Επιστήμη
Στο βιβλίο του Φως, ο μύθος της ταχύτητας ο Ζοάο Μαγκέιζο (Joao Magueijo), ένας τριανταπεντάχρονος καθηγητής Θεωρητικής Φυσικής στο Αυτοκρατορικό Κολέγιο του Λονδίνου υποστηρίζει μια τρελή ιδέα: ότι τις πρώτες ημέρες μετά τη δημιουργία του Σύμπαντος η ταχύτητα του φωτός ήταν μεγαλύτερη από τη σημερινή. Η θεωρία της μεταβαλλόμενης ταχύτητας του φωτός μπορεί να αντιτίθεται στη θεωρία του Αϊνστάιν, αλλά έρχεται να επιλύσει τα προβλήματα μονομιάς. Σε μετάφραση Ανδρομάχης Σπανού (Π. Τραυλός).
Πώς είναι δυνατόν να ξέρει ο οποιοσδήποτε το βάρος της Γης ή την ηλικία των βράχων της; Πώς ξέρουν πότε και πώς ξεκίνησε το Σύμπαν και τι μορφή είχε όταν ξεκίνησε; Οι απαντήσεις στο βιβλίο του Bill Bryson Ατομα – Ηφαίστεια – Γαλαξίες, σε μετάφραση Ανδρέα Μιχαηλίδη, Τεύκρου Μιχαηλίδη (Πόλις).
Και Η Εννοια του Χρόνου του Γερμανού F. Kummel, σε μετάφραση Ιωάννη Θεοδωρόπουλου από τις εκδόσεις Τυπωθήτω.
Ο τρόπος με τον οποίο οι νέες τεχνικές αναπαραγωγής (στη Γενετική, την Ιατρική, τη Βιολογία κτλ.) επηρεάζουν τις αντιλήψεις μας για τη συγγένεια (πατρότητα, μητρότητα κτλ.) παρουσιάζεται στο βιβλίο της καθηγήτριας του Κέιμπριτζ Marilyn Stratern Αναπαράγοντας το μέλλον (Ελληνικά Γράμματα). Μπορούμε τουλάχιστον να σταματήσουμε ή να ανακόψουμε τη διαδικασία της γήρανσης; Υγεία ως τα 100 υπόσχεται ο Siegfried Meryn, περιγράφοντας ποιοι ζουν καλά ακόμη και σε μεγάλη ηλικία, στο ομότιτλο βιβλίο του, σε μετάφραση Ανδριάνας Σακκά (Κριτική).
Δοκίμια, Μελέτες
Η μελέτη του Αντρέα Αποστολίδη Αρχαιοκαπηλία και εμπόριο αρχαιοτήτων περικλείει όλο το φάσμα των εμπλεκομένων στην υπόθεση: Μουσεία, εμπόρους τέχνης, οίκους δημοπρασιών, ιδιωτικές συλλογές (Αγρα).
Κέντρο δηλητηριάσεων τιτλοφορείται το νέο βιβλίο του Κωστή Παπαγιώργη, ενώ Το γλωσσικό κουτί του Χρήστου Χρυσόπουλου αναφέρεται στις όψεις της δουλειάς του συγγραφέα (Καστανιώτης). Οδηγίες γραφής προς νέους συγγραφείς είναι το βιβλίο της Πόλυς Μηλιώρη Εσείς, εγώ και οι λέξεις (Ψυχογιός).
Το βιβλίο με τις πρωτιές του Ian Harrison περιλαμβάνει τα επιτεύγματα πρωτοφανών επιδόσεων σε κατηγορίες όπως η ιστιοπλοΐα, οι πτήσεις, τα σπορ αντοχής, η ορειβασία κτλ. Ακόμη εντοπίζει τους πρωτοπόρους, – από τον Bleriot που πρώτος διέσχισε πετώντας τη θάλασσα της Μάγχης (1909) ως τον Νιλ Αρμστρονγκ που έφτασε στη Σελήνη το 1969 και άλλους ριψοκίνδυνους (ομάδα μεταφραστών, Σαββάλας).
Η Marilyn Yalom, γυναίκα του Irvine, έγραψε κυριολεκτικά την Ιστορία του γυναικείου στήθους, σε μετάφραση Εύης Κλαδούχου (Αγρα). Και ο Thomas W. Laquer έγραψε το δοκίμιο Οι κατά μόνας ηδονές. Πολιτισμική ιστορία του αυνανισμού (μετάφραση Πελαγίας Μαρκέτου, Νεφέλη). Οσον αφορά την ψυχολογία των σχέσεων καταθέτει τη δική της εμπειρία η Μάρω Βαμβουνάκη, αυτή τη φορά στο δοκίμιο Ο παλιάτσος και η άνιμα (Ψυχογιός). Τέλος, την περίπτωση που κάποιος αγαπάει μόνο τον εαυτό του, «μια αθέατη αναπηρία», παρουσιάζει η Ντέμη Σταυροπούλου στο βιβλίο Αγκαλιά με τον εαυτό μας (Ακρίτας).
Τι είναι πολιτισμός; Σίγουρα είναι η μουσική, η όπερα, το θέατρο, ο χορός, αλλά μπορεί ακόμη να είναι οι θρησκευτικές αντιλήψεις των λαών, το φαγητό τους, η ιστορίες που διηγούνται και ο τρόπος ζωής τους. Ολα συγκεντρώνονται στο Βιβλίο του Πολιτισμού, σε μετάφραση Ουρανίας Ζωίδη (Σαββάλας).
Μια εισαγωγή στον κόσμο της όπερας, στους συνθέτες, την εποχή και το κοινό της είναι το βιβλίο του Αττίλα Τσαμπάι Ο σιωπηλός έρωτας του Σαράστρο. Ενα αναγνωστικό της Οπερας, σε μετάφραση Θεόδωρου Παρασκευόπουλου (Εξάντας).
Το θέατρο ως λογοτεχνικό κείμενο αλλά και ως κοινωνικό φαινόμενο στο βιβλίο του Θεόδωρου Γραμματά Για το δράμα και το θέατρο (Εξάντας). Το Λεξικό του Θεάτρου του Ρ. Pavis, σε επιμέλεια Κώστα Γεωργουσόπουλου, αναμένεται από τις εκδόσεις Τυπωθήτω.
Το Γυναικείο Θέατρο της Ερσης Σακελλαρίδου παρουσιάζει το φεμινιστικό θέατρο του 20ού και του 21ου αιώνα, με φωτογραφικό υλικό παραστάσεων (Ελληνικά Γράμματα). Τέλος, το βιβλίο Αρχαίο ελληνικό θέατρο επί σκηνής του Michael Walton είναι μια ολοκληρωμένη παρουσίαση των σύγχρονων παραστάσεων, σωζόμενων θεατρικών έργων του αρχαίου κόσμου – τα χαρακτηριστικά τους, η υπόθεση, οι σκηνικές δυσκολίες κτλ. (Ελληνικά Γράμματα).
Ακόμη Το μυθιστόρημα τον 20ό αιώνα του Γάλλου J. Tadie, σε μετάφραση Μαρίνας Κουνέζη και επιμέλεια Γιάννη Βασιλαράκη (Τυπωθήτω).
Κριτική σημειωτική και κριτική της κουλτούρας παρέχει στο ομότιτλο βιβλίο του ο Manuel Gonzales de Avila, σε μετάφραση Βασίλη Αλεξίου (Παπαζήσης). Ενα δοκίμιο περί εικονογραφίας παρέχεται στο βιβλίο του David Batchelor Χρωμοφοβία, σε μετάφραση Νατάσσας Χασιώτη (Αγρα), για να ερμηνεύουμε τον πολιτισμό γύρω μας.
