Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει εισαγάγει μια νέα φράση στο λεξιλόγιό του, η οποία, όπως ισχυρίζεται, αποτελεί το «κλειδί» για τον τερματισμό του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν: την «πυρηνική σκόνη».
Σύμφωνα με την αφήγηση του προέδρου, το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης υπέστη τόσο σοβαρές ζημιές από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς πέρυσι, που κάτω από τα ερείπια δεν έχει απομείνει παρά ένα είδος σκονισμένου κατάλοιπου. Ο Τραμπ χρησιμοποιεί τη γλώσσα της υπεραπλούστευσης για να δείξει ότι έχει τον πλήρη έλεγχο.
Τι είναι η «πυρηνική σκόνη»;
Η χρήση αυτού του όρου φαίνεται να έχει σχεδιαστεί για να υποβαθμίσει τη σημασία του πραγματικού ζητήματος: του αποθέματος ουρανίου του Ιράν, το οποίο είναι εμπλουτισμένο σε επίπεδα κοντά σε αυτά που απαιτούνται για την κατασκευή βόμβας. Το υλικό αυτό αποθηκεύεται σε δοχεία που έχουν περίπου το μέγεθος μεγάλων φιαλών κατάδυσης.
Στην πραγματικότητα, το υλικό αυτό δεν είναι σκόνη αναφέρει το δημοσίευμα των New York Times. Συνήθως βρίσκεται σε αέρια μορφή εντός των δοχείων, αν και στερεοποιείται σε θερμοκρασία δωματίου. Πρόκειται για μια πτητική και εξαιρετικά τοξική ουσία που, αν έρθει σε επαφή με την υγρασία ή αν υποστεί κακό χειρισμό, μπορεί να προκαλέσει πυρηνική αντίδραση. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο όρος του Τραμπ υπεραπλουστεύει την πολυπλοκότητα του εμπλουτισμού ουρανίου, ενώ σημειώνουν ότι δεν έχουν ξανακούσει ποτέ τη φράση «πυρηνική σκόνη» στο παρελθόν.
Ο Τραμπ αναφέρεται κυρίως στο ουράνιο που το Ιράν έχει εμπλουτίσει σε ποσοστό 60% (πολύ κοντά στο 90% που απαιτείται για μια βόμβα). Μετά τους βομβαρδισμούς σε κρίσιμες εγκαταστάσεις, όπως αυτή στο Ισφαχάν, το υλικό αυτό πιστεύεται ότι παραμένει «θαμμένο» κάτω από τα συντρίμμια.
Γιατί είναι καθοριστική για το τέλος του πολέμου;
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι το Ιράν έχει συμφωνήσει να παραδώσει το πυρηνικό του υλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και η Τεχεράνη το αρνείται. «Οι ΗΠΑ θα πάρουν όλη την πυρηνική σκόνη», δήλωσε ο Τραμπ σε ομιλία του στην Αριζόνα, εξηγώντας ότι πρόκειται για τη λευκή ουσία που δημιούργησαν τα βομβαρδιστικά B-2.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα επίπεδα εμπλουτισμού του Ιράν αυξήθηκαν κατακόρυφα μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από την πυρηνική συμφωνία (JCPOA) επί διακυβέρνησης Τραμπ. Πριν από αυτή την απόφαση, το Ιράν εμπλούτιζε ουράνιο σε πολύ χαμηλά επίπεδα, γεγονός που σημαίνει ότι η «πυρηνική σκόνη» για την οποία μιλά σήμερα ο Τραμπ, δεν υπήρχε καν πριν από μερικά χρόνια.
Είναι δυνατή η απομάκρυνση του υλικού εν μέσω πολέμου;
Ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχεται ότι η ανάκτηση του εμπλουτισμένου ουρανίου είναι μια δύσκολη διαδικασία, δηλώνοντας στο Truth Social ότι «η ανασκαφή του θα είναι μακρά και επίπονη».
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι κάτι τέτοιο είναι σχεδόν αδύνατο χωρίς τη συγκατάθεση του Ιράν. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, μια τέτοια αποστολή θα απαιτούσε πολύ χρόνο και τη συμμετοχή πλήθους «επιστημόνων που δεν έχουν εμπειρία σε μάχες».
Το να επιχειρηθεί κάτι τέτοιο ενώ οι δύο χώρες βρίσκονται σε πολεμική σύγκρουση φαντάζει εξαιρετικά ριψοκίνδυνο. Παράλληλα, ούτε οι Ιρανοί μπορούν να μετακινήσουν εύκολα το υλικό, καθώς οι ΗΠΑ παρακολουθούν συνεχώς τους στόχους και η ουσία είναι υπερβολικά πτητική για να μεταφερθεί κρυφά μέσα στη νύχτα.
