Η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να έρθει σε αντιπαράθεση με τον Ντόναλντ Τραμπ, αφού επιχείρησε να καθυστερήσει την ανάθεση ενός ιδιαίτερα προσοδοφόρου συμβολαίου για την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου στα Βαλκάνια σε εταιρεία που συνδέεται με τον προσωπικό δικηγόρο του προέδρου των ΗΠΑ, σύμφωνα με έγγραφα που είδε η βρετανική εφημερίδα Guardian.
Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη συγκρουστεί με τον Τραμπ για ζητήματα όπως το εμπόριο, η Ουκρανία και οι αμυντικές δαπάνες, ωστόσο η παρέμβαση στο έργο του αγωγού Southern Interconnection φαίνεται να είναι η πρώτη φορά που η ΕΕ αμφισβητεί εμπορική δραστηριότητα προσώπων που βρίσκονται στο περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου.
Ο αγωγός πρόκειται να περάσει μέσα από τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη. Σύμφωνα με βοσνιακές πηγές, έπειτα από μήνες πιέσεων από Αμερικανούς αξιωματούχους, η πολιτική ηγεσία της χώρας κινείται ταχύτατα για να αναθέσει το έργο σε μια μέχρι πρόσφατα σχεδόν άγνωστη εταιρεία με έδρα το Ουαϊόμινγκ.
Το ιστορικό της εταιρείας και οι ιδιοκτήτες της
Η εταιρεία AAFS Infrastructure and Energy ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του περασμένου έτους και δεν έχει αποκαλύψει τους ιδιοκτήτες της. Επικεφαλής της εμφανίζονται δύο βασικά πρόσωπα της εκστρατείας του Τραμπ για τηνπροσπάθεια ανατροπής του εκλογικού αποτελέσματος του 2020: ο Τζέσε Μπίναλ, δικηγόρος που υπερασπίστηκε τον Τραμπ απέναντι στις κατηγορίες ότι υποκίνησε τα επεισόδια στο Καπιτώλιο μετά την εκλογική του ήττα, και ο Τζο Φλιν, αδελφός του πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας του προέδρου.
Παρά το γεγονός ότι δεν φαίνεται να διαθέτει σημαντικό ιστορικό δραστηριότητας στον τομέα, η AAFS σχεδιάζει να επενδύσει περίπου 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια στον αγωγό και σε άλλα έργα υποδομών στη Βοσνία, όπως δήλωσε τοπικός εκπρόσωπός της.
Τι συνέβη με το συμβόλαιο και την απευθείας ανάθεση
Τον Μάρτιο, βουλευτές στη Βοσνία ενέκριναν νομοθεσία που, σύμφωνα με τη Διεθνή Διαφάνεια, θέτει ένα «επικίνδυνο προηγούμενο», καθώς προβλέπει ότι το συμβόλαιο θα δοθεί απευθείας στην AAFS χωρίς διαγωνιστική διαδικασία.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Σαράγεβο προειδοποίησε την ηγεσία της Βοσνίας ότι με αυτή την κίνηση θέτει σε κίνδυνο τις φιλοδοξίες της χώρας για ένταξη στην ΕΕ.
Σε επιστολή που στάλθηκε στις 13 Απριλίου, την οποία εξασφάλισε το βοσνιακό μέσο ερευνητικής δημοσιογραφίας istraga.ba και είδε η Guardian, ο αξιωματούχος της ΕΕ Λουίτζι Σορέκα έγραψε ότι, βάσει της ενεργειακής συμφωνίας μεταξύ Βοσνίας και Βρυξελλών, είναι «καθοριστικής σημασίας τα νομοσχέδια να εναρμονίζονται πλήρως» με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Σορέκα υπογράμμισε ότι οι Βρυξέλλες θα πρέπει να έχουν λόγο στη νομοθεσία για τον αγωγό. «Με αυτόν τον τρόπο, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη μπορεί να συνεχίσει την πορεία της προς την Ευρώπη και να αποφύγει να χάσει ευκαιρίες για περαιτέρω ενσωμάτωση, καθώς και οικονομικές ευκαιρίες», ανέφερε.
