Υπόσχεται πνευματική διαύγεια και σωματική υγεία. Μπορεί κατά καιρούς να είχε χαρακτηριστεί «η νωθρότητα των μεσογειακών λαών», παρ’ όλα αυτά η σιέστα επιστρέφει και πάλι δυναμικά στο προσκήνιο. Και δικαίως, καθώς, όπως δείχνουν πρόσφατες έρευνες, κάτι τόσο απλό και εφικτό από όλους, όπως ένα σύντομο μεσημεριανό χουζούρεμα, μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να αποβεί σωτήριο.
Η λατινογενής σιέστα, γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων, παραπέμπει στην έκτη ώρα μετά το πρώτο φως της ημέρας, δηλαδή στο μεσημέρι, και έχει τη σημασία ενός σύντομου μεσημεριανού ύπνου. Οι Ισπανοί και οι Ασιάτες δηλώνουν φανατικοί υποστηρικτές της και μάλιστα οι δεύτεροι κατοχυρώνουν συνταγματικά το δικαίωμα της μεσημεριανής τους ανάπαυσης.
Στις μέρες μας, όπου βρισκόμαστε σε ένα συνεχές κυνήγι του χρόνου και ο ύπνος τείνει να αντικατασταθεί από φαρμακευτικά σκευάσματα και ισοτονικά ποτά, η «sexta ora» καταφέρνει να ανακτήσει την άλλοτε χαμένη θέση της ανάμεσα στις πιο σημαντικές ημερήσιες συνήθειες. Σε αυτό βέβαια σημαντικό ρόλο παίζουν και τα εντυπωσιακά αποτελέσματα ερευνών που μαρτυρούν ότι ακόμη και δέκα λεπτά ημερησίως αρκούν για να βελτιώσουν την κατάσταση της υγείας μας.
Η μεγαλύτερη έρευνα σχετικά με την επίδραση του μεσημεριανού ύπνου στην υγεία πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή Επιδημιολογίας των Πανεπιστημίων Χάρβαρντ και Αθηνών κ. Δ. Τριχόπουλο. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτής, τα οποία δημοσιεύτηκαν τον περασμένο Φεβρουάριο στο επιστημονικό έντυπο «Archives of Internal Medicine», έστω και 30 λεπτά μεσημεριανού ύπνου μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών προβλημάτων. Μάλιστα τις ισχυρότερες αποδείξεις σχετικά με την ευεργετική επίδραση της σιέστας είχαν οι εργαζόμενοι άνδρες.
Ποια είναι όμως τα είδη της σιέστας; Ο γάλλος συγγραφέας Φρεντερίκ Πλοτόν στο βιβλίο του «Εγχειρίδιο της σιεστολογίας» δίνει συμβουλές για έναν καλύτερο ύπνο, ενώ υποστηρίζει ότι το ελιξίριο της εγρήγορσης χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες: στη μακρά σιέστα, η οποία διαρκεί μία-δύο ώρες και γεμίζει κυριολεκτικά τις μπαταρίες, στη συνηθισμένη τριαντάλεπτη που επιτρέπει έναν σύντομο αλλά ποιοτικό ύπνο, και στην αστραπιαία δεκάλεπτη η οποία «φρεσκάρει» όσους πολυάσχολους αδυνατούν να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο.
Η «ιβηρική γιόγκα», όπως τη χαρακτήρισε ο νομπελίστας λογοτέχνης Καμίλο Χοσέ Θέλα, πέρα από αντικείμενο έρευνας και συγγραφής έχει σταθεί και αφορμή έμπνευσης για αρκετούς επιχειρηματίες, οι οποίοι έσπευσαν να εκμεταλλευτούν το αγαθό του ύπνου, περνώντας… στην εμπορευματοποίησή του. Ο λόγος για τη νέα μόδα ξενοδοχείων ύπνου, τα οποία υπόσχονται γλυκά όνειρα σε ανάκλιντρα ή ανατομικά κρεβάτια σε χώρους με χαμηλό φωτισμό και υπό τους ήχους χαλαρωτικής μουσικής.
Για όσους θέλουν να πετούν στα σύννεφα τόσο στον ύπνο τους όσο και στον ξύπνιο τους, ο 24ος όροφος του Empire State Building στη Νέα Υόρκη έχει μετατραπεί στον απόλυτο χώρο ύπνου. Με 14 δολάρια οι εξαντλημένοι του μεσημεριού μπορούν να απολαύσουν μια σιέστα συνηθισμένου τύπου με όλα τα κομφόρ.