Ελειπε ένας καινούργιος ονειροκρίτης από τα εκδοτικά πράγματα. Το κενό έρχεται να καλύψει η Μαρία Κοκκίνου με το βιβλίο Πες μου τα όνειρά σου (Ψυχογιός).
Από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια αναμένονται, πέρα από την Εγκυκλοπαίδεια της βλακείας του Μάταϊς Φαν Μπόκσελ, το δοκίμιο του Πιερ Μπουρντιέ Η αίσθηση της πρακτικής, με επίμετρο Κανάκη Λελεδάκη και το βιβλίο του Ερνεστ Γκέλνερ Μουσουλμανική κοινωνία, σε επίμετρο Γεράσιμου Μακρή. Ακόμη τα βιβλία: της Χαρίκλειας Τσοκανή Η κραυγή της Μέδουσας και Από τον μύθο στη μουσική, της Αλεξάνδρας Χαλκιά Το άδειο λίκνο της δημοκρατίας, Φύλο, εκτρώσεις και εθνικισμός στη σύγχρονη Ελλάδα και της Νέλλυς Ασκούνη Η εκπαίδευση της μειονότητας στη Θράκη. Από το περιθώριο στην προοπτική της κοινωνικής ένταξης. Το βιβλίο των χαρτών του Πίτερ Μπάρμπερ, με πλούσια εικονογράφηση και Το μικρό βιβλίο των άστρων του Τζέιμς Κάλερ δίνουν μια απλουστευμένη διάσταση σε επιστημονικά θέματα.
Βιογραφίες, Αυτοβιογραφίες
Ασυνήθιστη εμφάνιση κάνουν εφέτος τα βιβλία γύρω από τη ζωή μαθηματικών – συνήθως τους τυλίγει μυστήριο. Εκτός από την περιγραφή της προσωπικότητας του αρχαίου φιλόσοφου Πυθαγόρα από τη Σιμόν Ζακμάρ στο Ο Πυθαγόρας και η αρμονία των σφαιρών (Κέδρος) και πέρα από όσους φανταστικούς μαθηματικούς εμπλέκονται στη σκοτεινή υπόθεση του μυθιστορήματος του Τεύκρου Μιχαηλίδη Πυθαγόρεια Εγκλήματα (Πόλις), περνούμε σε δύο αληθινές μαθηματικές φυσιογνωμίες του πρόσφατου παρελθόντος, στο βιβλίο της Rebecca Glodstein Αιχμάλωτος των μαθηματικών. Ο Κουρτ Γκέντελ και το θεώρημα της Μη Πληρότητας, σε μετάφραση Ελένης Πισσία και στο βιβλίο του Τζον Ντέρμπισαϊρ Υπόθεση Ρίμαν, σε μετάφραση Τεύκρου Μιχαηλίδη, αμφότερα στις εκδόσεις Τραυλός. Ο Γκέντελ, αφού πρώτα συγκλόνισε μαζί με τον Αϊνστάιν τα θεμέλια των θετικών επιστημών, υπέστη νευρική κατάρρευση, οδηγήθηκε σε σανατόριο και πέθανε από αυτοεπιβεβλημένη ασιτία. Προτού ξεψυχήσει ζύγιζε μόλις 33 κιλά. Ο Ρίμαν απασχολεί ακόμη τους επιγόνους του με την περίφημη Εικασία του. Χάρη σε αυτή την εργασία, που υποσχόταν την απόδειξη στο ανεπίλυτο (από την εποχή των αρχαίων ελλήνων μαθηματικών ως σήμερα) πρόβλημα σχετικά με το πλήθος των πρώτων αριθμών, είχε γίνει αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας του Βερολίνου σε ηλικία μόλις 32 ετών. Το πολύτιμο έγγραφο χάθηκε όταν η σπιτονοικοκυρά του έκαψε όλα τα χαρτιά του αμέσως μετά τον θάνατό του. Και η υπόθεση Ρίμαν παραμένει αίνιγμα μέχρι νεωτέρας.
Το βιβλίο του Τόμας Λέβενσον Ο Αϊνστάιν στο Βερολίνο είναι παράλληλα βιογραφικό και ιστορικό. Η πορεία του απομονώνεται στην κρίσιμη περίοδο μεταξύ 1914 και 1932, όταν ο επιστήμονας ήταν ήδη αναγνωρισμένος για τη θεωρία της Σχετικότητας και εργαζόταν ως φυσικός στο Βερολίνο, στα χρόνια της ανόδου του ναζισμού.
Ούτε Ελληνας, ούτε ξένος είναι ο Σωτήρης Χαλκιάς, που συγκεντρώνει αυτοβιογραφικά κείμενά του σε ένα βιβλίο. Πρόκειται για τον μελετητή της κινεζικής γραμματείας στις εκδόσεις Ινδικτος. Δείγμα της δουλειάς του αναμένεται επίσης αυτό το φθινόπωρο από τις ίδιες εκδόσεις στο βιβλίο για τον Μέγγιο (Meng Zi).
Από την Ινδικτο αναμένονται ακόμη το Μαρτυρολόγιο του Α. Ταρκόφσκι σε επανέκδοση, συμπληρωμένο και διορθωμένο, καθώς και η Αυτοβιογραφία του R.G. Collingwood, ενός από τους πλέον σημαντικούς φιλοσόφους του περασμένου αιώνα (1896-1972).
Η βιογραφία Μεγάλη Αικατερίνη της ιστορικού και μέλους της Γαλλικής Ακαδημίας Ελέν Καρέρ Ντ’ Ενκώς, έχει στόχο να αποδώσει δικαιοσύνη στο πιο αμφιλεγόμενο πρόσωπο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Σε μετάφραση Κατερίνας Δασκαλάκη (Εστία).
Εκδοση αφιερωμένη στη Μαρία Βοναπάρτη (1882-1962), ξεχωριστή μορφή στον χώρο της ψυχανάλυσης, από την Ελληνική Εταιρεία Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας, σε επιμέλεια Γρηγόρη Βασλαματζή, Γρηγόρη Μανιαδάκη, Δημήτρη Ρήγα (Εστία).
Η βιογραφία της Νάνας Μούσχουρη, όπως την αφηγήθηκε στον δημοσιογράφο Φώτη Απέργη, στο βιβλίο Νάνα Μούσχουρη Το όνομά μου είναι Νανά (Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη).
Μια συνάθροιση προσώπων και χαρακτήρων στο βιβλίο 290 πρόσωπα του Βασίλη Βασιλικού, όπου παρουσιάζονται οι συναντήσεις του συγγραφέα με διάσημους, όπως ο Εκο, ο Γαβράς, ο Φουέντες, η Ντυράς και άλλοι (Ελληνικά Γράμματα).
Μελέτη για τη γενιά του ’30 μέσα από τα πορτρέτα των κυριότερων εκπροσώπων της στη μελέτη του Στάθη Μάρα Η ξέγνοιαστη γενιά του ’30 (Εξάντας).
Δύο νέες μονογραφίες περιλαμβάνονται στη σειρά Αρχιτέκτονες/Πόλεις των εκδόσεων Libro: του αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτου των Δημήτρη Παπαλεξόπουλου και Ελένης Καλαφάτη (που κυκλοφόρησε πρόσφατα στην ιταλική γλώσσα) και της αρχιτέκτονος Κατερίνας Τσιγαρίδα.
