Στις 17 Απριλίου 1967, η Αθήνα φιλοξένησε την πρώτη μεγάλη συναυλία των The Rolling Stones στο γήπεδο του Παναθηναϊκού – μια εμφάνιση που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Μπροστά σε σχεδόν 10 χιλιάδες ενθουσιώδεις νέους, η βραδιά έληξε αιφνιδιαστικά από την αστυνομία, ύστερα από επεισόδια που όξυναν την ένταση μεταξύ κοινού και αρχών.
Δεν επρόκειτο απλώς για μια συναυλία που διακόπηκε, αλλά για ένα επεισόδιο που αναδείκνυε τη βαθύτερη σύγκρουση της εποχής, μέσα σε ένα ήδη βαρύ πολιτικό κλίμα, καθώς πραγματοποιήθηκε μόλις τέσσερις ημέρες πριν από το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.
Η άφιξη του φημισμένου συγκροτήματος στην ελληνική πρωτεύουσα έφερε στην επιφάνεια την απόσταση γενεών, αισθητικής και νοοτροπιών. Ήταν, με έναν τρόπο, μια μικρογραφία της συγκυρίας που διαμορφωνόταν εκείνες τις ημέρες.
Η κάλυψη της συναυλίας από τον Τύπο, αντανακλά, σε μεγάλο βαθμό, το φορτισμένο πολιτικό κλίμα της εποχής, υπογραμμίζοντας την αδυναμία επικοινωνίας ανάμεσα σε δύο κόσμους: από τη μία, μια νεανική κουλτούρα που αναζητά έκφραση και, από την άλλη, μια κοινωνία που αρνείται να την αποδεχθεί.
Οι «γιεγιέδες» στο στόχαστρο
Ενδεικτικό είναι το δημοσίευμα του Α. Παπαγεωργόπουλου στο «ΒΗΜΑ» της 18ης Απριλίου 1967, που αποτυπώνει το ύφος της δημοσιογραφικής γραφής της εποχής, αλλά και την απόσταση με την οποία αντιμετωπιζόταν το νεανικό κοινό:
«Φαίνεται ότι οι Αθηναίοι γιεγιέδες δεν αντέχουν στο… ξύλο. Δεν εξηγείται διαφορετικά το γεγονός ότι, κατά την χθεσινή άφιξη των μακρυμάλληδων “Ρόλλινγκ Στόουνς” κανείς νεαρός καρηκομμόων δεν πήγε να τους υποδεχθή στο αεροδρόμιο Ελληνικού.
»Τούτο, μάλλον, γιατί το Σάββατο το βράδυ οι τηνέητζερς, που πήγαν να τους υποδεχθούν και τελικά δεν ήρθαν εισέπραξαν μερικές “ψιλές” από την αστυνομία, η οποία δεν…σεβάσθηκε τα μακρυά τους μαλλιά…»
Η άφιξη
Ήδη από την άφιξή τους, οι βρετανοί μουσικοί προκαλούν αίσθηση.
«ΤΟ ΒΗΜΑ» 18.4.1967, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» | «ΤΑ ΝΕΑ»
«Αυτός ο απίθανος (ή λέξη με την πραγματική της σημασία) κόσμος, τους υποδέχτηκε στο αεροδρόμιο (αριστερά) και τους περιεκύκλωσε για αυτόγραφα μετά την πρές κόνφερανς που έδωσαν στο Χίλτον (δεξιά).
Από μικροί είμαστε έτσι…
Πριν από την επεισοδιακή εμφάνιση της μπάντας στην σκηνή του γηπέδου του Παναθηναϊκού διεξήχθη μια τυπική συνέντευξη Τύπου στο ξενοδοχείο Χίλτον, με τον Μικ Τζάγκερ να λαμβάνει ρόλο βασικού εκφραστή του συγκροτήματος. Ήταν εξάλλου το πιο εξωστρεφές μέλος στις δημόσιες εμφανίσεις τους.
Με καυστικό ύφος ο Α. Παπαγεωργόπουλος γράφει:
«Μικ Τζάγκερ, Κήθ Ρίτσαρντ, Μπράϊαν Τζόουνς, Μπιλ Γουάϊμαν και Τσάρλυ Γουάτς, είναι τα ονόματα αυτών που αποτελούν το συγκρότημα “Ρόλλινγκ Στόουν” ή κατα μετάφραση “Πέτρες που κυλάνε”. Εκτός από τον Τζόουνς, που προτίμησε να κοιμάται, οι υπόλοιποι παρουσιάσθηκαν χθες το βράδυ στους αντιπροσώπους του Τύπου, μέσα σε μια αίθουσα του “Χίλτον” που ήταν γεμάτη από θαυμαστές.
»Κάθε άλλο παρά πρές – κόνφερενς γίνεται. Οι δημοσιογράφοι προλαβαίνουν – ο χρόνος είναι πολύ μικρός – και ρωτάνε. Απαντήσεις δίνει συνεχώς η “μία” από τις “πέτρες”, ο Μίκ Τζάγκερ.
