Μαζεύω βιβλία που προσπαθούν να μας εξοικειώσουν με την έννοια του Απείρου. Από περιέργεια αλλά και από θαυμασμό για όσους δεν δίστασαν να παλέψουν μ’ αυτή την έννοια. Μπορεί η θεολογική προσέγγιση να την παρουσιάζει ως αρκετά απλή, αλλά τα εργαλεία των Μαθηματικών για πολλά χρόνια έμοιαζαν αδύναμα να τη χειριστούν.
Ενα σύνολο από αριθμούς, που γνωρίζουμε όμως πόσοι είναι, δεν δημιουργεί προβλήματα στους συλλογισμούς μας. Οσοι κι αν είναι, μπορούμε να μετρήσουμε πόσοι υπάρχουν τελικά σε αυτό το σύνολο. Χρησιμοποιώντας την ίδια διαδικασία απαρίθμησης για ένα σύνολο με άπειρα στοιχεία καταλήγουμε σε κάτι παράδοξο. Στο ότι διαθέτει τον ίδιο αριθμό στοιχείων, δηλαδή είναι ισοδύναμο με ένα γνήσιο υποσύνολό του! Ο Γαλιλαίος τα έχασε κυριολεκτικά την πρώτη φορά που παρατήρησε ότι όσοι είναι σε πλήθος οι ακέραιοι αριθμοί είναι και το σύνολο των τετραγώνων τους. Επειτα από λίγο όμως πέθανε και έτσι έπρεπε να περιμένουμε ως τα μέσα του 19ου αιώνα περίπου, για να εμφανιστεί ο Κάντορ, άνθρωπος που πραγματικά αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη του Απείρου.
Ο Aczel δεν μένει όμως στον Κάντορ αλλά φθάνει στον Γκέντελ και στον Κοέν δίνοντας μια αρκετά ολοκληρωμένη εικόνα της έρευνας για το Απειρο. Στο βιβλίο υπάρχει και ένα κεφάλαιο 20 σελίδων σχετικό με το Απειρο και την Καββάλα, δηλαδή το σύνολο από εσωτερικές φιλοσοφικές διδασκαλίες και μυστικιστικές πρακτικές που βασίστηκε σε παλιά εβραϊκά κείμενα. Μάλλον είναι πολύ λίγο και όχι ό,τι καλύτερο ούτε ό,τι πιο θεμελιώδες, γι’ αυτό και δεν χρειαζόταν ο εκδοτικός οίκος να βιαστεί να προσθέσει τον υπότιτλο: «Τα Μαθηματικά, η Καββάλα και η Ερευνα για το Απειρο» που δρα μάλλον αποπροσανατολιστικά για τον σοβαρό αναγνώστη και προσελκύει κάποιους που άλλα περιμένουν και μάλλον θα απογοητευθούν (στο εξώφυλλο μάλιστα ο σχετικός όρος αναφέρεται ως Καββάλα και στο οπισθόφυλλο ως Καμπάλα).
Γενικά το βιβλίο του Aczel είναι σπαρμένο με λάθη. Λάθη του συγγραφέα, αφού για παράδειγμα οι παραλλαγές που μπορούν να προκύψουν από την αντιμετάθεση των γραμμάτων της λέξης Γιαχβέ (YHVH), του εβραϊκού ονόματος του Θεού, δεν είναι δέκα αλλά δώδεκα όπως μπορεί να προκύψει με υπολογισμούς αλλά και απλές δοκιμές. Λάθη στη μετάφραση, αφού εμφανίζονται κάποιοι μυστήριοι μαθηματικοί όροι όπως η λέξη «εκθέτωση», όπου κατά πάσα πιθανότητα πρόκειται για την ύψωση σε κάποια δύναμη. Και τέλος λάθη, αναρίθμητα όμως, τυπογραφικά και σύνταξης. Αλλά αυτό το βιβλίο έχει ένα μεγάλο προσόν. Διαπραγματεύεται πολύ δύσκολες και ταυτόχρονα συναρπαστικές μαθηματικές έννοιες χωρίς να απαιτεί από τον αναγνώστη ιδιαίτερες γνώσεις, χωρίς ακολουθίες και εξισώσεις και χωρίς να χρησιμοποιεί προχωρημένους και μάλλον ακατανόητους συμβολισμούς. Ετσι, αυτή τη στιγμή είναι ό,τι πιο προσιτό υπάρχει για όποιον θέλει να αρχίσει να ασχολείται με το Απειρο και μετά πλέον, αν αντέχει, να πάρει το σαφώς πιο απαιτητικό βιβλίο του Ρούντι Ράκερ «Το Απειρο και ο Νους» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης).