Ενας άνθρωπος της εποχής μας αποκαλύπτεται στο βιβλίο του Κωνσταντίνου (Ντιν) Καρνάζη Υπερμαραθωνοδρόμος. Το βιβλίο περιλαμβάνει τις εκμυστηρεύσεις του ανθρώπου που έχει χαρακτηριστεί «ο υπερδρομέας θρύλος» (Men’ s Journal), «ο αρχετυπικός υπερμαραθωνοδρόμος» (Outside) και εν πάση περιπτώσει έχει τρέξει στις ΗΠΑ 364 χιλιόμετρα χωρίς στάση (Ωκεανίδα).
Αυτοβιογραφικό είναι το αφήγημα της Γερμανοεβραίας Ρουθ Κλούγκερ που επέζησε από το Αουσβιτς, με τίτλο Η ζωή συνεχίζεται, σε μετάφραση Σοφίας Γεωργακοπούλου (Θεμέλιο).
Μια ιδιότυπη αυτοβιογραφία είναι αυτή της Αλεξάνδρας Συμεωνίδου-Αλ Μαντίλ, η οποία – όπως δείχνει και το επώνυμο – παντρεύτηκε Σαουδάραβα. Στο βιβλίο της Αγώνας χωρίς έλεος πραγματεύεται τον εφιάλτη που έζησε στη συνέχεια (Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη).
Η βιογραφία της Γιώτας Λύδια με φωτογραφίες από το προσωπικό της αρχείο στο βιβλίο του Κώστα Μπαλαχούτη Γιώτα Λύδια – Η πιο μεγάλη ώρα (Ελληνικά Γράμματα). Στον ίδιο εκδοτικό οίκο, το βιβλίο της Αννας Μπιθικώτση με τίτλο Από το ημερολόγιό μου…, για τη ζωή και δευτερευόντως το έργο του Γρηγόρη Μπιθικώτση, ιδωμένο μέσα από τις αναμνήσεις της κόρης του. Με φωτογραφικό υλικό από το οικογενειακό αρχείο. Και μια άλλη διάσταση της προσωπικότητας του Γιάννη Γκιωνάκη από το ημερολόγιο της κόρης του στο βιβλίο Πωλίνα Γκιωνάκη Λόγια που άργησαν να ‘ρθουν.
Οι βιογραφίες Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ του Malte Korff, Λούντβιχ Βιτγκενστάιν του Momme Brodersen και Βάλτερ Μπένγιαμιν του Joachim Schulte από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
Φιλοσοφία
Μετά τα «Ανάλεκτα» του Κομφούκιου, ο μελετητής της κινεζικής γραμματείας Σωτήρης Χαλκιάς έχει επιμεληθεί την εισαγωγή και τη μετάφραση για Το βιβλίο του Μέγγιου [Μέγγιος (Meng Zi)]. Είναι ένα από τα «Τέσσερα βιβλία», τα επίσημα κείμενα των Αυτοκρατορικών Διαγωνισμών στην Κίνα ως τις αρχές του 20ού αιώνα, με τις θεμελιώδεις πτυχές της ηθικής και πολιτικής διδασκαλίας του Μέγγιου. Στην Κίνα είναι γνωστός και ως Δεύτερος Σοφός (Ινδικτος).
Το βιβλίο του πολιτικού και στοχαστή Παναγιώτη Κανελλόπουλου Το τέλος του Ζαρατούστρα επιχειρεί μια ανάλυση του ευρωπαϊκού μηδενισμού και ταυτόχρονα ανατροπή του (Εστία).
Ο Richart Wolin στο βιβλίο του Η γοητεία του ανορθολογισμού. Το ειδύλλιο της διανόησης με τον φασισμό. Από τον Νίτσε στον μεταμοντερνισμό δείχνει ότι τα πολιτικά ατοπήματα του Μάρτιν Χάιντεγκερ και του Πολ ντε Μαν δεν έπρεπε να έχουν προκαλέσει κατάπληξη. Ανέκαθεν υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο η Αριστερά συναπαντάται με τη Δεξιά (μετάφραση Μαρίας Φιλιππακοπούλου Πόλις).
Με τους δύο τελευταίους τόμους του τετράτομου έργου Εισαγωγή στη φιλοσοφία ο καθηγητής Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος μελετά τη γνωσιολογία, την ηθική φιλοσοφία και την αισθητική, τη φιλοσοφία της θρησκείας, τη μεταφυσική και τη φιλοσοφία της Ιστορίας (Εστία).
Η προσπάθεια των ανθρώπων να ορίσουν τον «εαυτό» και την «ταυτότητά» τους σε αντιπαράθεση με τον «ξένο» σε δύο βιβλία φιλοσοφίας: Το Ξένοι, θεοί και τέρατα του Richard Kearney και Οι πηγές του εαυτού του Τσαρλς Τέιλορ (Ινδικτος).
Η άποψη του Εμανουέλ Λεβινάς – του οποίου γιορτάζονται φέτος τα 100 χρόνια από τη γέννησή του – είναι ότι η σχέση του ανθρώπου προς τον άλλον άνθρωπο είναι ασύμμετρη, με την έννοια ότι ο άλλος πάντα προηγείται. Μια τέτοια παραδοχή είναι το αντίθετο της βίας. Στο βιβλίο του Ελευθερία και εντολή (μετάφραση Μιχάλης Πάγκαλος, Εστία).
Ισότητα τιτλοφορείται το βιβλίο του Ronald Dworkin, καθηγητή Φιλοσοφίας του Δικαίου, που πρεσβεύει ότι ο καθένας είναι υπεύθυνος να ορίσει τι σημαίνει ευδοκίμηση για τον εαυτό του και να το επιτύχει στη ζωή του (μετάφραση Γρηγόρης Μολυβάς, Πόλις).
Το βιβλίο Στοχασμοί για το εβραϊκό ζήτημα του Ζαν Πολ Σαρτρ, που ανέλυε ως τυφλό και αναίτιο το μίσος για κάποιους ανθρώπους – τους Εβραίους – αλλά συνάντησε αντιδράσεις και από την πλευρά των τελευταίων, μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά (μετάφραση Αθανάσιος Σαμαρτζής, Εστία).
Ιστορία
Μια ιδιότυπη ιστορική σειρά θα παρουσιαστεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα από τον Οκτώβριο. Είναι Τα βιβλία που συγκλόνισαν τον κόσμο με τα δέκα βιβλία-σημεία αναφοράς που μετέβαλαν το πνεύμα της εποχής τους. Αναμένονται κατ’ αρχάς Το Κεφάλαιο του Francis Wheen και η τοποθέτησή του στον χρόνο ως ένα πολιτικοοικονομικό ευαγγέλιο αλλά και ως ημιτελές λογοτεχνικό αριστούργημα (μετάφραση Ελένης Αστερίου) και Το Κοράνι του Bruce Lawrence (μετάφραση Ελένης Αστερίου) ως πνευματικό, ιδεολογικό, κοινωνικό και ηθικό οδηγό ζωής μιας τεράστιας μερίδας ανθρώπων του πλανήτη μας.
Στη σειρά Ιστορικοί Ατλαντες των εκδόσεων Σαββάλας θα εμφανιστούν ο Ιστορικός Ατλας των Σταυροφοριών, δηλαδή της περιόδου των 200 ετών μετά το 1097, όταν σημειώθηκε η μεγαλύτερη ως τότε μετακίνηση ανθρώπων μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Με κείμενο, λεπτομερείς χάρτες και πλούσια εικονογράφηση (μετάφραση Δημήτριος Γεδεών). Ακόμη ο Ιστορικός Ατλας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, με ξεχωριστή παρουσίαση για τον κάθε αυτοκράτορα, κάθε εστία θεολογικών συγκρούσεων, τη στρατιωτική δράση αλλά και την καθημερινή ζωή (μετάφραση Αθανάσιος Κατσικερός). Τέλος, ο Ιστορικός Ατλας των Ναπολεόντειων Χρόνων για το σκηνικό της ανόδου, της απόλυτης κυριαρχίας και της πτώσης του Ναπολέοντα Βοναπάρτη (μετάφραση Δημήτριος Γεδεών).
