Δέκα ημέρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι διεθνείς αγορές έχουν αρχίσει να αποτυπώνουν τις πρώτες οικονομικές συνέπειες μιας κρίσης που μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Όπως συμβαίνει σχεδόν σε κάθε περίοδο έντασης, οι επενδυτές στρέφονται προς τα λεγόμενα «ασφαλή καταφύγια». Πώς συμπεριφέρονται οι επενδυτές όμως σε αυτή τη κρίση;
Αυτή τη φορά η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Το πετρέλαιο καταγράφει εκρηκτική άνοδο, ο χρυσός αντέδρασε αρχικά έντονα αλλά πλέον έχει επιστρέψει σχεδόν στα επίπεδα πριν από την κρίση, ενώ το δολάριο κινείται ανοδικά αλλά χωρίς έντονη εκτίναξη. Με άλλα λόγια, οι αγορές τιμολογούν ήδη ένα ενεργειακό σοκ, αλλά όχι ακόμη μια πλήρη οικονομική κρίση.
Η πιο έντονη αντίδραση καταγράφεται στην αγορά ενέργειας. Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, το Brent κινούνταν κοντά στα 75 δολάρια το βαρέλι. Μέσα σε λίγες ημέρες η τιμή του έφτασε έως και κοντά στα 119 δολάρια, σημειώνοντας άνοδο περίπου 40% έως 45%.
Η εκτίναξη αυτή αντανακλά τους φόβους για διαταραχή των ενεργειακών ροών στον Περσικό Κόλπο και ιδιαίτερα στο Στενό του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου.
Από το σημείο αυτό διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε κλιμάκωση της έντασης ή διακοπή της ναυσιπλοΐας μπορεί να προκαλέσει σοβαρό σοκ στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Χρυσός, διαχρονικά το ασφαλές καταφύγιο
Η άνοδος του πετρελαίου μεταφέρθηκε αρχικά και στην αγορά πολύτιμων μετάλλων. Ο χρυσός, το διαχρονικό ασφαλές καταφύγιο των επενδυτών σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης, αντέδρασε έντονα στις πρώτες ημέρες της κρίσης.
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης κινούνταν περίπου στα 5.143 δολάρια ανά ουγγιά, ενώ μέσα στις πρώτες ημέρες του πολέμου έφτασε έως και τα 5.400 δολάρια, σημειώνοντας άνοδο περίπου 5%.
Ωστόσο, καθώς οι αγορές άρχισαν να εκτιμούν ότι η σύγκρουση μπορεί να παραμείνει περιορισμένη, οι τιμές υποχώρησαν.
Σήμερα ο χρυσός κινείται περίπου στα 5.132 δολάρια ανά ουγγιά, δηλαδή σχεδόν στα ίδια επίπεδα με πριν από την έναρξη του πολέμου και περίπου 5% χαμηλότερα από τα υψηλά της κρίσης.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις γεωπολιτικές εξελίξεις αλλά δεν έχουν ακόμη τιμολογήσει ένα ακραίο σενάριο παγκόσμιας οικονομικής αναταραχής.
Δολάριο, η ήρεμη δύναμη
Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, η κίνηση στο δολάριο παραμένει σαφώς πιο συγκρατημένη. Ο δείκτης δολαρίου (Dollar Index – DXY) βρισκόταν πριν από την έναρξη του πολέμου περίπου στις 97,65 μονάδες, στη συνέχεια έφτασε στις 99,6μονάδες και σήμερα κινείται κοντά στις 98,8 μονάδες. Συνολικά, το αμερικανικό νόμισμα έχει ενισχυθεί περίπου 1% έως 1,2% μέσα στις πρώτες δέκα ημέρες της κρίσης.
Η σχετικά περιορισμένη άνοδος του δολαρίου είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική για τον τρόπο με τον οποίο οι αγορές αξιολογούν τον κίνδυνο. Σε προηγούμενες μεγάλες γεωπολιτικές κρίσεις, το δολάριο κατέγραφε πολύ ισχυρότερη ενίσχυση καθώς οι επενδυτές αναζητούσαν μαζικά ρευστότητα στο αμερικανικό νόμισμα.
Το οικονομικό σοκ
Με άλλα λόγια, οι αγορές βλέπουν έναν πόλεμο που επηρεάζει ήδη τις τιμές της ενέργειας, αλλά δεν έχουν ακόμη πειστεί ότι θα εξελιχθεί σε ένα ευρύτερο οικονομικό σοκ. Το κρίσιμο ερώτημα για τις αγορές δεν είναι γιατί ανεβαίνει το πετρέλαιο. Αυτό είναι το φυσιολογικό αντανακλαστικό κάθε γεωπολιτικής κρίσης.
Το πραγματικό ερώτημα είναι η διάρκεια και η κλιμάκωση της σύγκρουσης. Αν η ένταση επεκταθεί και επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, τότε το σημερινό ράλι του πετρελαίου μπορεί να αποδειχθεί μόνο η αρχή μιας πολύ μεγαλύτερης αναταραχής για την παγκόσμια οικονομία.
Πηγή ΟΤ
