Σε παρα πολλά από τα άρθρα για το νέο νόμο αναδεικνύονται οι διαφωνίες για το κείμενο του νεου νομοσχεδίου, και οχι τα σημεία συμφωνίας. Τα σημεία συμφωνίας είναι πολλά. Κυρίως η ανάγκη αλλαγής, αλλά και ειδικά ο περιορισμός της συμμετοχής φοιτητών στην εκλογή διοικητικών οργάνων, η εκλογίκευση του χρόνου σπουδών, ο επαναπροσδιορισμός της έννοιας του ασύλου, η αξιολόγηση, η κατλαργηση της βαθμίδας του λέκτορα, έχουν αντιμετωπιστεί θετικά απο την πλειοψηφία.
Τα σημεία διαφωνίας έχουν επίσης αναδειχτεί απο αυτόν τον διάλογο, και είναι αρκετά, αλλά κατα την άποψη μου ο διάλογος έχει ξεφυγει απο τα πραγματικά θέμματα που πιθανότατα χρείζουν βελτίωσης. Το θεμα του «διορισμού» του πρύτανη εχει αναδειχτεί σε μείζον θεμα απο – ώ τι έκπληξη – από τους ίδιους το πρυτάνεις που εχουνε αναδειχτεί μέσα απο την συνδιαλλαγή και την κομματοκρατία. Ο πρυτανης πλέον θα εκλέγεται απο εκλεγμένους αντιπροσώπους – οπως άλλωστε και ο προεδρος της Δημοκρατίας. Ας σταματησουνε λοιπον οι φωνασκίες περι διορισμού και αντιδημοκρατικότητας.
Παρόλα αυτά υπάρχει θεμα με τον Πρυτανη. Το θεμα ειναι οι υπερ-εξουσίες του και οι αντίστοιχες οι εξουσιες των κοσμητώρων. Πιθανότατα λάθος μέγιστο η ουσιαστική κατάργηση των Τμημάτων. Σε σύγχρονα ευέλικτα ιδρύματα, Τμηματα με ουσιαστική αυτοδιοίκηση θα έπρεπε να ειναι το επίκεντρο του νέου νομου. Η αξιολόγηση και η σύνδεση με την χρηματοδότηση θα έπρεπε να έχουνε ως επίκεντρο τα Τμήματα.
Διευκρινίζω με παράδειγμα. Η Σχολη Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών εχει Τμήματα Μαθηματικών, Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας, Γεωλογίας και Πληροφορικής. Η Βιολογία, αποτελεί ισως τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο επιστημονικό κλαδο διεθνώς και ειναι φυσικο οι Βιολόγοι να έχουνε πολύ περισσότερες δημοσιεύσεις σε «άριστα» περιοδικά απο τους Γεωλόγους. Αντίστοιχα οι συνάδελφοι της Πληροφορικής βρίσκουνε πιθανόν ποιο εύκολα ιδιωτική χρηματοδότηση για έρευνα σε σχέση με τους Φυσικούς. Ή οι Μαθηματικοί έχουνε πολυ λιγότερα έξοδα για Εργαστήρια απο τους Χημικούς.
Σε επίπεδο χρηματοδοτησης με βαση την αξιολόγηση λοιπόν, τα κριτήρια αλλα και τα συμπεράσματα πρέπει να έχουνε βαση μικρα, ευέλικτα Τμηματα που να προσαρμοζονται στις εκπαιδευτικές και επιστημονικές απαιτήσεις του επιστημονικού τους πεδίου. Επισης πολύ συζήτηση έχει γινει για τα 3 2 3 έτη σπουδών, και την υποβάθμιση του επιπέδου σπουδών. Η δυνατότητα περιορισμού του πρωτου κύκλου – και όχι η επιβολή του – είναι σωστή.
Η 3ετής φοίτηση στα παραπάνω Τμήματα, με την μορφή επιστημονικής εκπαίδευσης και όχι επαγγελματικής κατάρτισης, είναι θεμιτή. Παράλληλα, η δημιουργία μεταπτυχιακών με επαγγελματικό προσανατολισμό στον 2ο κύκλο είναι θεμιτή: π.χ. διδασκαλία, επαγγελματικές κατευθύνσεις, ή ερευνητικές κατευθύνσεις. Παράλληλα, το Πολυτεχνείο θα μπορούσε να «σπάσει» το πρωτο 5ετές πτυχίο των Μηχανικών σε δύο πτυχία, «ξεφορτώνοντας» και κάποιους φοιτητες που δεν «τραβάνε» στα 3 χρόνια, και δινοντας τους της επιλογή να κάνουν κατι άλλο. Διαφωνώ ριζικά για το θεμα του διδακτορικού.
Π.χ. πειραματικά διδακτορικά στην Αναπτυξιακή Βιολογία δεν γίνονται σε 3 χρόνια για πρακτικους λογους του κυκλου ζωης των ποντικών. Αντίστοιχα φαντάζομαι οτι ενα διδακτορικο στα Μαθηματικά θα μπορούσε να γινει και σε 2 χρόνια, με βαση μια εξαιρετικη ιδέα. Το Υπουργειο να καθοριζει γενικους κανόνες αλλά να το αφήνει στην διοικηση των Τμημάτων … τα οποία ουσιαστικά καταργει. Θα ήτανε λαθος η επιμονή στις υπερεξουσιες του Πρυτανη και του Κοσμητωρα και στην ουσιαστική κατάργηση των Τμημάτων.
Η κ. Υπουργος ας σταματησει να αναλωνεται σε συναντησεις με τους «εκλεγμένους» Πρυτάνεις. Ας μιλησει ομως με τα μελη ΔΕΠ. Οχι αυτους που χανουνε τον χρονο τους με επιστολές στις εφημερίδες (…) αλλά αυτούς που ειναι στα εργαστήρια με τους φοιτητές τους κατακαλόκαιρο. Δεν έχει παρά να παει να τους βρει αιφνιδιαστικά στα Πανεπιστημια, οποιος ειναι εκει και δουλεύει τον Ιούλιο, ας μετράει η γνώμη του!
Αναστάσης Περράκης – Διευθυντής Ερευνών στο Αντικαρκινικό Ινστιτούτο Ολλανδίας