Από τη Νεολιθική εποχή ως τις μέρες μας, η ιστορία του κόσμου μπορεί να αποτυπωθεί μέσω των ποτών που χαρακτήρισαν την κάθε περίοδο. Στο βιβλίο του Tom Standage Η ιστορία του κόσμου σε 6 ποτήρια. Από την μπίρα στην κόκα-κόλα, τα έξι ποτά που διαμόρφωσαν την ανθρώπινη ιστορία (Κέδρος). Αναλυτικότερα είναι: η μπίρα, το κρασί, τα οινοπνευματώδη ρούμι και ουίσκι, ο καφές, το τσάι και η Coca-cola.
Πού πρέπει να αναζητηθούν οι ρίζες της σύγχρονης Ευρώπης; Στο βιβλίο του Ζακ Λε Γκοφ Η Ευρώπη γεννήθηκε το Μεσαίωνα; παρουσιάζονται τα κοινά χαρακτηριστικά που φέρνουν τη μεσαιωνική Ευρώπη κοντά στη σημερινή, προκειμένου να οικοδομηθεί καλύτερα ένα κοινό παρελθόν (μετάφραση Ελευθερία Ζέη, Πόλις).
Η Ιστορία των Σταυροφοριών του Steven Runciman, σε τρεις τόμους, είναι το κεντρικό γεγονός της Μεσαιωνικής Ιστορίας. Ο συγγραφέας της, που πέθανε σε ηλικία 97 ετών το 2000, έχει περάσει στα χρόνια ως ο αρτιότερος εκφραστής της (μετάφραση Αγγυς Βλαβιανού, Γκοβόστης).
Το φαινόμενο του Βυζαντίου στο σύνολό του επιχειρείται να συντεθεί στον τόμο Η ιστορία του Βυζαντίου, συλλογικό έργο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης με επιμέλεια του καθηγητή Cyril Mango, σε μετάφραση Ολγας Καραγιώργου (Νεφέλη). Και το ιστορικό έργο του Edmund Bosworth Clifford Οι ισλαμικές δυναστείες, σε μετάφραση Στέφανου Παπαγεωργίου (Παπαζήσης).
Κανένα άλλο θέμα, συμπεριλαμβανομένου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν έχει γίνει αντικείμενο τόσων συζητήσεων και αντιπαραθέσεων όσο ο Ισπανικός Εμφύλιος. Επιπλέον, είναι μια ιστορία που έχει γραφεί περισσότερο από τους ηττημένους παρά από τους νικητές. Ο Antony Beevor επιχειρεί να εμβαθύνει στην κατανόηση και των δύο πλευρών στο βιβλίο Ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος 1936-1939 (μετάφραση Γιάννης Καστανάρας, Γκοβόστης).
Δύο νέες καταγραφές, μια ελληνική και μια τουρκική, για τα Σεπτεμβριανά: Το βιβλίο του Σπύρου Βρυώνη Ο μηχανισμός της καταστροφής. Το τουρκικό πογκρόμ της 6-7 Σεπτεμβρίου 1955, και η καταστροφή της ελληνικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης (μετάφραση Λευτέρης Γιαννακουδάκης, συνέκδοση Εστίας και greekworks. com). Και Ντιλέκ Γκιουβέν, Εθνικισμός, κοινωνικές μεταβολές και μειονότητες: Τα επεισόδια εναντίον των μη Μουσουλμάνων της Τουρκίας (6/7 Σεπτεμβρίου 1955), (μετάφραση Σοφία Αυγερινού, Εστία).
Ενα πανόραμα του φασισμού στην πολιτική, στην ιστορία, στην κοινωνιολογία και στη φιλοσοφία από τον Robert Ο. Paxton στο βιβλίο Η ανατομία του φασισμού (Εκδόσεις Κέδρος).
Ο τρόπος με τον οποίον οικοδομήθηκε ο μηχανισμός της προπαγάνδας του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου και του «Τρίτου ελληνικού πολιτισμού» στο βιβλίο της Μαρίνας Πετράκη Ο μύθος του Μεταξά (Ωκεανίδα).
Μια διπλή ιστορία για το Αουσβιτς εκτυλίσσεται στο βιβλίο της Annette Wievorka Αουσβιτς. 60 έτη μετά (μετάφραση Σάμης Ταμπώχ, επιμέλεια Ελένης Κεχαγιόγλου, εκδόσεις Πόλις). Το τραύμα του παρελθόντος έχει αφήσει αισθητά ίχνη στο παρόν.
Οι εικόνες που αποκαλύφθηκαν μπροστά στα μάτια τους και η συγκλονιστική εμπειρία διάσωσης των 60.000 αιχμαλώτων εκεί, στο βιβλίο του Ben Shephard Μετά την αυγή: Η απελευθέρωση του στρατοπέδου Μπέργκεν – Μπέλσεν από τα βρετανικά στρατεύματα το 1945 (Κέδρος).
Η πολιτισμική ιστορία της μετανάστευσης ανασυντίθεται στο βιβλίο της Ιωάννας Λαλιώτου, Διασχίζοντας τον Ατλαντικό. Η ελληνική μετανάστευση στις ΗΠΑ κατά το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα (μετάφραση Πελαγίας Μαρκέτου, Πόλις)
Στην αστική λαογραφία της Ζωής Ε. Ρωπαΐτου-Τσαπαρέλη Ο ελαιώνας της Αθήνας. Ο χώρος και οι άνθρωποι στο πέρασμα του χρόνου ορίζεται η διαδρομή «από το ιερό δάσος της πόλης έως σήμερα που κανείς δεν μπορεί να ορίσει τι ακριβώς είναι» (Φιλιππότης).
Στο βιβλίο Νεοκλασική πολεοδομία και ελληνική εθνική συνείδηση της Ελένης Μπαστέα, καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού των ΗΠΑ, παρουσιάζεται η συνάφεια των δύο στη χώρα μας (Libro).
Νέα βιβλία: από τον Μαρκ Μαζάουερ, Θεσσαλονίκη. Η πόλη των φαντασμάτων, από τον Ντέρεκ Αλντκροφτ Η ευρωπαϊκή οικονομία 1914 – 2000 και από τον Μαρκ Φερό Το σοκ του Ισλάμ. Αναμένονται όλα στις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
Πολιτική
Το τελευταίο βιβλίο του Παναγιώτη Κονδύλη με τίτλο Οι πολιτικοί και ο άνθρωπος. Ζητήματα κοινωνικής οντολογίας, ένας τόμος 1.000 σελίδων, που είχε εκδοθεί στη Γερμανία, θα κυκλοφορήσει τώρα στα ελληνικά σε μετάφραση Λευτέρη Αναγνώστου (Εκδόσεις Θεμέλιο).
Εχει μέλλον το έθνος σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης; Και γιατί κάποια πολιτικά συστήματα είναι πιο επιτυχημένα από άλλα; Οι απαντήσεις στο βιβλίο του Andrew Heywood, Εισαγωγή στην Πολιτική, σε μετάφραση Γιώργου Καράμπελα (Πόλις).