Ο Μπίναλ από την πλευρά του δήλωσε ότι ο αγωγός αποτελεί «προτεραιότητα για την κυβέρνηση Τραμπ». Ερωτηθείς για την παρέμβαση της ΕΕ, ανέφερε: «Η AAFS επικεντρώνεται σε αυτό που πραγματικά έχει σημασία σχετικά με αυτό το έργο: στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης για τον λαό της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Δεσμευόμαστε να συνεργαστούμε στενά με όλες τις αρμόδιες αρχές για να αναπτύξουμε τις υποδομές που απαιτούνται ώστε αυτό το όραμα να γίνει πραγματικότητα».
Ο αγωγός, που θα συνδέει τη Βοσνία με έναν τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στα ανοικτά των ακτών της Κροατίας, θα επιτρέψει στο αμερικανικό φυσικό αέριο να φτάσει σε μια χώρα που σήμερα εξαρτάται πλήρως από τη Ρωσία για την προμήθειά της.
Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα για την ΕΕ
Μετά τη ρωσική πλήρη εισβολή στην Ουκρανία το 2022 από τον Βλαντίμιρ Πούτιν, οι Βρυξέλλες έθεσαν ως προθεσμία το 2028 για τα κράτη μέλη της ΕΕ – αλλά και για τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, όπως η Βοσνία – να σταματήσουν να αγοράζουν ρωσικό φυσικό αέριο.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται τώρα μπροστά στο ενδεχόμενο ένα κρίσιμο κομμάτι του ενεργειακού «σκακιού» της Ευρώπης να περάσει στον έλεγχο όχι απλώς μιας αμερικανικής εταιρείας, αλλά μιας εταιρείας που συνδέεται προσωπικά με έναν πρόεδρο που διατηρεί συγκρουσιακή σχέση με τις Βρυξέλλες.
Η ιστοσελίδα της AAFS εμφανίζει έναν μεγάλο αετό, σύμβολο που παραπέμπει στη δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν παρουσιάζει το προσωπικό της, αλλά αναφέρει ότι τα στελέχη της διαθέτουν «δεκαετίες συνδυασμένης εμπειρίας στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών, της χρηματοδότησης και της διεθνούς ανάπτυξης έργων». Παρά ταύτα, η εταιρεία δεν φαίνεται να έχει υλοποιήσει μέχρι σήμερα έργα υποδομών αντίστοιχης κλίμακας με αυτό που σχεδιάζεται στα Βαλκάνια.
Οι Μπίναλ και Φλιν δεν είναι οι μόνοι από τον κύκλο του Τραμπ που έχουν δείξει ενδιαφέρον για τη Βοσνία. Ο αδελφός του Τζο Φλιν, ο Μάικλ Φλιν – πρώην επικεφαλής αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, του οποίου η καταδίκη για ψευδή κατάθεση στο FBI σχετικά με τις επαφές του με τη Ρωσία ακυρώθηκε μετά από προεδρική χάρη που του έδωσε ο Τραμπ το 2020 – έχει διξάγει εκστρατεία στήριξης του ηγέτη της σερβικής εθνικιστικής παράταξης της Βοσνίας, Μίλοραντ Ντόντικ.
Τον Οκτώβριο οι Ηνωμένες Πολιτείες ήραν τις κυρώσεις κατά του Μίλοραντ Ντόντικ, του ηγέτη των Σέρβων της Βοσνίας, ο οποίος κατηγορείται ότι υπονομεύει τη συμφωνία ειρήνης του 1995 που έθεσε τέλος στον τριετή πόλεμο στη χώρα, στον οποίο σκοτώθηκαν περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι.
Τον Απρίλιο, ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, ο οποίος διαχειρίζεται την οικογενειακή επιχειρηματική αυτοκρατορία, επισκέφθηκε την Μπάνια Λούκα, τη μεγαλύτερη πόλη της αυτόνομης Σερβικής Δημοκρατίας εντός της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης.
Αν και ούτε ο ίδιος ούτε ο Μάικλ Φλιν φαίνεται να εμπλέκονται άμεσα στο έργο του αγωγού, ο Μίλοραντ Ντόντικ έχει εκφράσει ανοιχτά τη στήριξή του στο σχέδιο.