Στην Ισπανία πάλι, και συγκεκριμένα στη Σεβίλλη, οι ξενοδόχοι, προκειμένου να μαγνητίσουν τους τουρίστες από τις παραλίες προς το κέντρο της πόλης για έναν μεσημεριανό υπνάκο, έριξαν τις τιμές τους κατά 30%. Μάλιστα ήλθαν σε συμφωνία και με εστιατόρια της πόλης, από όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν ήδη κατά τη διάρκεια του γεύματός τους να κλείσουν το μέρος όπου θέλουν να συνέλθουν από τη γλυκιά μεσημβρινή τους μέθη.
Για τους πιο προχωρημένους, στην Ιαπωνία υπάρχουν ξενοδοχεία με δωμάτια-μινιατούρες, τις φημισμένες κάψουλες ύπνου. Στενά κυψελωτά κουτάκια με μόλις δύο μέτρα μήκος και 1,25 μέτρα ύψος, όπου οι κουρασμένοι πελάτες μπορούν να απολαύσουν έναν γρήγορο ύπνο σε πολύ χαμηλή τιμή. Αρκεί βέβαια να μην πάσχουν από κλειστοφοβία.
Σε αρκετές περιπτώσεις βέβαια οι εργαζόμενοι δεν χρειάζεται καν να εγκαταλείψουν το γραφείο. Και αυτό γιατί κάποιες επιχειρήσεις διαθέτουν ειδικά διαμορφωμένους χώρους εντός των εταιρικών εγκαταστάσεων, κατάλληλους για ένα σύντομο διάλειμμα. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της ισπανικής εταιρείας κούριερ MRW η οποία προσφέρει στο προσωπικό την ευκαιρία μιας χαλαρωτικής σιέστας σε αναπαυτικές καρέκλες ανάκλησης και μασάζ.
Η σιέστα κάνει καλό και αυτό αποδεικνύεται περίτρανα και μέσω της Ιστορίας. Μερικοί από τους μεγαλύτερους άνδρες του παρελθόντος όπως ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Ναπολέων Βοναπάρτης και ο Ουίστον Τσόρτσιλ δεν έχαναν τον σύντομο υπνάκο τους για τίποτε στον κόσμο. Σύγχρονοι θερμοί υποστηρικτές της δηλώνουν ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον και ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας Ζακ Σιράκ, οι οποίοι δεν λένε ποτέ όχι σε ένα αναζωογονητικό μεσημεριανό διάλειμμα.
* Μία ώρα και 30 λεπτά: Η προληπτική. Είναι ο τυπικός ύπνος που κάνουν οι νυχτόβιοι ή όσοι εργάζονται αργά το βράδυ. Εν όψει του ξενυχτιού επιλέγουν το απογευματινό γέμισμα της μπαταρίας τους, που ξεκινά στα 30 και κορυφώνεται στα 90 λεπτά.
* Από 10 ως 30 λεπτά: Η συνηθισμένη. Πρόκειται για το χαρακτηριστικό μεσημβρινό χουζούρεμα. Σύμφωνα με τους λάτρεις του είδους, μάλιστα, η ιδανική διάρκεια είναι τα 20 λεπτά, καθώς ως τότε ο ύπνος είναι ελαφρύς αλλά ποιοτικός και η αφύπνιση γίνεται εύκολα και χωρίς προβλήματα. Είναι η κατάλληλη σιέστα για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
* Το πολύ 10 λεπτά: Η αστραπιαία. Μπορεί να διαρκεί μόλις δέκα λεπτά, ωστόσο θεωρείται το πλέον αποτελεσματικό είδος γιατί μπορεί να πραγματοποιηθεί οπουδήποτε. Σε περίπτωση που εφαρμόζεται τακτικά, μπορεί να βοηθήσει στην αναπλήρωση του χαμένου νυχτερινού ύπνου. Είναι η σιέστα των επιχειρηματιών και των στρατιωτικών.
Περί ύπνου
Απώλειες: Οσο περνούν τα χρόνια ο νυχτερινός ύπνος ψαλιδίζεται. Υπολογίζεται ότι μέσα στα τελευταία 40 χρόνια έχουν χαθεί κατά μέσον όρο μία-δύο ώρες νυχτερινού ύπνου.
Επιστημονική άποψη: Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι ο ιδανικός νυχτερινός ύπνος πρέπει να διαρκεί οκτώ ώρες και 45 λεπτά. Ωστόσο στην πιεστική πραγματικότητα τα πράγματα απέχουν αρκετά από τη συγκεκριμένη άποψη, καθώς ο μέσος ύπνος δεν ξεπερνά τις επτά ώρες.
Ενοχλήσεις: Περίπου το 15%-20% των ανθρώπων πάσχει από διαταράξεις της φυσιολογικής λειτουργίας του ύπνου. Στην Ιταλία το 8%-9% του πληθυσμού βασανίζεται από αϋπνία, ενώ ένα 3% αντιμετωπίζει το πρόβλημα της υπνικής άπνοιας.