Ποιες είναι οι παραδοσιακές αμερικανικές αξίες που πείθουν τον μέσο Αμερικανό να ψηφίζει κατ’ εξακολούθηση ενάντια στα συμφέροντά του αναλύει ο Τζορτζ Λακόφ στο βιβλίο Μη σκέφτεσαι σαν τον ελέφαντα, σε μετάφραση Εφης Τσιρώνη (Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη).
Στο βιβλίο του James Risen, Κατάσταση πολέμου: τα μυστικά και τα ψέματα της CIA και του Μπους, ο βραβευμένος με Πούλιτζερ δημοσιογράφος αποκαλύπτει τις υποκλοπές και τα σκάνδαλα στα οποία εμπλέκεται η κυβέρνηση Μπους. Σε μετάφραση Ελένης Αστερίου (Ελληνικά Γράμματα).
Η αντιφατικότητα που χαρακτηρίζει τη δικαιολογία του πολέμου κατά του Ιράκ και πώς το ίδιο υπόβαθρο μεταμορφώθηκε, διαστρεβλώθηκε και πέρασε στους πάντες χάρη στην αντιφατικότητά του, παρουσιάζει ο Σλάβοϊ Ζίζεκ στο βιβλίο του Ιράκ: Η δανεική τσαγιέρα, σε μετάφραση Κώστα Σταφυλάκη (Scripta).
Η Ισχυρή Δημοκρατία, που περιγράφει στο ομότιτλο βιβλίο του ο Benjamin Barber, σε μετάφραση Ανδρέα Σοκοδήμου (Εκδόσεις Παπαζήση), και Το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης. Ιστορική διαδρομή και σύγχρονη πραγματικότητα παρατίθενται σε αντιπαραβολή από τον Σπύρο Τζόκα (Θεμέλιο).
Παρά την εικόνα σταθερότητας, ταυτότητας και δυναμισμού που αποδίδεται στο Ισλάμ, η πραγματικότητα της εποχής μας το αναγκάζει να ακολουθεί μοντέλα δράσης και στράτευσης δυτικά, σύμφωνα με το βιβλίο Το Ισλάμ της Παγκοσμιοποίησης του Ολιβιέ Ρουά, ειδικού σε θέματα Αφγανιστάν, σε μετάφραση Βιργινίας Πισιμίση (Scripta).
Ενα κλασικό βιβλίο, Το Παλαιό Καθεστώς και η Γαλλική Επανάσταση του Alexis de Toqueville, σε μετάφραση Ανδρέα Παππά, εμπεριέχει τη διαπίστωση ότι πολλές από τις αλλαγές που αποδίδονται συνήθως στην Επανάσταση του 1789 είχαν ήδη συντελεστεί ή δρομολογηθεί κατά την περίοδο του Παλαιού Καθεστώτος (Πόλις).
Στο βιβλίο του Μύθος και πλαστότητα των Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών, ο Pierre-Andre Taguieff αναφέρει ότι τα περίφημα πρωτόκολλα που έχουν προκαλέσει τόσο μίσος εναντίον των εβραίων αποτελούν ένα πλαστό κείμενο που κατασκεύασαν οι μυστικές υπηρεσίες της τσαρικής κυβέρνησης (μετάφραση Αλέξανδρου Κιουπκόλη, Πόλις).
Συλλογή πολιτικών άρθρων του Ουμπέρτο Εκο από την περίοδο 2000 – 2006 είναι το βιβλίο Το βήμα του κάβουρα, σε μετάφραση Εφης Καλλιφατίδη (Ελληνικά Γράμματα).
Η ασφάλεια/ ανασφάλεια, το πολιτικό έγκλημα, η πολιτική διαφθορά και η πολιτική λειτουργία της Αστυνομίας, με τον εγκλεισμό πολιτικών εχθρών μετά την 11/9, εξετάζονται μεταξύ άλλων στο βιβλίο του Γιάννη Πανούση, Η δημοκρατία στα ακραία όριά της (Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη)
Ποιος είναι ο «νέος πολίτης» του ΠαΣοΚ; Στο ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει ο Ανδρέας Πανταζόπουλος στο βιβλίο Με τους πολίτες κατά του λαού. Το ΠαΣοΚ της νέας εποχής (Εστία).
Αχάριστος φωνή τιτλοφορείται το βιβλίο του Δ. Γουσέτη, αντιπροέδρου του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι (Τυπωθήτω).
Λευκώματα
Η πορεία της αστικής ανέλιξης παρουσιάζεται σε δύο ιστορικά λευκώματα από τις εκδόσεις Ολκός. Στο πρώτο, Αρχιτεκτονική των προαστίων, σε κείμενα Δημήτρη Φιλιππίδη και φωτογραφίες Γιώργη Γερόλυμπου, αποκαλύπτεται η μοντέρνα αρχιτεκτονική φυσιογνωμία στα προάστια και στις εξοχικές τοποθεσίες της Αθήνας. Στο δεύτερο, Βόλος. Τότε και τώρα, σε κείμενα Αίγλης Δημόγλου, διαγράφεται η άνθηση της πόλης στις αρχές του 20ού αιώνα, με αντικριστές φωτογραφίες, παλαιές και σύγχρονες.
Ο οδηγός των κορυφαίων μουσικών γεγονότων που καθόρισαν την εποχή τους και έγιναν γνωστά σε όλο τον κόσμο περιλαμβάνονται στον τόμο Ημουν και εγώ εκεί… του Mark Paytress, ροκ δημοσιογράφου, συντάκτη και βιογράφου. Φωτογραφίες καλλιτεχνών, συναυλιών και παρασκηνίων, μαρτυρίες διοργανωτών, μουσικών και κοινού, το κλίμα που έκανε αυτές τις στιγμές να περάσουν στην ιστορία. Σε μετάφραση Δημήτρη Μιχαήλ (Σαββάλας).
Μονογραφία 650 σελίδων για τη δουλειά της φωτογράφου Βούλας Παπαϊωάννου, με κείμενα Φανής Κωνσταντίνου, Πλάτωνα Ριβέλλη και Johanna Weber, σε συνέκδοση των εκδόσεων Αγρα με το Μουσείο Μπενάκη.
Δύο φωτογραφικά λευκώματα αναμένονται από τις εκδόσεις Αγρα: του γάλλου Bernard Plossu Αναδρομή 1963-2005 (συνέκδοση με το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης) και του Ελληνα από τη Ρωσία Μπορίς Κιρπότιν, Τα ορατά και τα αόρατα.
Το λεύκωμα Με τον φακό του Reuters, φωτογραφική ιστορία των πρώτων χρόνων του 21ου αιώνα (Libro).
Ελληνική λογοτεχνία
Χαμένες αξίες φαίνεται να αναζητούν στα σύντομα αφηγήματά τους παλιοί και νεότεροι πεζογράφοι. Το νέο βιβλίο του Μένη Κουμανταρέα, μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο Η γυναίκα που πετάει, είναι σίγουρα στην πρώτη γραμμή της εφετινής λογοτεχνικής παραγωγής. Ο συγγραφέας παρουσιάζει στο βιβλίο του γυναίκες που «πέταξαν» και άντρες που δυσκολεύονται να «πετάξουν» (Κέδρος). Ερωτικά, σε μια εποχή αντιερωτική, είναι τα διηγήματα του Κώστα Μουρσελά στο βιβλίο Παλιώνουν οι άνθρωποι (Ελληνικά Γράμματα). Οι ήρωες στη συλλογή διηγημάτων Ο βράχος στα σύννεφα, της Μαρίας Στεφανοπούλου, είναι πρόσωπα που άφησαν τον τόπο καταγωγής τους, τον ιερό βράχο της πόλης τους – δεν είναι πάντα ορατός όπως στην περίπτωση της Αθήνας (Εστία). Αναμνήσεις φαίνεται να ανακαλεί και η Αναστασία Καλλιοντζή στη νέα συλλογή διηγημάτων της Θυμάσαι; (Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη). Τέλος, από τη συλλογή αφηγημάτων της Γεωργίας Δεληγιαννοπούλου Ανασαίνει ο κήπος, αναδύονται οι μνήμες από τους κήπους που έχουν μπαζωθεί (Εστία). Ο Τάκης Χατζηαναγνώστου αναπολεί περασμένα μεγαλεία στο Μισή Ζωή (Ελληνικά Γράμματα).
