Ξεκίνησε νέος γύρος «μισθολογικών πιέσεων»

Από αύριο 1η Απριλίου ξεκινά μια μακρά περίοδος, άνω του έτους, δραματικών αλλαγών και πιέσεων των κατώτατων, αλλά και των κλαδικών μισθών.

Το ξεκίνημα των «μισθολογικών πιέσεων» στον ιδιωτικό τομέα γίνεται με την κατάργηση του επιδόματος γάμου, ύψους 10%, στις κατώτατες αμοιβές. Πρόκειται για την εφαρμογή ρύθμισης που προβλέπεται στο τρίτο μνημόνιο, ενώ εντός των επομένων ημερών αναμένεται η ανακοίνωση του νέου τρόπου καθορισμού του κατώτατου μισθού, υποχρέωση της χώρας μας που πηγάζει από το δεύτερο μνημόνιο.

Η χώρα μας υποχρεούται να εφαρμόσει το νέο σύστημα καθορισμού των κατώτατων αμοιβών εντός του Απριλίου, ενώ η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να διατηρήσει το σημερινό ύψος του κατώτατου μισθού (586 ευρώ) ως το 2014.

Την Πρωταπριλιά λήγει η τρίμηνη μετενέργεια της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Οι 400.000 εργαζόμενοι που αμείβονται με βάση τη σύμβαση των ανειδίκευτων εργαζομένων δεν έχουν πλέον καμία προστασία, έως ότου ανακοινωθεί ο νέος κατώτατος μισθός, ο οποίος θα διατηρηθεί τουλάχιστον για ένα έτος στο ίδιο ύψος. Ωστόσο για τους δικαιούχους επιδόματος γάμου θα υπάρξουν μισθολογικές διαφορές, αφού το επίδομα καταργείται.

Σύμφωνα με τον εφαρμοστικό νόμο του τρίτου μνημονίου που ψηφίστηκε το προηγούμενο φθινόπωρο το επίδομα γάμου δεν υφίσταται στα κατώτατα όρια των αμοιβών, εκτός και αν συμφωνήσουν να καταβάλλεται η ΓΣΕΕ και οι εργοδοτικοί φορείς. Ωστόσο και στην περίπτωση αυτή η συμφωνία για την καταβολή του θα δεσμεύει τους εργοδότες που θα συμμετέχουν στη διαπραγμάτευση με τη ΓΣΕΕ.

Πέραν τούτου, τις επόμενες ημέρες ο υπουργός Εργασίας κ. Ι. Βρούτσης θα δώσει στη δημοσιότητα τον νέο τρόπο καθορισμού των κατώτατων αμοιβών, που θα ισχύσει από εφέτος.

Με το νέο καθεστώς αποφασιστικό ρόλο στον προσδιορισμό των κατώτατων αμοιβών θα έχει η κυβέρνηση και όχι οι κοινωνικοί εταίροι (ΓΣΕΕ και εργοδοτικοί φορείς), όπως ίσχυε μέχρι πρότινος.

Της κυβερνητικής απόφασης θα προηγείται διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους και θα αξιολογούνται μια σειρά παράγοντες. Ορισμένοι από τους παράγοντες που θα λαμβάνονται υπόψη για τη διαμόρφωση των κατώτατων αμοιβών είναι: το όριο της ελάχιστης διαβίωσης, οι κοινωνικές παροχές προς ευάλωτες ομάδες, ο αριθμός εργαζομένων που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό, το ποσοστό της ανεργίας, ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης, η συνδρομή του κόστους εργασίας στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, η πορεία αντιμετώπισης της αδήλωτης εργασίας κ.ά.

Το νέο σύστημα θα κυρωθεί με την έκδοση Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου με την οποία θα καθορίζεται η διαδικασία διαμόρφωσης, νομοθετικά, των κατώτατων αμοιβών. Κατά τη διαμόρφωση θα λαμβάνονται υπόψη η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, η κατάσταση στην αγορά εργασίας, η διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, αλλά και η άποψη εξειδικευμένων επιστημονικών και ερευνητικών φορέων. Στη διαβούλευση θα παίρνουν μέρος η ΓΣΕΕ, ο ΣΕΒ, η ΓΣΕΒΕΕ, η ΕΣΕΕ και το ΣΕΤΕ, ενώ θα υποβάλλονται προτάσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος, το ΙΟΒΕ, τον ΟΑΕΔ και άλλους φορείς.

