Τ ο όνομά της ήταν ελληνικό: Ικαρος. Τα γράμματα στις επιγραφές είναι ελληνικά, τα νομίσματα επίσης, η θεά που λατρευόταν στο νησί ήταν η Αρτεμις. Στον μυχό του Περσικού Κόλπου ένα μικρό νησί- κάποτε καταπράσινο αλλά σήμερα μια χέρσα γη- με το όνομα Φαϊλάκα φυλάσσει ένα κομμάτι της μνήμης του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των Μακεδόνων του. Γιατί εκεί ιδρύθηκε στα τέλη του 4ου αι. π.Χ. κατά την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου μία ελληνική αποικία, ερείπια της οποίας έχουν ήδη εντοπισθεί στο νησί. Η Φαϊλάκα ανήκει στο Εμιράτο του Κουβέιτ, αλλά κατόπιν της συμφωνίας που υπεγράφη πρόσφατα έλληνες αρχαιολόγοι μπορούν να πραγματοποιήσουν ανασκαφές στις θέσεις με τα αρχαία ελληνικά ευρήματα. Η αποστολή, αποτελούμενη από δέκα άτομα με διευθύντρια τη δρα Αγγελική Κοτταρίδη, υπεύθυνη του αρχαιολογικού χώρου και του Μουσείου των Αιγών στη Βεργίνα, και με αναπληρωτή διευθυντή τον δρα Παναγιώτη Χατζηδάκη, υπεύθυνο του αρχαιολογικού χώρου και του Μουσείου της Δήλου, θα εργασθεί στο νησί Φαϊλάκα επί τρεις μήνες, από τις 15 Νοεμβρίου ως τις 15 Ιανουαρίου. Η συμφωνία υπεγράφη πριν από λίγες ημέρες στο Κουβέιτ από τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού κ. Χρήστο Ζαχόπουλο και τον γενικό γραμματέα του Εθνικού Συμβουλίου του Κουβέιτ για τις Τέχνες και τα Γράμματα κ. Μπαμπέρ Εσέι αλ Ρίφαε και θα πρέπει να σημειωθεί ότι η πρωτοβουλία ήρθε από την πλευρά του Κουβέιτ που αναλαμβάνει και την οικονομική κάλυψη του εγχειρήματος.
«Είναι μοναδική ευκαιρία να αναζητήσουμε το θαύμα που πέτυχε ο Αλέξανδρος και οι Μακεδόνες του στην άκρη του τότε κόσμου.Το ρίζωμα του ελληνικού πολιτισμού,την ελληνική γλώσσα και τη λατρεία» έλεγε χθες στη συνέντευξη Τύπου στο ΥΠΠΟ η κυρία Κοτταρίδη, η οποία βρέθηκε στο Κουβέιτ και στη Φαϊλάκα για λίγες ημέρες, ικανές όμως για να αντιληφθεί τη σημασία των ευρημάτων και κυρίως την αξία μιας αρχαίας ελληνικής εγκατάστασης στην καρδιά του αραβικού κόσμου.
Η ελληνική αποικία, που έχει εντοπιστεί- και εν μέρει έχει ανασκαφεί – στο νησί, ιδρύθηκε το 326 π.Χ. όταν ο Αλέξανδρος επέστρεφε από τον Ινδό ποταμό και είχε αποστείλει τον ναύαρχο του στόλου του, τον Νέαρχο, να παραπλεύσει τις ακτές της αραβικής χερσονήσου. Η στρατηγική θέση του νησιού στις εκβολές του Ευφράτη, σε μία θέση δηλαδή που εκτός των άλλων έλεγχε τον πλωτό δρόμο προς τη Βαβυλώνα, σημειώθηκε ιδιαιτέρως από τον Νέαρχο. Οπως επίσης και το γεγονός ότι οι κάτοικοι λάτρευαν τη Μεγάλη Θεά- το αντίστοιχο με την Πότνια Θηρών στην προϊστορική Ελλάδα- στην οποία θυσίαζαν τα αγριοκάτσικα του νησιού, τα οποία όμως εκείνοι απαγορεύονταν να σκοτώσουν για να φάνε. Οι ομοιότητες με την Αρτεμι ήταν πολλές και έτσι ο ναός που ιδρύθηκε από τους Μακεδόνες ήταν αφιερωμένος σε αυτήν, αν και στην αρχιτεκτονική του υπάρχουν και άλλοι πολιτισμοί. Οσο για το όνομα Ικαρος, μόνον εικασίες υπάρχουν για την επιλογή του από τον Αλέξανδρο.