Η Ελένη Λαδιά ταξιδεύει στην οικουμενική Αλεξάνδρεια, αιώνες πριν από την παγκοσμιοποίηση (Εστία). Ο Πρόδρομος Μάρκογλου, πάντα με τόπο δράσης την Καβάλα, έχει έτοιμη τη νουβέλα Καταδολίευση, ενώ ο Τίτος Πατρίκιος έχει συγκεντρώσει αφηγήσεις του στο βιβλίο Περιπέτειες σε τρεις σχεδίες (Κέδρος). Οι «μυστικές σχέσεις των γυναικών» στο βιβλίο της Ιουστίνης Φραγκούλη Κόκκινα Ψηλά τακούνια (Ελληνικά Γράμματα), αλλά και μια σύγχρονη γυναίκα «ανασφαλής, αυτοκαταστροφική, αλλά και δαιμόνια αδίστακτη» στο βιβλίο της Ισμήνης Λύτρα – που αναζητά ακόμη τον τίτλο του (Ωκεανίδα). Τα μελένια λεμόνια είναι το νέο μυθιστόρημα του Θ. Τριαρίδη (Τυπωθήτω). Συλλογές διηγημάτων, η Διάφανη Ζωή της Βάνας Παπαθανασίου και Ο λαγός, η χελώνα και το ασθενοφόρο του Νίκου Χρυσοχόου (Κέδρος). Πιο ποιητικός πάντα, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος αιφνιδιάζει με το αφήγημά του Είμαι γλεντζές. Πίνω γάλα (Καστανιώτης). Κοντά στους καταξιωμένους και οι πρωτοεμφανιζόμενοι Νίκος Μάντης, με τη συλλογή διηγημάτων Ψευδώνυμο (Καστανιώτης) και Κώστας Ζαφείρης, με τη συλλογή διηγημάτων Η εκδίκηση του τυπογράφου (Μεταίχμιο), αλλά και η πρωτοεμφανιζόμενη Χρύσα Φάντη με τη συλλογή διηγημάτων Το δόντι του λύκου (Πατάκης). Σημειωτέον ότι αναμένεται η Ανθολογία του ελληνικού διηγήματος του 20ού αιώνα, σε επιμέλεια Θανάση Νιάρχου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Στην επικράτεια των ιστορικών μυθιστορημάτων θα κινηθούν η Λεία Βιτάλη με το βιβλίο Το απόκρυφο χρονικό της Κωνσταντινούπολης (Πατάκης), μια παραστατική αναφορά στην Αλωση της Πόλης, ο Τάκης Θεοδωρακόπουλος στο δικό του βιβλίο γύρω από την ανακάλυψη και απαγωγή της Αφροδίτης της Μήλου το 1820 πριν καταλήξει στο Λούβρο – ο τίτλος δεν έχει καθοριστεί ακόμη (Ωκεανίδα) και ο πρωτοεμφανιζόμενος Θάνος Κονδύλης με τη μεσαιωνική μυθιστορία Ο πέμπτος ιππότης (Ψυχογιός). Επανεμφανίζονται ακόμη η Σώτη Τριανταφύλλου με Τα κινέζικα κουτιά, η Δήμητρα Κολλάκου με τη Θερμοκρασία δωματίου, ο Νάσος Μαρτίνος με τον Ηλιο του Μάρτη, η Ασημένια Σαράφη με τη Φεγγαράδα στο δέρμα, ο Χρήστος Αστερίου με Το ταξίδι του Ιάσονα Ρέμβη, ο Γιάννης Κολλιάρος με το Να το θυμάσαι: «Οτούζ Μπρι» θα πει τριάντα ένας (Πατάκης). Ο Αντώνης Σουρούνης με Το μονοπάτι στη θάλασσα, ο Αλέξης Σταμάτης με την Αμερικανική φούγκα, η Κατερίνα Καριζώνη με το Μεγάλο Αλγέρι, ο Γιάννης Καλατζόπουλος με Το παιδί-θαύμα και ο Κωνσταντίνος Δ. Τζαμιώτης με την Παραβολή (Καστανιώτης). Ο Γεράσιμος Δενδρινός με το Φραγή εισερχομένων κλήσεων για έναν βουβό, ανομολόγητο έρωτα (Μεταίχμιο). Η Νίκη Αναστασέα με το Εσκιαγράφησεν τον εαυτού οδυρμόν, η Μαρία Κυριάκη με το Η πύλη του κρασιού, ο Παναγιώτης Χατζημωϋσιάδης με το Καλά μόνο να βρεις, ο Χάρης Λύτας με το Εγκώμιο της εκδίκησης, η Μαρινέλα Βλαχάκη με το Σιλάνς Σιλβουπλέ, η Ελένη Μπιρμπίλη με το Φθινόπωρο των θαυμάτων, ο Ηλίας Κουτσούκος με το Φάτε μόνοι, ο Κοσμάς Χαρπαντίδης με Τα δώρα του πανικού και ο Νίκος Κατσαλίδας με τα Νύχτας ανομήματα (Κέδρος). Ο Τάσος Γουδέλης με το Οικογενειακές Ιστορίες και ο Ανδρέας Φλουράκης με το Ζωή σε άλλους πλανήτες (Εστία). Η Ελευθερία Δημητρομανωλάκη με το Η εποχή του γέλιου για ένα κοντινό μέλλον, σε μια εποχή απόλυτου προγραμματισμού (Μεταίχμιο). Η Μαργαρίτα Καραπάνου ετοιμάζει το νέο της μυθιστόρημα, το οποίο αναμένεται να είναι «ένα εξαιρετικά τρομαχτικό θρίλερ» (Ωκεανίδα), ενώ η Λένα Διβάνη μεταπηδάει στο πεδίο των παιδικών εικονογραφημένων με Τα όνειρα της Νίνας, (Καστανιώτης). Με μυθιστόρημα πρωτοεμφανίζεται ο Δημήτρης Καλαβρής, όπου ο τίτλος Αγιος παραπέμπει σε μια σημερινή παγανιστική τελετή σε χωριό (Μεταίχμιο). Το πρώτο του μυθιστόρημα, με τίτλο Το χέρι του σημαιοφόρου, θα παρουσιάσει ο Δημήτρης Καλοκύρης (Ελληνικά Γράμματα). Και το πρώτο μυθιστόρημα του Π.Δ. Αποστολίδη, γιατρού και γνωστού μελετητή του Ιπποκράτη και της αρχαίας ελληνικής ιατρικής, με τίτλο Το δίχτυ της Κλυταιμνήστρας – ένα εγκώμιο της αιμοσταγούς βασίλισσας (Στιγμή). Το πρώτο μυθιστόρημα της μεταφράστριας του Αιγύπτιου Ναγκίμπ Μαχφούζ Πέρσας Κουμούτση έχει τίτλο, διόλου τυχαία, Δυτικά του Νείλου (Ψυχογιός). Τέλος, το πρώτο μυθιστόρημα του ποιητή Στρατή Πασχάλη, με τίτλο Ο άνθρωπος του λεωφορείου – η ιστορία ενός ερωτικού τριγώνου, γεμάτη απρόοπτα και ανατροπές.
