Από τη θρυλική τραγουδίστρια του ρεμπέτικου Μαρίκα Νίνου – ερμηνεία που της έδωσε το Βραβείο Κάρολος Κουν για την παράσταση «Μαρίκα Νίνου -σαν άστρο» – έως τη δυναμική Μιραντολίνα του Γκολντόνι, ιδιοκτήτρια λοκαντιέρας (πανδοχείου) στη Φλωρεντία του 18ου αιώνα, η Βερόνικα Δαβάκη συναντά στη σκηνή ηρωίδες που κινούνται κόντρα στα στερεότυπα της εποχής τους.
Επιστρέφοντας στο Θέατρο Τέχνης, που η ίδια αποκαλεί πατρίδα και καταγωγή της, η ταλαντούχα ερμηνεύτρια και ηθοποιός ενσαρκώνει στη «Locandiera» μια από τις πιο σύνθετες γυναικείες φιγούρες του κλασικού ρεπερτορίου: μια γυναίκα ανεξάρτητη, παιχνιδιάρα, επικίνδυνα ελεύθερη.
«Μ’ αρέσει να γελάω με τις αστείες φιγούρες των ξελιγωμένων εραστών· και θέλω να βάλω όλη μου την τέχνη για να συντρίψω εκείνες τις βάρβαρες σκληρές καρδιές που μας εχθρεύονται, εμάς, που είμαστε ό,τι καλύτερο και πιο ωραίο έδωσε στον κόσμο η μητέρα φύση», λέει η πρωταγωνίστρια του έργου.
Η Λοκαντιέρα είναι ένα κλασικό έργο που με χιούμορ, ευφυΐα και ακρίβεια περιγράφει πώς μια γυναίκα διεκδικούσε σε άλλες εποχές χώρο, λόγο και ασφάλεια μέσα σε ένα σύστημα που παραμένει έως σήμερα άνισο. Ο Γιάννης Κακλέας και ο Δημήτρης Παπαδημητρίου επιστρέφουν στο Θέατρο Τέχνης για να ζωντανέψουν με τον δικό τους τρόπο μια μουσική εκδοχή της κωμωδίας του Γκολντόνι, στήνοντας στη σκηνή ένα ανάλαφρο αλλά και αιχμηρό παιχνίδι εξουσίας και επιθυμίας.
Πέρα από τη σκηνοθετική ματιά του Γιάννη Κακλέα και για την πορεία ζωής που έχει με τον Δημήτρη Παπαδημητρίου, η Βερόνικα Δαβάκη μιλάει για τον έρωτα ως πεδίο εξουσίας και φόβου, για τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην αγάπη και την αυτονομία, για τις μάσκες που φοράμε για να επιβιώσουμε κοινωνικά.
Σε μια εποχή μετά το #MeToo, η «Locandiera» είναι και επίκαιρη, αλλά και βαθιά προσωπική.
Μετά τη Μαρίκα Νίνου, επιστρέφετε στο Θέατρο Τέχνης με την Μιραντολίνα, μια σύνθετη γυναικεία φιγούρα του κλασικού ρεπορτορίου. Πώς διαβάζετε αυτόν τον ρόλο σήμερα; Υπάρχει κοινός παρανομαστής ανάμεσα στις δύο αυτές γυναίκες – από τη μία μια ρεμπέτισσα, από την άλλη μια πανδοχέας.
Πρόκειται για δύο γυναικείες προσωπικότητες που επιβιώνουν και αυτοπροσδιορίζονται μέσα από τη δουλειά τους, σε δύο διαφορετικούς χρονικά κόσμους που δεν ήταν φτιαγμένοι για αυτές. Το Θέατρο Τέχνης είναι η πατρίδα μου. Η καταγωγή μου. Γνωρίζω τη σκηνή, τα κρυφά περάσματα, τις γωνιές του και νιώθω ζεστασιά όταν παίζω εκεί.
Ναι θα μπορούσε κανείς να εντοπίσει κοινά σημεία. Κυρίως το ότι καθεμία από αυτές διεκδίκησε για τον εαυτό της αυτό ακριβώς που επιθυμούσε χωρίς να καθηλώνεται από κοινωνικές επιταγές.
Βέβαια στην περίπτωση της Νίνου γνωρίζουμε ολόκληρη τη ζωή και το τέλος της ενώ από τη Μιραντολίνα βλέπουμε μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι του παζλ.
Και για τις δύο όμως ο έρωτας υπήρξε καθοριστικός και καμία τους δεν δείλιασε μπροστά του. Η Μιραντολίνα είναι ένας σπουδαίος και πολυσύνθετος ρόλος, ένα δαιμόνιο κορίτσι που ισορροπεί ανάμεσα στην παιδικότητα και την δολοπλοκία.
