Ο εφιάλτης του συριακού εμφυλίου επέστρεψε στο Χαλέπι όπου το καθεστώς του μεταβατικού προέδρου Αχμέντ αλ Σαράα ξεκαθαρίζει τους λογαριασμούς με τους Κούρδους, με την άμεση εμπλοκή και υποστήριξη της Τουρκίας.
Η κυβέρνηση Τραμπ λέει ότι «παρακολουθεί στενά» την κρίση στην οποία βρίσκονται αντιμέτωποι τρεις σύμμαχοι των ΗΠΑ. Από τη μια πλευρά βρίσκεται ο μετανοημένος τζιχαντιστής Τζολάνι μαζί με τον προεδρικό φίλο Ταγίπ Ερντογάν.
Από την άλλη βρίσκονται οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) με βασικό κορμό τους Κούρδους μαχητές των Μονάδων Προστασίας του Λαού (YPG), που σήκωσαν το κύριο βάρος της αντιμετώπισης του Ισλαμικού Κράτους και ελέγχουν τη βορειοανατολική Συρία.
Οι επιθέσεις στο Χαλέπι και τα χτυπήματα της Τουρκίας
Μετά από ένα μήνα σποραδικών συγκρούσεων, ο κυβερνητικός στρατός πολιορκεί στενά τις δυο συνοικίες του Χαλεπίου που κατοικούνται κυρίως από Κούρδους (Σεϊχ Μαχσούντ και Ασραφίγιε) ενώ αναφέρονται επίσης βομβαρδισμοί από το τουρκικό πυροβολικό και την αεροπορία σε κουρδικές περιοχές κατά μήκος της ζώνης τουρκικής κατοχής στη βόρεια Συρία. Οι κουρδικές περιοχές βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού ενώ ξέσπασαν συγκρούσεις με τις κυβερνητικές δυνάμεις και στην ανατολική περιφέρεια Ντέιρ εζ Ζορ.
Προηγήθηκε το ναυάγιο της διαδικασίας για την ένταξη των κουρδικών δυνάμεων στον τακτικό στρατό της Συρίας μέχρι τα τέλη του 2025. Οι Κούρδοι θέλουν να εντάξουν τις μονάδες τους ως συγκροτημένα στρατιωτικά σώματα, αρνούνται να τα διαλύσουν όπως απαιτούν ο αλ Σαράα και ο Ερντογάν. Χωρίς δικούς τους στρατιωτικούς διοικητές οι Κούρδοι μαχητές όχι μόνο θα ενταφίαζαν το όραμα της αυτονομίας (για πολλούς και το όραμα της ανεξαρτησίας), αλλά θα κινδύνευαν να βρεθούν υπό τις διαταγές τζιχαντιστών πολέμαρχων που είναι επί χρόνια στα αντίπαλα χαρακώματα και πολλοί από αυτούς συμμετείχαν στις διαδοχικές εισβολές της Τουρκίας (Κλάδος Ελαίας, Ασπίδα του Ευφράτη) για τη διάλυση της κουρδικής Ροζάβα. Η Τουρκία θεωρεί ότι οι SDF και YPG αποτελούν παρακλάδια του PKK (που βρίσκεται μεν σε διαδικασία αυτοδιάλυσης μέσα στην Τουρκία, αλλά με προϋπόθεση τον εκδημοκρατισμό της χώρας).
Μόλις πριν από δυο ημέρες η Άγκυρα αξίωσε τον αφοπλισμό όλων των κουρδικών δυνάμεων στη Συρία, δίνοντας το σήμα στη Δαμασκό ώστε να εξαπολύσει την επίθεση εναντίον των Κούρδων στο Χαλέπι. Δύσκολα θα γινόταν αυτό χωρίς το πράσινο φως από τις ΗΠΑ. Δεν αποκλείεται η Τουρκία να εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι η προσοχή της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένη αλλού, μετά από την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα, για να δημιουργήσει νέα τετελεσμένα στη Συρία.
Ο ρόλος του Ισραήλ
Όμως η κατάσταση είναι ακόμα πιο σύνθετη, καθώς υπάρχει ο παράγοντας Ισραήλ. Την ώρα που ο στρατός του αλ Σαράα έσφιγγε τον κλοιό στις κουρδικές συνοικίες στο Χαλέπι, η Συρία και το Ισραήλ συμφωνούσαν στο Παρίσι με αμερικανική «μεσολάβηση» να συστήσουν από κοινού έναν μηχανισμό ασφαλείας για «αποφυγή παρεξηγήσεων», ανταλλαγή πληροφοριών και αποκλιμάκωση. Παρόμοια συμφωνία είχε επιτευχθεί, πάλι με αμερικανική μεσολάβηση, το 1974, παρότι οι δυο χώρες βρίσκονταν σε κατάσταση πολέμου, όμως παραβιάστηκε από το Ισραήλ στη διάρκεια του συριακού εμφυλίου και ακόμα περισσότερο μετά από την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ, όταν ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε μαζικά υποδομές ενώ επέκτεινε τη ζώνη κατοχής στο Γκολάν.
Η κυβέρνηση αλ Σαράα αποβλέπει στην αποχώρηση των Ισραηλινών στην προ της πτώσης του Άσαντ γραμμή κατοχής του Γκολάν, στον τερματισμό των βομβαρδισμών καθώς και των παρεμβάσεων του Ισραήλ στο εσωτερικό της χώρας (στήριξη στους Δρούζους και στους Κούρδους). Για το Ισραήλ η συμφωνία αποτελεί ένα μοχλό πίεσης στη Δαμασκό και -κυρίως- ανάσχεσης της Τουρκίας που επιχειρεί να μετατρέψει τη Συρία σε προτεκτοράτο. Για τις ΗΠΑ, η συμφωνία αποτελεί ένα μέσο σταθεροποίησης του καθεστώτος αλ Σαράα. Ένα ισχυρό καθεστώς στη Δαμασκό θα αντιμετώπιζε τις προσπάθειες ανασυγκρότησης του Ισλαμικού Κράτους, θα λειτουργούσε ως ανάχωμα στην ιρανική επιρροή και ίσως θα προχωρούσε στη σύναψη σχέσεων με το Ισραήλ στο απώτερο μέλλον.
Πως θα μπορούσαν όμως να υλοποιηθούν αυτοί οι σχεδιασμοί αν η Συρία κατρακυλήσει στο χάος ενός ακόμα πολέμου; Άραγε θα προδοθούν πάλι οι Κούρδοι από τους Αμερικανούς; Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες, όχι μόνο για το Χαλέπι, αλλά για ολόκληρη τη Συρία.