Νέο πεζογράφημα ιδιαίτερης κοπής από τον Αριστείδη Αντονά, με τίτλο Ο χειριστής – Οίκημα – Θέατρο (Αγρα), ενώ αρκετοί είναι όσοι θέλησαν να διαφοροποιηθούν εφέτος με αστυνομική πλοκή στα έργα τους. Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης στο Πυθαγόρεια εγκλήματα συνθέτει μια ιστορία με πιθανούς δολοφόνους και προσωπικές διαφορές, μόνον που όλα ξεκινούν από το μαθηματικό συνέδριο το 1900 και στρέφονται γύρω από το Πυθαγόρειο Θεώρημα (Πόλις). Ανάλογη επανεμφάνιση κάνει όμως και η Μάιρα Παπαθανασοπούλου, συγγραφέας του Ο Ιούδας φιλούσε υπέροχα, με το Μακάριοι οι πενθούντες, όπου το υποψήφιο θύμα είναι μια συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων (Πατάκης). Ο Γιώργος Σκούρτης παρουσιάζει όλη τη δομή αστυνομικής υφής μυστηρίου στο δικό του ιδιότυπο πάντα Μανιφέστο και η Χρύσα Σπυροπούλου συνθέτει ένα κανονικό αστυνομικό με κυνηγητό στους δρόμους της Αθήνας και ταξίδια ως το Μόναχο στο Δίχως ίχνη (Κέδρος).
Οι χαμένες ιδεολογίες επανέρχονται σε άλλα μυθιστορήματα: Η Αντζελα Δημητρακάκη στο νέο της βιβλίο Το μανιφέστο της ήττας παρουσιάζει αρκετά στοιχεία θρίλερ, καθώς ολοκληρώνει το φάσμα της δεκαετίας του ’90 και του τέλους του αιώνα (Εστία). Ο Νίκος Δαββέτας γράφει ένα μυθιστόρημα με ήρωα ρεπόρτερ που ερευνά μια πολιτική δολοφονία τον Δεκέμβρη του 1944, με τίτλο Ασπρη πετσέτα στο ρινγκ (Κέδρος). Οι ξοφλημένοι διανοούμενοι με τις ερωτικές πάντα περιπέτειές τους βρίσκονται στο επίκεντρο του μυθιστορήματος του Βασίλη Πεσμαζόγλου Τυφλό σύστημα (Πόλις). Οι σύγχρονοι ακτιβιστές της Αριστεράς στο νέο βιβλίο του Αρη Μαραγκόπουλου Η μανία με την άνοιξη (Ελληνικά Γράμματα), όπου αντιπαρατίθενται οι ήρωες με τη Χαμένη Ανοιξη του Τσίρκα.
Ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος έχει ωστόσο να προτείνει σε όλους μια Αρχαία συνταγή. Ηρόδοτος – Ηράκλειτος- Λουκιανός, τουτέστιν επτά ιστορίες από τον Ηρόδοτο, πέντε διάλογοι από τον Λουκιανό και γερό ανακάτεμα με σαράντα αποσπάσματα από τον Ηράκλειτο (Κέδρος). Κλασική συνταγή ακούγεται.
Βότανα, μάγια, ξόρκια και φίλτρα έχει να αντιπροτείνει η Μάρα Μεϊμαρίδη με το νέο Βιβλίο Μαγείας – Από τις Μάγισσες τις Σμύρνης. (Καστανιώτης). Επίσης δοκιμασμένη συνταγή.
Οι επανεκδόσεις, ως χαρακτηριστικό του εφετινού φθινοπώρου, φαίνεται ότι κερδίζουν την προσοχή. Την παράσταση κλέβει το πρώτο ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα Εγκλημα στο Ψυχικό του Παύλου Νιρβάνα, γραμμένο το 1928. Επανεκδίδεται εφέτος από την Ινδικτο. Αλλά και ο Πεισίστρατος του Γιώργου Χειμωνά στον Κέδρο. Το Προς εκκλησιασμόν, πρώτο από μια σειρά κειμένων του Ν.Γ. Πεντζίκη, πάλι στις εκδόσεις Ινδικτος. Ολα τα έργα του Ε.Χ. Γονατά, αυτή τη φορά με σχέδια παλαιού του φίλου Αλέξη Ακριθάκη, στη Στιγμή. Ολο το έργο του Θανάση Βαλτινού στις εκδόσεις Εστία. Το Εις τον πάτον της εικόνας, η Ελλάδα με το μέλλον της από τη Μάρω Δούκα στον Πατάκη. Τα διηγήματα Οι ελιές του Δημήτρη Κολλάτου σε εικονογράφηση σπουδαίων Ελλήνων ζωγράφων και οι συλλογές διηγημάτων Μυστήρια και Υπολείμματα Επαγγέλματος της Ελλης Αλεξίου στον Καστανιώτη. Νέα χρηστική έκδοση των Ποιημάτων και Πεζών του Διονύσιου Σολωμού, με αφορμή την επέτειο των 150 χρόνων από τον θάνατό του το 1857, με επιμέλεια Στυλιανού Αλεξίου (Στιγμή). Δίνει την εντύπωση επανέκδοσης, αλλά τυπώνεται για πρώτη φορά το βιβλίο της Κορίννας Κανούτα Το τέλος ενός πρίγκιπος, ελληνική μυθιστορία τραβηγμένη από τις αρχές του 20ού αιώνα (Εστία).
Ξένη λογοτεχνία
Η ξένη πεζογραφία τροφοδοτεί και αυτό το φθινόπωρο τη βιβλιαγορά με μυθιστορήματα παλαιότερων αλλά και νεότερων συγγραφέων. Το πρώτο – και ευοίωνο – συμπέρασμα στο οποίο οδηγείται κανείς διατρέχοντας τους καταλόγους των υπό έκδοση βιβλίων είναι η θεαματική, σε σχέση με άλλες χρονιές, βελτίωση της ποιότητας των επιλογών. Το δεύτερο – και εξίσου εντυπωσιακό – είναι ότι δεν κυριαρχούν πλέον οι αγγλόφωνοι συγγραφείς αλλά υπάρχει μια μεγάλη γκάμα δημιουργών. Το ενδιαφέρον των εκδοτών για τη λογοτεχνία των Βαλκανίων παραμένει, αν και φέτος οι εκδιδόμενοι τίτλοι είναι λιγότεροι από άλλες χρονιές. Πάντως ανάμεσα στα ποικίλων θεμάτων μυθιστορήματα υπάρχουν βιβλία που αναμένονταν για καιρό και τώρα κυκλοφορούν επιτέλους και στα ελληνικά. Ετσι, από τον Κέδρο θα κυκλοφορήσει το λακωνικό αριστούργημα Ενας τάφος για τον Μπορίς Νταβίντοβιτς του Ντανίλο Κις, του αποκαλούμενου «τελευταίου γιουγκοσλάβου συγγραφέα» (κατά πολλούς και σημαντικότερου μεταπολεμικά), που πέθανε πρόωρα το 1989. Θέμα του είναι οι μεγάλες εκκαθαρίσεις στο κομμουνιστικό στρατόπεδο κατά τον Μεσοπόλεμο. Ο Κις εδώ, όπως λέει ο Μπρόντσκι σε ένα θαυμάσιο δοκίμιό του για το βιβλίο (ελπίζουμε να συνοδεύει την ελληνική έκδοση), μας μιλάει για τον σύγχρονο Δούρειο Ιππο που ήταν η Κομιντέρν. Από τον ίδιο εκδότη θα κυκλοφορήσουν σύντομα και τα δύο άλλα ανέκδοτα στα ελληνικά βιβλία του, τα Κήπος, στάχτες και Κλεψύδρα. Από τον Κέδρο επίσης θα κυκλοφορήσει ένα από τα γνωστότερα μυθιστορήματα του Τζον Μπαρθ, Το τελευταίο ταξίδι του Σεβάχ του Θαλασσινού, συμβάλλοντας στην καλύτερη γνώση αυτού του συγγραφέα που θεωρείται ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του μεταμοντερνισμού. Επίσης το μυθιστόρημα του μετρ της αστυνομικής λογοτεχνίας Μίκι Σπιλέιν με τίτλο Η εκδίκηση είναι δική μου.