– Αν δεν είχατε αυτή την εμφάνιση (μακρυά μαλλιά και ντύσιμο “παρδαλό”, πανταλόνι κίτρινο ταφταδένιο με κόκκινα γαρύφαλλα κλπ.), θα είχατε τις επιτυχίες που έχετε τώρα;
– Ίσως, ναι. Από μικροί, σχεδόν, έχουμε αυτή την εμφάνιση.
– Τι γνώμη έχετε για τα τραγούδια που λέτε και τη μουσική;
– Με τα τραγούδια μας εκφράζουμε την εποχή μας. Δεν είμαστε υστερικοί, όπως νομίζουν, αλλά απλώς δεν μας καταλαβαίνουν οι μεγάλοι στην ηλικία.
– Η γνώμη σας για τους Μπήτλς;
– Τους αγαπάμε πολύ.
– Με τι ασχολείσθε τις ελεύθερες ώρες σας;
– Με τα κορίτσια.
– Είσθε αγαπημένοι μεταξύ σας;
– Ναι. Απόδειξη ότι κοιμόμαστε όλοι μαζί στο ίδιο κρεβάτι (!)
– Μα ο Γουάϊμαν είναι παντρεμένος! Τι λέει η γυναίκα του;
– Κοιμάται κι’ αυτή μαζί.
»Οι ερωτήσεις σταματούν, γιατί η ώρα είναι περασμένη (σε λίγο πρέπει να εμφανισθούν στο γήπεδο) και οι μακρυμάλληδες μοιράζουν αυτόγραφα στις θαυμάστριες».
Η εκρηκτική βραδιά
Η συναυλία στο γήπεδο του Παναθηναϊκού συγκεντρώνει περίπου 10.000 νέους. Το δημοσίευμα περιγράφει μια ατμόσφαιρα σχεδόν εκρηκτική:
«Δέκα χιλιάδες “ωργισμένοι” νέοι, με υστερικές εκδηλώσεις, τους απεθέωσαν χθες το βράδυ στο γήπεδο του Παναθηναϊκού, στη μοναδική τους εμφάνιση. Είπαν μερικά τραγούδια και εισέπραξαν 600.000 δραχμές.
»Οταν οι “Πέτρες που κυλάνε” εμφανίστηκαν στο γήπεδο, μόνο οι εξέδρες δεν κύλησαν. Ο ουρανός καλύφθηκε από πυροτεχνήματα, οι δε υστερικές και άναρθρες κραυγές των “γέ- γέ” της πρωτεύουσας ακούστηκαν σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων. Περισσότερο αποθεώθηκε ο Μικ Τζάγκερ. Ήταν ντυμένος σύμφωνα με την τελευταία γραμμή της Κάρναμπυ στρήτ».
Το άδοξο τέλος
Η κορύφωση, ωστόσο, ήρθε απότομα:
«Άδοξο τέλος είχε η χθεσινοβραδινή παράσταση», σημειώνει «ΤΟ ΒΗΜΑ». Το επεισόδιο ξεκινά όταν ο μάνατζερ του συγκροτήματος επιχειρεί να σκορπίσει λουλούδια στο κοινό και εμποδίζεται «με βίαιο τρόπο» από αστυνομικούς:
«Το γεγονός τούτο, που έγινε αντιληπτό από τους θεατές, προκάλεσε τις έντονες διαμαρτυρίες τους. Οι μακρυμάλληδες “θύμωσαν” και εγκατέλειψαν το “πάλκο” […]
»Προς μεγάλη απογοήτευση όλων», η συναυλία διακόπτεται πριν ολοκληρωθεί.
«ΤΟ ΒΗΜΑ» 19.4.1967, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» | «ΤΑ ΝΕΑ»
Η συναυλία των Rolling Stones στην Αθήνα το 1967 δεν έμεινε στην ιστορία για τη μουσική της αρτιότητα, αλλά για την ένταση που τη συνόδευσε. Λίγες ημέρες αργότερα, με την επιβολή της δικτατορίας της 21ης Απριλίου, η χώρα θα εισερχόταν σε μια περίοδο βαθιάς εσωτερικής κρίσης.
Σχεδόν έξι δεκαετίες μετά, εκείνη η «άδοξη» συναυλία παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στιγμιότυπα της συνάντησης της ελληνικής κοινωνίας με το διεθνές rock φαινόμενο.
Με αφορμή αυτή τη διαδρομή, «ΤΟ ΒΗΜΑ» εγκαινιάζει την Κυριακή 19 Απριλίου μια νέα εκδοτική σειρά αφιερωμένη στο Classic Rock, με τον πρώτο τόμο αφιερωμένο στους The Rolling Stones. Στις σελίδες της έκδοσης ξεδιπλώνεται η ιστορία του συγκροτήματος, από τα πρώτα του βήματα στη δεκαετία του ’60 μέχρι την παγκόσμια επιρροή του, φωτίζοντας τόσο τη μουσική του πορεία όσο και τις λιγότερο γνωστές πτυχές του.