Η Βερόνικα Δαβάκη στη «Locandiera» του Γκολντόνι σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα. ©Patroklos_Skafidas
Η σκηνοθετική προσέγγιση του Γιάννη Κακλέα με ποιο τρόπο σας επηρέασε στην προσέγγιση της Μιραντολίνας;
Ο Γιάννης Κακλέας έχει μια πολύ προσωπική/μαγική και κατά τη γνώμη μου υπέροχη ισορροπία ανάμεσα στο τι έχει στο μυαλό του από πριν για το έργο και στην ελευθερία που δίνει στον ηθοποιό.
Η Μιραντολίνα είναι βέβαια δημιούργημα ολοκληρωτικά κοινό. Με βοήθησε να δοκιμάσω, να ανακαλύψω, να νιώσω ελεύθερη, να δώσω σχήμα στις σκέψεις μου, να συνδεθώ με το παιχνίδι, την αθωότητα, το υπερβατικό, τον τρελό εαυτό μου αλλά και με την αλήθεια της κάθε στιγμής.
«Με αφορά το παιχνίδι εξουσίας στις σχέσεις. Ο φόβος που έχουμε απέναντι στα μεγάλα συναισθήματα αλλά και η έλξη που αυτά μας ασκούν και βέβαια η αξία που έχουν στην πορεία μας.»
Υπάρχει κάτι σε αυτόν τον ρόλο που σας αφορά προσωπικά – όχι ως ηθοποιό αλλά ως σύγχρονη γυναίκα;
Με αφορά απόλυτα η συνάρτηση αγάπης -ελευθερίας. Πόσο υπαναχωρούμε στα δικά μας θέλω όταν βρίσκονται απέναντι στις επιθυμίες του αγαπημένου μας. Πόσο αφήνουμε τη ζωή μας να αλλάξει με βάση τον κόσμο του άλλου.
Με αφορά το παιχνίδι εξουσίας στις σχέσεις. Ο φόβος που έχουμε απέναντι στα μεγάλα συναισθήματα αλλά και η έλξη που αυτά μας ασκούν και βέβαια η αξία που έχουν στην πορεία μας.
Με αφορά η μάσκα που χρησιμοποιεί ο καθένας από μας για να αντιμετωπίσει όλα τα έξωθεν που τον «στενεύουν». Ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε αυτά που μας ζητά η κοινωνία και η εποχή μας ειδικά αν βάλλονται ενάντια στην προσωπική μας εκδοχή.
Η σύγκρουση αρσενικού-θηλυκού εντός και εκτός μας.
«Locandiera» του Κάρλο Γκολντόνι σε σκηνοθεσία Γιάννη Γιάννη Κακλέα στο Θέατρο Τέχνης (Φρυνίχου). ©Patroklos_Skafidas
«Την πατριαρχία δεν αρκεί να την πολεμήσει κανείς στο εξωτερικό περιβάλλον. Πρέπει να την εντοπίσει και να την αντιμετωπίσει και μέσα του.»
Στη σημερινή συζήτηση – μετά το #MeToo – γύρω από τα όρια της πατριαρχίας, την εξουσία και τη συναίνεση στις ερωτικές σχέσεις ανάμεσα στα δύο φύλα, πόσο επίκαιρη είναι η «Locandiera»;
Την πατριαρχία δεν αρκεί να την πολεμήσει κανείς στο εξωτερικό περιβάλλον. Πρέπει να την εντοπίσει και να την αντιμετωπίσει και μέσα του. Πολλές φορές οι απαιτήσεις που έχει μια γυναίκα από τον εαυτό της είναι κατάλοιπο της πατριαρχικής μας κοινωνίας. Και το δικαίωμα επιλογής σε μια ερωτική σχέση δεν έχει φύλο. Το έχουμε ΟΛΟΙ. Όπως επίσης έχουμε όλοι δικαίωμα στο φλερτ σεβόμενοι φυσικά τα όρια του άλλου.
Για μένα με αφορμή μια γυναίκα -που στη συνέχεια γίνεται σύμβολο και παύει να έχει φύλο- ο Γκολντόνι μιλάει για κάτι πιο μεγάλο. Για τη μάχη που δίνει ο καθένας μας μέσα του όταν έρχεται αντιμέτωπος με συναισθήματα θηρία. Για τις νόρμες και τις φόρμες που έχουμε όλοι λίγο ως πολύ φορέσει σχετικά με τον έρωτα και την αγάπη. Πόσο τρομακτικό-υπάρχουν κανόνες ακόμα και στον τρόπο που αισθανόμαστε ή εκφράζουμε το συναίσθημα μας.
