Η Σαντορίνη είναι παγκοσμίως γνωστή για την καλντέρα, το φως και το ηφαιστειακό της τοπίο. Αυτό που παραμένει λιγότερο γνωστό, και κυρίως λιγότερο συζητημένο δημόσια, είναι ότι το ίδιο ηφαιστειακό υπόβαθρο γεννά και έναν δεύτερο, εξίσου πολύτιμο φυσικό πόρο: τις θερμές ιαματικές πηγές. Έναν πόρο που δεν συνδέεται με τον μαζικό τουρισμό, αλλά με ποιότητα, διάρκεια και ένα διαφορετικό μοντέλο ανάπτυξης. Για χρόνια, η ύπαρξή τους αντιμετωπιζόταν περίπου ως τοπικό μυστικό. Σήμερα, όμως, τα δεδομένα έχουν αλλάξει.
Όπως επισημαίνει ο πρώην πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Θήρας, Γεώργιος Δαρζέντας, «η φύση χάρισε στο νησί μας πολλές ιδιαιτερότητες που δεν υπάρχουν αλλού. Μεταξύ αυτών, τρεις θερμές αναβλύσεις, στην Παλαιά και τη Νέα Καμένη και στη Βλυχάδα». Δεν πρόκειται για ανακάλυψη της στιγμής, αλλά για έναν φυσικό πλούτο που, και όπως λέει, ο Δήμος, επί της προηγούμενης ηγεσίας, επιχείρησε να οδηγήσει στη θεσμική του ωρίμανση, μέσα από δύσκολες και χρονοβόρες διαδικασίες.
Από το «θερμό νερό» στην πολιτική ευθύνη
Η διαφορά μιας απλής θερμής πηγής από έναν ιαματικό φυσικό πόρο δεν είναι ρητορική. Είναι αποτέλεσμα επιστημονικής τεκμηρίωσης, χημικών αναλύσεων, υδρογεωλογικών μελετών και αυστηρού πλαισίου χρήσης. Στην περίπτωση της Σαντορίνης, όλα αυτά τα στάδια έχουν ολοκληρωθεί, επιβεβαιώνοντας ότι το νερό διαθέτει ιδιότητες κατάλληλες για λουτροθεραπεία και ευεξία, όπως συμβαίνει σε καταξιωμένους ευρωπαϊκούς προορισμούς.
Κι εδώ αρχίζει η πολιτική αμηχανία. Διότι ο ιαματικός τουρισμός δεν ταιριάζει εύκολα στο κυρίαρχο αφήγημα της «απόλυτης άρνησης». Δεν είναι μαζικός, δεν είναι εποχικός, δεν παράγει ένταση αλλά διάρκεια. Είναι, με άλλα λόγια, το είδος του τουρισμού που χαλάει τα εύκολα συνθήματα. Ο ίδιος ο κ. Δαρζέντας το λέει χωρίς εξάρσεις: «όταν οι διαδικασίες ολοκληρωθούν, θα μπορέσουμε να προσθέσουμε και άλλες τουριστικές δραστηριότητες στο ήδη ισχυρό προϊόν της Σαντορίνης». Η διατύπωση έχει σημασία. Δεν μιλά για επέκταση, αλλά για προσθήκη. Όχι για αλλαγή ταυτότητας, αλλά για εμπλουτισμό.
Τουρισμός υγείας αντί υπερφόρτωσης
Σε έναν προορισμό που δοκιμάζεται από την υπερσυγκέντρωση επισκεπτών σε λίγους μήνες, η ιαματική αξιοποίηση προσφέρει ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο. Δεν απευθύνεται σε μαζικές ροές, αλλά σε επισκέπτες υψηλής προστιθέμενης αξίας, μεγαλύτερης παραμονής και χαμηλότερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος.Ο τουρισμός υγείας δεν λειτουργεί με όρους έντασης, αλλά συνέχειας. Δημιουργεί λόγο επίσκεψης εκτός αιχμής, στηρίζει εξειδικευμένες θέσεις εργασίας και προσφέρει στην τοπική οικονομία ανάσες εκεί που σήμερα κυριαρχεί η εποχική ασφυξία. Για τη Σαντορίνη, αυτό μεταφράζεται σε μια λέξη που σπανίως ακούγεται στον δημόσιο διάλογο: εξισορρόπηση.
Ένας πόρος με έλεγχο και με πολιτικό βάρος
Στις 8 Σεπτεμβρίου 2025, δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β’ 4781/08.09.2025) η απόφαση αναγνώρισης του φυσικού πόρου «Νερό Υδρογεώτρησης στη θέση Πλατύναμος – Ξετρυπητή» ως ιαματικού. Η απόφαση δεν είναι τυπική.
Προηγήθηκαν:
- αιτήσεις και συμπληρωματικά στοιχεία σε βάθος μηνών,
- γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προστασίας Ιαματικών Φυσικών Πόρων,
- εισήγηση της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ),
- και σιωπηρή θετική στάση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης λόγω μη αντίρρησης εντός προθεσμίας.
Με απλά λόγια: το κράτος αναγνώρισε ότι στη συγκεκριμένη θέση υπάρχει υπαρκτός, πιστοποιημένος, ιαματικός πόρος
Το ανεκμετάλλευτο πλεονέκτημα
Η Σαντορίνη βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Είτε θα συνεχίσει να ανακυκλώνει το ίδιο, κορεσμένο τουριστικό αφήγημα είτε θα προσθέσει βάθος στο προϊόν της, χωρίς να το αλλοιώσει. Η αλλαγή τόνου που καταγράφεται πλέον και σε επίπεδο τοπικών δηλώσεων δεν είναι τυχαία. Είναι η στιγμή που η απόλυτη άρνηση συναντά την πραγματικότητα των δεδομένων. Σε μια εποχή που ο παγκόσμιος τουρισμός αναζητά ποιότητα, βιωσιμότητα και νόημα, ο ιαματικός πλούτος της Σαντορίνης δεν είναι πολυτέλεια. Είναι στρατηγικό πλεονέκτημα. Και το ερώτημα δεν είναι αν θα συζητηθεί, αλλά πότε και με ποιους όρους. Προέχει άλλωστε, σε κάθε απόφαση και εξέλιξη το κοινωνικό όφελος των Σαντορινιών, που οι ιαματικές πηγές υπόσχονται.
