι η μοναδική, καθώς αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλες- κατά της παράστασης του Δημοσίου κατατέθηκε από τον συνήγορο του Νικολάου, επιθεωρητή κυκλοφορίας στη Λάρισα.
Ο Νικολάου είναι ανάμεσα στους 4 κατηγορουμένους κατά των οποίων στράφηκε το ελληνικό δημόσιο, ενώ μαζί με τον σταθμάρχη, Βασίλη Σαμαρά, ήταν οι μόνοι που προφυλακίστηκαν.
«Τα ψεύδη θα τελειώσουν σε αυτήν την αίθουσα και θα αρχίσουν οι αλήθειες», τόνισε κατά την δήλωση του προς την έδρα ο Σοφός, η οποία λόγω της βαρύτητας και του περιεχομένου της ξεπέρασε τη μία ώρα και στη διάρκειά της επιχειρήθηκε να αποδομηθεί η γραμμή του «ανθρώπινου λάθους» και αντίθετα να παρουσιαστεί αδρά το συστημικό και πολιτικό υπόβαθρο του δυστυχήματος.
Θα είναι ένα μοτίβο που αναμένεται να επαναληφθεί πολλές φορές και σίγουρα σε ποικίλα επίπεδα έντασης και πειστικότητας κατά την εξέλιξη της διαδικασίας: για κάποιους διάδικους το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου είναι μια σειρά λαθών και ανεπάρκειας του προσωπικού για άλλους το βάναυσα σκληρό και τραυματικό αποτέλεσμα των πιο κακών όψεων της δημόσιας διοίκησης.
Νικολάου κατά Κυρανάκη και Καραμανλή
«Η παράσταση του ελληνικού Δημοσίου είναι αόριστη και ψευδής. Το Υπουργείο Μεταφορών θα έπρεπε να είναι απολογούμενο», υπογράμμισε ο Θέμης Σοφός.
Προανήγγειλε μάλιστα ότι ο εντολέας του προτίθεται να καταθέσει μήνυση κατά του αναπληρωτή Υπουργού Μεταφορών, Κώνσταντίνου Κυρανάκη. «Ο κύριος Κυρανάκης θα πρέπει να ζητήσει άρση της ασυλίας του διότι θα κληθεί να δώσει εξηγήσεις στη δικαιοσύνη». Παράλληλα, δήλωσε και την πρόθεση του Νικολάου να υποστηρίξει τις κατηγορίες στη εκκρεμή ακόμα δικογραφία για τον πρώην Υπουργό Μεταφορών, Κώστα Καραμανλή.
«Το ελληνικό δημόσιο είναι αποκλειστικά υπεύθυνο για το δυστύχημα και με περισσή υποκρισία, αφού πρώτα κάλυψε τους ημέτερους, έρχεται να υποστηρίξει την κατηγορία» σημείωσε.
Το υπόμνημα που κατέθεσε στην έδρα ο Θέμης Σοφός λειτούργησε σαν μια χρονομηχανή που μας πήγε τέσσερις δεκαετίες πίσω, όση και η εμπειρία του εντολέα του στον ΟΣΕ. Παρουσίασε αναλυτικά τις διαχρονικές και δομικές παθογένειες του ελληνικού σιδηροδρόμου: από την εγκληματική υποστελέχωση και την ανεύθυνη υποχρηματοδότηση μέχρι την έλλειψη κάθε δικλείδας ασφαλείας που αφορούσε την κυκλοφορία των τρένων -και επομένως την ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων στο σύνολο του σιδηροδρομικού δικτύου.
Ταυτόχρονα ανέδειξε τις συνεχείς προειδοποιήσεις σωματείων και εργαζομένων προς τη διοίκηση του ΟΣΕ αλλά και την πολιτική ηγεσία για την τραγική κατάσταση του σιδηροδρόμου, σημειώνοντας ότι μέχρι σήμερα δεν έχει αλλάξει τίποτα σε σχέση με το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου.
Όπως σχολίασε: «Ο κύριος Κυρανάκης δήλωσε υποστήριξη κατηγορίας για πράξεις που τελεί ο ίδιος καθημερινά», ενώ απέδωσε την σπουδή για την παράσταση του ελληνικού Δημοσίου στην πρόσφατη απόφαση του Πρωτοδικείου που επιδίκασε τις πρώτες αποζημιώσεις σε οικογένειες θυμάτων του δυστυχήματος τον περασμένο μήνα.
