Στο «Παιδί µε το ποδήλατο», τελευταία ταινία των βέλγων αδελφών Ζαν-Πιερ και Λικ Νταρντέν, παρακολουθούµε την προσπάθεια ενός ατίθασου 12χρονου αγοριού ( Τοµά Ντορέ ) να σταθεί όρθιο σε µια εχθρική κοινωνία που του το απαγορεύει. Το µόνο που το απασχολεί στη ζωή του είναι να βρει τον πατέρα του ο οποίος το παράτησε προσωρινά σε ορφανοτροφείο. Ο µοναδικός άνθρωπος που του συµπαραστέκεται είναι µια κοµµώτρια αποφασισµένη να αφοσιωθεί στο παιδί και να το πάρει υπό την προστασία της.
Τη γυναίκα υποδύεται η συµπατριώτισσα των σκηνοθετών, Σεσίλ ντε Φρανς, µια ηθοποιός που εδώ και χρόνια ακολουθεί επιτυχηµένη καριέρα στη Γαλλία.
Ψηλή, ξανθιά, µε απαλό αλλά διαπεραστικό βλέµµα, η Ντε Φρανς απολαµβάνει το Marlboro lights και τον καπουτσίνο της καθισµένη κάτω από µια οµπρέλα στην ταράτσα του ξενοδοχείου «J. W. Marriott» στη λεωφόρο Κρουαζέτ των Καννών. Στο διπλανό τραπέζι οι Νταρντέν δίνουν επίσης συνεντεύξεις – λίγο αργότερα θα µιλήσουν και αυτοί στο «Βήµα». Το «Παιδί µε το ποδήλατο» είχε ήδη προβληθεί και η υποδοχή του υπήρξε θετικότατη.
Η συνεργασία των αδελφών Νταρντέν µε τη Σεσίλ ντε Φρανς παρουσιάζει µια σοβαρή ιδιαιτερότητα. Η Ντε Φρανς δεν είχε ποτέ στο παρελθόν συνεργαστεί µε σκηνοθέτες που συνήθως εργάζονται µε ερασιτέχνες ηθοποιούς. Από την πλευρά τους, οι Νταρνέν, γνωστοί από ταινίες όπως «Ροζέτα», «Υπόσχεση», «Το παιδί» και «Ο γιος», δεν είχαν ποτέ συνεργαστεί µε µια σταρ του δικού της βεληνεκούς.
«Με τους Νταρντέν έπρεπε να κάνω πίσω» λέει η ηθοποιός. «Οι ηθοποιοί συνηθίζουν να δίνουν έµφαση σε αυτό που κάνουν, νοµίζουν ότι µε αυτόν τον τρόπο υπερασπίζονται τους ρόλους τους.
Σκεφτείτε τον Ρόµπερτ Ντε Νίρο, για παράδειγµα. Με τους αδελφούς Νταρντέν αυτά τα πράγµατα δεν ισχύουν. Ηµουν εκεί για να βοηθήσω την ιστορία, όχι για τη δική µου προβολή. Και η ιστορία είναι τόσο δυνατή που δεν έπρεπε να πέσω στην παγίδα και να βάλω πολύ συναίσθηµα στον ρόλο. Ετσι θα γινόταν “σούπα”».
Η Ντε Φρανς δεν ήξερε τίποτε για το πώς εργάζονται οι Νταρντέν. «Ηµουν τυχερή γιατί κάναµε έναν µήνα πρόβα. Οι αδελφοί Νταρντέν δεν µιλούν ποτέ για το τι γίνεται στις ταινίες τους και αυτό σε αναγκάζει να αποφεύγεις τις ερωτήσεις. Απλώς γυρίζουν. Και αυτό είναι το καλό µε τον κινηµατογράφο τους: το κοινό είναι ενεργητικό, λαµβάνει µέρος στα όσα γίνονται. Πρέπει να είσαι στρατιώτης όταν δουλεύεις σε ταινία των Νταρντέν. Πρέπει να µη σκέφτεσαι, απλώς να πράττεις. Αυτό προϋποθέτει εµπιστοσύνη. Μαθαίνεις, βάζεις πράγµατα στις βαλίτσες σου».
