Σε τεντωμένο σχοινί βαδίζουν οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο «σκληρών» στρατιωτικών επιλογών ως απάντηση στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν. Την ίδια στιγμή, ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει πως το ιρανικό καθεστώς έχει προτείνει την έναρξη διαπραγματεύσεων, ισχυρισμό που συνοδεύεται από αυστηρές προειδοποιήσεις της ιρανικής ηγεσίας.
Ερωτηθείς κατά τη διάρκεια πτήσης με το Air Force One εάν η Τεχεράνη έχει παραβιάσει την «κόκκινη γραμμή» που είχαν θέσει οι ΗΠΑ σχετικά με τη δολοφονία διαδηλωτών, ο κ. Τραμπ απάντησε χαρακτηριστικά: «Φαίνεται ότι αρχίζουν να το κάνουν». Ο Αμερικανός Πρόεδρος τόνισε ότι η κυβέρνησή του εξετάζει την κατάσταση με εξαιρετική σοβαρότητα. «Ο στρατός αξιολογεί τα δεδομένα και εξετάζουμε ορισμένες πολύ ισχυρές επιλογές. Θα ληφθεί απόφαση», δήλωσε.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το φάσμα των επιλογών που βρίσκονται στο τραπέζι του Λευκού Οίκου περιλαμβάνει από στοχευμένα στρατιωτικά πλήγματα και κυβερνοεπιθέσεις, έως την επέκταση των κυρώσεων και την παροχή τεχνολογικής βοήθειας σε αντικυβερνητικές ομάδες για την παράκαμψη της διαδικτυακής λογοκρισίας.
«Το Ιράν θέλει να διαπραγματευτεί»
Παρά την πολεμική ρητορική, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη αναζητά διέξοδο μέσω της διπλωματίας. «Νομίζω ότι έχουν κουραστεί από την αμερικανική πίεση. Το Ιράν θέλει να διαπραγματευτεί», ανέφερε, συνδέοντας εμμέσως την κατάσταση με την πρόσφατη στάση των ΗΠΑ απέναντι στη Βενεζουέλα.
Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, ο κ. Τραμπ επανέλαβε τη δέσμευσή του να παρέμβει υπέρ των διαδηλωτών, δηλώνοντας: «Το Ιράν αναζητά την ελευθερία, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν».
Τραγικός απολογισμός και καταγγελίες για βία
Η ανησυχία της διεθνούς κοινότητας εστιάζεται στον βαρή φόρο αίματος των ταραχών. Σύμφωνα με το Πρακτορείο Ειδήσεων Ακτιβιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (HRANA), τουλάχιστον 538 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, εκ των οποίων οι 490 ήταν διαδηλωτές. Παράλληλα, αναφέρεται ότι οι ιρανικές αρχές έχουν προχωρήσει σε περισσότερες από 10.600 συλλήψεις.
Οι διαδηλώσεις, που πυροδοτήθηκαν αρχικά από την ραγδαία υποτίμηση του εθνικού νομίσματος, έχουν μετεξελιχθεί στο σημαντικότερο κίνημα αμφισβήτησης των τελευταίων ετών, με κεντρικό αίτημα πλέον την αλλαγή του πολιτεύματος.
Η κρίσιμη συνεδρίαση της Τρίτης
Η βίαιη καταστολή έχει αυξήσει την πιθανότητα παρέμβασης των ΗΠΑ, με τον Τραμπ να δηλώνει ότι θα «σώσει» τους διαδηλωτές αν η ιρανική κυβέρνηση τους σκοτώσει. Επανέλαβε την απειλή του να παρέμβει το Σάββατο το βράδυ. «Το Ιράν αναζητά την ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!», δήλωσε στο Truth Social.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Τραμπ εξετάζει μια σειρά από επιλογές, όπως στρατιωτικές επιθέσεις, μυστικά κυβερνοόπλα, επέκταση των κυρώσεων και παροχή διαδικτυακής βοήθειας σε αντικυβερνητικές πηγές. Η τελική απόφαση αναμένεται να παρθεί κατά τη διάρκεια της Τρίτης όταν και ο Τραμπ θα έχει σειρά συναντήσεων με αξιωματούχους των ΗΠΑ.
Η απάντηση της Τεχεράνης: «Νόμιμοι στόχοι οι αμερικανικές βάσεις»
Άμεση και οξεία ήταν η αντίδραση της ιρανικής ηγεσίας στις αμερικανικές απειλές. Ο Πρόεδρος του Ιρανικού Κοινοβουλίου και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ, προειδοποίησε την Ουάσιγκτον να μην προβεί σε λάθος υπολογισμούς.
«Ας είμαστε σαφείς: σε περίπτωση επίθεσης κατά του Ιράν, τα κατεχόμενα εδάφη (σ.σ. Ισραήλ), καθώς και όλες οι αμερικανικές βάσεις και τα πλοία στην περιοχή, θα αποτελέσουν νόμιμους στόχους μας», δήλωσε ο Καλιμπάφ.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, σε συνέντευξή του στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, απέδωσε την αναταραχή σε ξένους δακτύλους, κατηγορώντας τους εχθρούς της χώρας ότι «εισάγουν τρομοκράτες» για να κλιμακώσουν τη βία. Μάλιστα, κάλεσε τους πολίτες σε «εθνική πορεία αντίστασης» για την καταδίκη των ταραχών.
Παρέμβαση Ρεζά Παχλάβι
Στο σκηνικό της έντασης προστέθηκε και η παρέμβαση του Ρεζά Παχλάβι. Ο γιος του ανατραπέντος Σάχη, ο οποίος ζει εξόριστος στις ΗΠΑ, απηύθυνε έκκληση προς τις δυνάμεις ασφαλείας και τους κρατικούς υπαλλήλους να αποστατήσουν.
«Έχουν μια επιλογή: να σταθούν στο πλευρό του λαού και να γίνουν σύμμαχοι της χώρας, ή να επιλέξουν να συνεργαστούν με τους δολοφόνους», ανέφερε σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιχειρώντας να ενισχύσει το αντικυβερνητικό μέτωπο.