Έστρεψε μάλιστα τα βέλη του και κατά του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους που απλώς «βούτηξε από τον σάκο των κατηγορουμένων τέσσερα ονόματα», υπογραμμίζοντας πως η στάση αποκαλύπτει είτε άγνοια της νομοθεσίας είτε άρνηση να τη διαβάσει. «Επιλέγω τη δεύτερη εκδοχή, διότι η δεύτερη προϋποθέτει πολιτική παρέμβαση», σχολίασε.
Ανεπιθύμητο το ελληνικό δημόσιο
Για «οργιώδη προσπάθεια χειραγώγησης της διαδικασίας ενώπιον της έδρας» έκανε λόγο η Ζωή Κωνσταντοπούλου, σχολιάζοντας την παράσταση του ελληνικού Δημοσίου στην υποστήριξη της κατηγορίας και εξέφρασε την πρόθεσή των οικογενειών που εκπροσωπεί να προβάλλουν αντίρρηση.
Η παρέμβαση του Υπουργού αγγίζει τον πυρήνα της δίκαιης δίκης σχολίασε ο δικηγόρος Λουκάς Αποστολίδης όταν πήρε το λόγο.
Ποιος έχει ευθύνη για τις βάρδιες
Παράλληλα, για πρώτη φορά σήμερα φωτίστηκαν πτυχές των γεγονότων εκείνης της βραδιάς. Στο υπόμνημά του, ο Δημήτρης Νικολάου περιγράφει αναλυτικά την κατάρτιση και τον προγραμματισμό των βαρδιών, το διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό για την πλήρωσή τους, αλλά τη ευρύτερη λειτουργία του οργανογράμματος του ΟΣΕ σε ό,τι αφορά τον τομέα ευθύνης του. Κατά τον ίδιο, η βραδινή βάρδια ήταν πιο απλή και εύκολη λόγω μειωμένης κίνησης και επομένως κατάλληλη για έναν άπειρο αλλά πιστοποιημένα εκπαιδευμένο εργαζόμενο.
«Το ερώτημα το οποίο γεννάται είναι τι άλλο θα μπορούσα να πράξω; Να διακόψω τη σιδηροδρομική συγκοινωνία επειδή δεν είχα σταθμάρχες; Ήμουν εγώ που είχα καν τέτοιου είδους αρμοδιότητα ή εξουσία;», σημειώνει στο υπόμνημά του και προσθέτει ότι η επιλογή του Σαμαρά για εκείνη τη βραδιά «δεν ήταν απότοκο αυθαίρετης και τυχαίας κρίσης, αλλά συγκερασμός των αντικειμενικών δεδομένων και μέσων που διέθετα κατόπιν υποδείξεων της Διοίκησης».
Ένα σύνθετο ζήτημα
Μεγάλο μέρος της διαδικασίας αναλώθηκε με την διατύπωση αντιρρήσεων σχετικά με την παράσταση στην υποστήριξη της κατηγορίας των δικηγορικών συλλόγων και του Σωματείου Προσωπικού Έλξης του ΟΣΕ. Στην πλειοψηφία τους, επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν σχετικά με το ζήτημα στην επόμενη δικάσιμο, γεγονός που σχολιάστηκε από την πλευρά της κατηγορίας ως μεθοδευμένη προσπάθεια χρονοτριβής της διαδικασίας.
Το ζήτημα ωστόσο, ειδικά σε ό,τι αφορά την παρουσία των δικηγορικών συλλόγων είναι αρκετά σύνθετο και η απόφαση της έδρας αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον.
Παράγοντας της δίκης που εκπροσωπεί επιζώσα του ατυχήματος σημείωσε στο ΒΗΜΑ ότι η διαδικασία οφείλει να τιμήσει τη μνήμη των θυμάτων, τον πόνο των συγγενών και τα κάθε είδους τραύματα των επιζόντων, πρέπει όμως ταυτόχρονα να διασφαλίζει και το τεκμήριο αθωότητας των κατηγορούμενων.
Παρόλα αυτά, υπήρξαν και κατηγορούμενοι που ήδη από σήμερα δήλωσαν ότι δεν θα υποβάλουν καμία αντίρρηση στην παράσταση των δύο νομικών προσώπων, ενώ ένταση σημειώθηκε όταν ένας συνήγορος υπεράσπισης ζήτησε την εξαίρεση και των συγγενών.