Η Σεσίλ ντε Φρανς γεννήθηκε στο Βέλγιο πριν από 37 χρόνια αλλά από τα 17 της ζει και εργάζεται στη Γαλλία.
Η συµµετοχή της στο «Παιδί µε το ποδήλατο» υπήρξε µια ευχάριστη επαγγελµατική επιστροφή στα πάτρια εδάφη. «Οι προτάσεις είναι περισσότερες σε µια χώρα όπως η Γαλλία, άρα έπρεπε να φύγω» λέει. «Στο Βέλγιο δεν υπάρχει σταρ σύστεµ και αυτό ορισµένες φορές είναι πολύ όµορφο, ιδίως όταν έχεις να κάνεις µε τους Νταρντέν. Στο “Παιδί µε το ποδήλατο” έκανα µόνη µου το µέικαπ, έφτιαχνα η ίδια τα µαλλιά µου… Τα προτερήµατα των σταρ που ξέρω στη Γαλλία δεν ισχύουν εδώ».
Η 37χρονη ηθοποιός δεν βάζει την καριέρα της πάνω από κάθε τι. «∆ύο ταινίες κάθε χρονιά φτάνουν και περισσεύουν, πόσω µάλλον όταν έχεις ένα παιδί.
Είναι απαραίτητο να ζει κανείς την πραγµατική ζωή, όχι µόνο για τον ίδιο αλλά και για αυτούς που αγαπά. Σε καµία περίπτωση δεν θα αφιέρωνα τη ζωή µου στο σινεµά. Στο κάτω-κάτω το σινεµά είναι µόνο σινεµά».
Η απλότητα και η προσπάθεια εντοπισμού της «καρδιάς του ζητήματος» είναι τα κοινά σημεία ανάμεσα στις ταινίες του Κλιντ Ιστγουντ και εκείνες των αδελφών Νταρντέν. Ωστόσο η Σεσίλ ντε Φρανς, που έχει δουλέψει και με τους τρεις, θεωρεί ότι το σινεμά τους είναι εντελώς διαφορετικό.
«Ως ηθοποιός, όταν ξέρεις τι γίνεται από μέσα, το αντιμετωπίζεις διαφορετικά.
Ο Κλιντ Ιστγουντ προσπαθεί να συλλάβει τον αυθορμητισμό της πρώτης λήψης, δεν κάνει ποτέ πρόβες και γυρίζει πολύ γρήγορα. Οι Νταρντέν κάνουν έναν μήνα πρόβα στα σημεία όπου πρόκειται να γυρίσουν και γυρίζουν πολλές λήψεις. Οι ηθοποιοί είναι πέρα για πέρα αφοσιωμένοι. Φυσικά, ως κοινό μπορείς να διακρίνεις τα κοινά σημεία τους. Το πάθος για τον ανθρωπισμό, την αγάπη για τον άνθρωπο».
Οι αδελφοί Νταρντέν, βέβαια, δεν θα παραδεχτούν ποτέ ότι τους απασχολούν τα κοινωνικά μηνύματα.
Παραδέχονται όμως ότι βάση των ταινιών τους είναι «το οικονομικό και κοινωνικό αδιέξοδο της δυτικής κοινωνίας το οποίο σήμερα έχει πάρει διαστάσεις αρχαίας ελληνικής τραγωδίας». «Η κρίση στην οικογένεια υπάρχει, το ξέρουμε, τη βλέπουμε μπροστά μας» αναφέρει ο Ζαν -Πιερ «και η αποδόμηση της οικογένειας είναι πάντα ένας κρίκος στις ταινίες μας, αλλά σε σχέση με το παρελθόν ο κόσμος σήμερα είναι όλο και πιο μόνος. Ισως αυτός να είναι ο λόγος που βάζουμε τους ήρωές μας στη διαδικασία της αναζήτησης κάποιου για να τους βοηθήσει. Βλέπουμε ανθρώπους που προσπαθούν να δημιουργήσουν οικογένειες. Γιατί πιστεύουμε πραγματικά ότι όλοι έχουμε ανάγκη τη συντροφικότητα. Δεν μπορούμε να ζούμε μόνο με τον εαυτό μας».
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