Η Μιραντολίνα ανατρέπει τον μισογυνισμό χρησιμοποιώντας όμως εργαλεία χειραγώγησης. Θεωρείτε ότι η γυναικεία χειραφέτηση γίνεται πιο δύσκολα αποδεκτή κοινωνικά όταν δεν είναι ηθικά καθαρή;
Η Μιραντολίνα ανατρέπει τον μισογυνισμό και διεκδικεί μια θέση στην κοινωνία προσαρμοσμένη στα μέτρα της και όχι στα μέτρα που θέτουν άλλοι για εκείνη. Κι αυτό το κάνει καταρχήν με τον τρόπο που ζει κάθε μέρα. Είναι ανεξάρτητη, αυτόνομη, αυτάρκης. Οταν το κατασκεύασμα της απειλείται αυτό συμβαίνει εκείνη αντιδρά σχεδόν παιδικά! Βρίσκω τόσο μεγάλη αθωότητα στις μηχανορραφίες της που παύουν να είναι εργαλεία χειραγώγησης.
Είναι το χιούμορ της, η παιδικότητα της, η ελαφρότητα της. Άλλωστε τι πιο ηθικό από το να υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου και τους στόχους σου χωρίς να επιβαρύνεις κανέναν.
«Locandiera» ©Patroklos_Skafidas
Στη «Locandiera» η ζωντανή μουσική λειτουργεί ως δραματουργικός συνομιλητής. Με δεδομένο ότι η μουσική και το τραγούδι είναι σταθερά παρόντα στη δουλειά σας, τι ρόλο παίζει το «μουσικό σώμα» στη σκηνική σας παρουσία εδώ;
Η μουσική είναι η φόρμα που επιλέγουν οι ήρωες για να εκφράσουν τον εσωτερικό τους διάλογο. H μουσική αναλαμβάνει να τους δώσει την ευκαιρία να ομολογήσουν τις μύχιες σκέψεις τους, τις πιο κρυφές.
Στην πραγματικότητα αυτό υπάρχει στον Γκολντόνι με τη μορφή μονολόγων που απευθύνονται ευθέως στο κοινό. Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου τους έδωσε ρυθμό και μελωδία.
Συνυπάρχετε ξανά καλλιτεχνικά σε αυτή την παράσταση με τον σύζυγό σας, τον διακεκριμένο συνθέτη Δημήτρη Παπαδημητρίου. Πώς είναι η καλλιτεχνική σας συνύπαρξη; Η κοινή σας δημιουργική πορεία έχει αποφέρει πολλούς σημαντικούς σταθμούς.
Ο Δημήτρης είναι ένας συνεργάτης που ο καθένας θα ήθελε να τον έχει δίπλα του. Είναι ένα ορμητικό ποτάμι ιδεών, αστείρευτη πηγή μουσικής, είναι πάντα ευγενικός και απαλός στους τρόπους του. Είναι δοτικός. Πότε δεν κατάλαβα με ποιον τρόπο η προσωπική μας σχέση θα μπορούσε να το χαλάσει αυτό.
Έχετε μια σταθερή πορεία στο τραγούδι – πρόσφατα κάνατε μια μουσική παράσταση στην Απανεμιά στην Πλάκα με ρεμπέτικα, αλλά και στο θέατρο. Τι σημαίνουν αυτές οι δύο καλλιτεχνικές διαδρομές σε αυτή την περίοδο της ζωής σας; Αλλάζει η θεώρησή σας απέναντι στην τέχνη καθώς περνάει ο καιρός;
Η Locandiera ήρθε σε μια περίοδο γεμάτη μουσική, που μου είχε λείψει πολύ το θέατρο. Επίσης ήρθε σε μια περίοδο που κι εγώ η ίδια επεξεργαζόμουν θέματα όπως η αγάπη, οι σχέσεις, οι κοινωνικές επιβολές που γίνονται παγίδες και μας αλλοιώνουν χωρίς να το καταλάβουμε!
Εγώ ως εκτελεστικό όργανο που είμαι-και όχι δημιουργός- αναζητώ μέσα σε κάθε αποστολή που μου ανατίθεται να εντοπίσω πρώτα τον εαυτό μου και έπειτα τα μηνύματα προς αποστολή. Και εάν τα καταφέρω είμαι ευτυχής.
INFO: «LOCANDIERA» του Κάρλο Γκολντόνι στο Θέατρο Τέχνης από 5 Φεβρουαρίου 2026. Παραστάσεις: Τετάρτη & Κυριακή: 19:00 Πέμπτη & Παρασκευή: 21:00 Σάββατο: 18:00 | 21:00