Στον μικρό δίστηλο εν παραστάσει ναό μπορεί να υπάρχουν ελληνικά ακρωτήρια και ανθέμια και μπορεί στους δύο κίονες να είναι τα κιονόκρανα ιωνικά, η βάση τους όμως είναι περσική, όπως παρατηρεί η κυρία Κοτταρίδη. Πλην του ναού, έχει αποκαλυφθεί από δανούς αρχαιολόγους, οι οποίοι ανέσκαψαν στο νησί το 1958, μικρό μέρος της πόλης αλλά και τα ερείπια ενός παλαιοχριστιανικού ναού του 6ου αι. Ανάμεσα στα ευρήματα υπάρχουν πολλά ελληνικά νομίσματα, επιγραφές, ειδώλια με τη μορφή της Αρτέμιδος και αγγεία.
Σημαντικότερο εύρημα όλων θεωρείται η λεγόμενη «επιγραφή της Ικάρου», η οποία αποτελείται από 43 στίχους στην ελληνική γλώσσα και υπήρξε καθοριστική τόσο για την ταύτιση του νησιού με την Ικαρο, που αναφέρεται από τον Στράβωνα και τον Αρριανό, όσο και για τη χρονολόγηση της πόλης. Και αυτό γιατί πρόκειται για μία εντολή που είχε λάβει κάποιος Ανάξαρχος από ανώτερό του να φροντίζει τον ναό της Αρτέμιδος. Πρόκειται δηλαδή για μία αναθηματική στήλη στον ναό της Αρτέμιδος, η οποία όμως έσπασε σε επτά κομμάτια από τους Δανούς που έκαναν την ανασκαφή, εν συνεχεία συγκολλήθηκε, για να σπάσει σε πολλά κομμάτια τη δεύτερη φορά από την εισβολή των Ιρακινών το 1991.
Για έναν «γνωστό-άγνωστο κόσμο» μίλησε ο κ. Ζαχόπουλος, ενώ όπως πρόσθεσε η κυρία Κοτταρίδη, σύμφωνα με τον Αρριανό και πολλούς άλλους συγγραφείς, υπήρξαν πολλές ελληνικές εγκαταστάσεις σε όλο τον Περσικό Κόλπο, οι οποίες μένει να εντοπισθούν. Η ίδια έχει κάνει και την πρόταση ερμηνείας της λέξης «φαϊλάκα» η οποία, καθώς δεν σημαίνει απολύτως τίποτε στα αραβικά, είναι πιθανόν να πρόκειται για παραφθορά της λέξης «φυλακαί» ή «φυλακείον».
Οπως είπε ο κ. Ζαχόπουλος, πλην της ανασκαφής η συμφωνία περιλαμβάνει τη δημοσίευση των ευρημάτων από τους έλληνες επιστήμονες, την επίβλεψη και οργάνωση από έλληνες ειδικούς του έργου της συντήρησης των αρχαιοτήτων στον αρχαιολογικό χώρο αλλά και στο μουσείο του Κουβέιτ, την προστασία και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ικάρου αλλά και την ευρύτερη συνεργασία των δύο χωρών σε θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς. Πόσο μάλλον που οι αρχές του Κουβέιτ ζητούν βοήθεια για την εγγραφή της νήσου Φαϊλάκα στον Κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UΝΕSCΟ.