Πέραν όλων αυτών, τις κατώτατες αμοιβές επηρεάζουν και δύο ακόμη διατάξεις εφαρμοστικών νόμων των τριών μνημονίων που έχει υπογράψει η χώρα μας.

Πρώτον, η κατάργηση της επεκτασιμότητας της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Εφεξής οι όποιες συμφωνίες μεταξύ των εργοδοτικών και εργατικών οργανώσεων σε εθνικό επίπεδο θα δεσμεύουν μόνο τους εργοδότες-μέλη των οργανώσεων που υπέγραψαν τις συμβάσεις. Ως εκ τούτου, τυχόν επαναφορά παραδείγματος χάριν του επιδόματος γάμου με συμφωνία των δύο μερών θα εφαρμοστεί μόνο στα μέλη των οργανώσεων και όχι στο σύνολο των επιχειρήσεων της χώρας.

Δεύτερον, το πάγωμα των τριετιών. Οι τριετίες που προβλέπονται για τις κατώτατες αποδοχές στην Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας θα παραμείνουν «παγωμένες» έως ότου η ανεργία πέσει κάτω από το 10%. Δηλαδή για πολλά χρόνια ακόμα. Μπορεί η κυβέρνηση να δεσμεύεται για διατήρηση του ύψους του κατώτατου μισθού στα 586 ευρώ για ένα τουλάχιστον έτος (ως το 2014), ωστόσο το μνημόνιο αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μειώσεων εντός του επόμενου έτους.

Συγκεκριμένα, το μνημόνιο ζητεί από τη χώρα μας να επαναξιολογήσει τις κατώτατες αμοιβές σε σχέση με την ανταγωνιστικότητα της εθνικής οικονομίας και να τις προσαρμόσει στα επίπεδα της Πορτογαλίας και των χωρών της Βαλκανικής και της Ανατολικής Ευρώπης.

Την ίδια στιγμή σε «ελεύθερη πτώση» βρίσκονται οι μισθοί πολλών κλάδων παραγωγής οι συμβάσεις των οποίων έληξαν στις 14 Φεβρουαρίου και η μετενέργειά τους ολοκληρώνεται στις 14 Μαΐου. Αν ως την ημερομηνία αυτή δεν ανανεωθούν οι κλαδικές συμβάσεις, τότε 600.000 εργαζόμενοι «κινδυνεύουν» να υποστούν μειώσεις των κλαδικών αμοιβών τους ως 30%. Σύμφωνα με το νέο νομικό καθεστώς, ακόμη και αν υπογραφεί νέα κλαδική σύμβαση εργασίας αυτή δεν δεσμεύει τις επιχειρήσεις που δεν είναι μέλη της εργοδοτικής οργάνωσης που υπέγραψε τη σύμβαση.

Ετσι στις περιπτώσεις αυτές οι επιχειρήσεις θα μπορούν με ατομικές συμβάσεις να περιορίσουν τους μισθούς ως τα επίπεδα των κατώτατων αμοιβών (δηλαδή στα 586 ευρώ).

Ελεύθερη πτώση κατέγραψαν οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα και το 2012, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας για το προηγούμενο έτος. Η έκθεση του ΣΕΠΕ καταγράφει 74.483 επιχειρήσεις που απασχολούν 261.353 εργαζομένους οι οποίες προχώρησαν σε μειώσεις μισθών μεσοσταθμικά κατά 18,8%, μέσω επιχειρησιακών συμβάσεων και ατομικών συμβάσεων εργασίας.

Την ίδια στιγμή μορφή χιονοστιβάδας λαμβάνει η εφαρμογή ελαστικών μορφών απασχόλησης, καθώς 84.490 συμβάσεις μετατράπηκαν μονομερώς από συμβάσεις πλήρους σε μερικής και εκ περιτροπής απασχόλησης, ενώ σχεδόν 6 στις 10 επιχειρήσεις καθυστερούν να καταβάλουν τα δεδουλευμένα.

Εκτός ελέγχου είναι και η λεγόμενη «μαύρη εργασία». Το 2012 εκτινάχτηκε στο ποσοστό ρεκόρ του 36,2% (από 25% το 2010). Συγκεκριμένα ελέγχθηκαν 19.083 επιχειρήσεις που απασχολούσαν συνολικά 60.796 άτομα. Από το σύνολο των εργαζομένων 22.006 ήταν ανασφάλιστοι.