Ολα αυτά τα χρόνια διεξαγωγής του, το Φεστιβάλ Βερολίνου είναι γνωστό για τις πολιτικές αντιπαραθέσεις του, αλλά η πρώτη που φάνηκε να προκύπτει στη φετινή διοργάνωση, έχει προκαλέσει θόρυβο.
Και δικαίως.
Συνέβη στη συνέντευξη Τύπου που παρουσίασε τη διεθνή κριτική επιτροπή το πρωί της Πέμπτης 12 Φεβρουαρίου λίγες ώρες πριν από την επίσημη έναρξη της Μπερλινάλε με την εναρκτήρια ταινία της, «No Good Men».
Ρόλο συντονίστριας είχε η διευθύντρια του φεστιβάλ, Τρίσια Τατλ, και δίπλα της ήταν τα επτά άτομα που θα επιλέξουν τους νικητές των Χρυσών και Ασημένιων Αρκούδων (το φεστιβαλ ολοκληρώνεται την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου). Πιο συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Βιμ Βέντερς, σκηνοθέτης αναγνωρισμένων ταινιών όπως τα «Φτερά του έρωτα» και το υποψήφιο για Όσκαρ «Perfect Days», καθώς και τα υπόλοιπα μέλη, δηλαδή ο σκηνοθέτης από τον Νεπαλ, Μιν Μπαχαντούρ, η Νοτιοκορεάτισσα ηθοποιός, Μπάε Ντούνα, ο Ινδός σκηνοθέτης, παραγωγός, Σιβέντρα Σινγκ Ντουνγκάρπουρ, ο Αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, Ρεϊνάλντο Μάρκους Γκριν, ο Ιάπωνας σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, Χικάρι, και η Πολωνή παραγωγός Έβα Πουστσίνσκα.
Η ερώτηση για τη Γάζα…
Ωστόσο, πολιτική ερώτηση διακόπηκε στη μέση της πρότασης και μάλιστα σε ζωντανή μετάδοση. Αυτό έγινε ακριβώς τη στιγμή που ο πολιτικός συντάκτης, Τίλο Γιουνγκ, ρώτησε τα μέλη της κριτικής επιτροπής πώς αισθάνονταν για τη στάση της Μπερλινάλε και της γερμανικής κυβέρνησης απέναντι στη Γάζα.
Αναφερόμενος σε προηγούμενο σχόλιο των κριτών που διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης σχετικά με τη δύναμη του κινηματογράφου να αλλάξει ή όχι τον κόσμο, ο Γιούνγκ παρατήρησε ότι το φεστιβάλ δεν πραγματοποιείται «στο κενό» και υπενθύμισε ότι «η Μπερλινάλε ως θεσμός έχει εμπράκτως δείξει την αλληλεγγύη της με τους ανθρώπους στο Ιράν και την Ουκρανία, αλλά ποτέ με την Παλαιστίνη, ακόμη και σήμερα».
Και συνέχισε ρωτώντας: «Λαμβάνοντας υπόψη την υποστήριξη της γερμανικής κυβέρνησης στη γενοκτονία στη Γάζα και τον ρόλο της ως κύριου χρηματοδότη της Μπερλινάλε, εσείς ως μέλος της κριτικής επιτροπής…».
…και η διακοπή της ζωντανής μετάδοσης
Η ζωντανή μετάδοση διακόπηκε πριν ο παρουσιαστής του podcast «Jung & Naiv» προλάβει να ολοκληρώσει την ερώτησή του: «Εσείς ως μέλος της κριτικής επιτροπής υποστηρίζετε αυτήν την επιλεκτική μεταχείριση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων;».
Η διακοπή προκάλεσε εικασίες σχετικά με το αν το φεστιβάλ είχε επιχειρήσει να λογοκρίνει το θέμα, κάτι που οι διοργανωτές, φυσικά, αμέσως αρνήθηκαν λεγοντας ότι υπήρξαν «τεχνικά προβλήματα με τη διαδικτυακή μετάδοση της συνέντευξης Τύπου με τη διεθνή κριτική επιτροπή σήμερα το πρωί», όπως ανέφερε αργότερα σε ανακοίνωσή του το γραφείο Τύπου της Μπερλινάλε, στην οποία ζήτησε επίσης συγγνώμη.
Πρόσθεσε, δε, ότι η πλήρης ηχογράφηση της συνέντευξης Τύπου θα διατεθεί στην ιστοσελίδα του φεστιβάλ «το συντομότερο δυνατό».
Τυχαίο γεγονός ή λογοκρισία;
«Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι επρόκειτο απλώς για σύμπτωση», δήλωσε ο Γιουνγκ στην DW, επισημαίνοντας ότι η διευθύντρια της Μπερλινάλε, Τρίσια Τατλ, η οποία ηγούνταν της συνέντευξης Τύπου, αρχικά προσπάθησε να απομακρυνθεί από το θέμα, προτού ορισμένα από τα μέλη της κριτικής επιτροπής εκφράσουν έντονες αντιδράσεις που απέφυγαν μια άμεση απάντηση στην ερώτηση.
Δεν περιμένεις πάντως από έναν πολιτικοποιημένο σκηνοθετη όπως ο Βέντερς, να υπεκφεύγει με τον πιο ανώδυνο τρόπο μια τέτοια ερώτηση, λέγοντας γενικότητες του τύπου «είμαστε εδώ για να κρίνουμε ταινίες» και ότι «ο κινηματογράφος μπορεί να αλλάξει τα πράγματα αλλά όχι με πολιτικό τρόπο».