Από τον Καστανιώτη θα κυκλοφορήσουν τα διηγήματα με τίτλο Ο προστατευόμενος του Χάρι Μούλις, του μεγαλύτερου σύγχρονου ολλανδού πεζογράφου, που θα συναντήσει το αναγνωστικό κοινό στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 7 Νοεμβρίου. Ηδη αρκετά μυθιστορήματα του Μούλις κυκλοφορούν στην Ελλάδα με επιτυχία. Από τον Καστανιώτη επίσης θα κυκλοφορήσει το μυθιστόρημα της Ναντίν Γκόρντιμερ Ξύπνα!, θα επανεκδοθεί το αφήγημα του Ζενέ Ο σχοινοβάτης στη γνωστή μετάφραση του Χριστόφορου Λιοντάκη και θα εκδοθεί το μόνο παιδικό βιβλίο που έγραψε ο Ζοζέ Σαραμάνγκου, Το μεγαλύτερο λουλούδι του κόσμου.
Η Εστία επανεκδίδει σε νέα μετάφραση του Γιάννη Χάρη το δημοφιλές και στη χώρα μας Βαλς του αποχαιρετισμού του Μίλαν Κούντερα, καθώς και την Πιθανότητα ενός νησιού του σύγχρονου γάλλου πεζογράφου Μισέλ Ουελμπέκ, που θίγει ένα από τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας, την κλωνοποίηση, και μέσα από αυτό αμφισβητεί τα θεμέλια της σύγχρονης κοινωνίας.
Οι εκδόσεις Πόλις μάς προσφέρουν το μυθιστόρημα του Φίλιπ Ροθ Συνωμοσία εναντίον της Αμερικής, ένα συναρπαστικό πολιτικό θρίλερ με ποικίλες προεκτάσεις από όπου αναδύεται ο ψυχισμός της σύγχρονης Αμερικής, και – επιτέλους και στα ελληνικά – το σημαντικότερο μυθιστόρημα του Εντγκαρ Λόρενς Ντοκτόροου Το βιβλίο του Ντάνιελ, που είναι η μυθιστορηματική προέκταση της πολύκροτης υπόθεσης Ρόζενμπεργκ. Ενα μείζον πολιτικό μυθιστόρημα και ένα συναρπαστικό αφήγημα.
Στα Ελληνικά Γράμματα το βάρος δίνεται στους κλασικούς. Επανεκδίδεται Ο εραστής της Λαίδης Τσάτερλι, που περιγράφει τον έρωτα μιας βρετανίδας αριστοκράτισσας με τον δασοφύλακα του ανάπηρου συζύγου της. Εμβληματικό έργο, που προκάλεσε σοκ στον καιρό του. Επίσης επανεκδίδεται το κλασικό Ο ανιψιός του Ραμό του Ντενί Ντιντερό, ένα μικρό διαμάντι που μας λέει εν περιλήψει ποιο ήταν το πνευματικό και κοινωνικό υπόστρωμα του 18ου αιώνα. Περιέργως, ως τώρα παρέμενε ανέκδοτο το μυθιστόρημα του Χένρι Τζέιμς Πτέρυγες περιστεράς – Τα φτερά της αγάπης, που θα κυκλοφορήσει και αυτό από τα Ελληνικά Γράμματα. Από τις ίδιες εκδόσεις και το εξαίρετο σύγχρονο μυθιστόρημα Οσκαρ και Λουσίντα του Πίτερ Κάρεϊ.
Από την Ινδικτο δύο θαυμάσια μυθιστορήματα: το πρώτο Τα κορίτσια, του σημαντικού – και αδίκως παραγνωρισμένου στη χώρα μας – Ανρί ντε Μοντερλάν, και το δεύτερο του άγνωστου εδώ Ούβε Γιόνσον αλλά εκ των πλέον διακεκριμένων γερμανών συγγραφέων, με τίτλο Το τρίτο βιβλίο του Αχιμ, στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η πάλαι ποτέ διχοτομημένη – και διχασμένη – Γερμανία.
Πολλοί τίτλοι από τον Πατάκη, που επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στους νεότερους κυρίως συγγραφείς. Ξεχωρίζει το Πανσιόν Εύα του πάντα συναρπαστικού Αντρέα Καμιλλέρι, όπως και το άκρως ατμοσφαιρικό Η άλωση του Μακαλλέ του ίδιου συγγραφέα. Βιβλίο που διατρανώνει την πίστη στη γραφή και τη δημιουργία όπου ισορροπούν οι αντιφάσεις της ζωής είναι το τιμημένο το 2005 με το βραβείο Γκονκούρ μυθιστόρημα του Φρανσουά Βεβεργκάνς Τρεις μέρες στο σπίτι της μητέρας μου. Στη σειρά των σύγχρονων κλασικών του ίδιου εκδότη προστίθεται ένα ακόμη βιβλίο του εξαίρετου λατινοαμερικανού πεζογράφου Αντόλφο Μπιόι Κασάρες με τίτλο Η εφεύρεση του Μορέλ, μεταφρασμένο από τον Αχιλλέα Κυριακίδη.
Στη σειρά της ξένης λογοτεχνίας του Μεταίχμιου ξεχωρίζουν οι δύο νουβέλες του Τόμας Μαν Ο σκύλος και ο αφέντης και Ο μικρός κύριος Φρίντεμαν, το Κέρκυρα, η σπηλιά του Πρόσπερου του Λόρενς Ντάρελ (αναμενόμενο από καιρό) και το Ανάμεσα στα δάση και τα νερά του μετρ της ταξιδιογραφίας Πάτρικ Λη Φέρμορ. Επανεκδίδεται ακόμη το θαυμάσιο μυθιστόρημα του Τζ. Μ. Κούτσι Βίος και πολιτεία του Μάικλ Κ, σε νέα μετάφραση. Επιπλέον, βιβλία σύγχρονων κλασικών που έγραψαν ιστορία επανεκδίδονται από το Μεταίχμιο: Ο Τροπικός του Αιγόκερω του Χένρι Μίλερ, Η στενή πύλη του Αντρέ Ζιντ, Go Tell it othe Μountaiτου Τζέιμς Μπόλντουιν και Τα ταξίδια με τη θεία μου του Γκράχαμ Γκριν.
Η Κατρίν Κλεμάν υπήρξε μια από τις δημοφιλέστερες γαλλίδες συγγραφείς στην Ελλάδα. Από τις εκδόσεις Ψυχογιός θα κυκλοφορήσει το βιβλίο της Το δάκρυ της γης. Από τις ίδιες εκδόσεις και ένα από τα long sellers της τελευταίας δεκαετίας, το Αρωμα του Πατρίκ Ζισκίντ, σε νέα, αναμορφωμένη έκδοση λόγω της κινηματογραφικής του μεταφοράς.
Οι εκδόσεις Λιβάνη επικεντρώνουν ως συνήθως το ενδιαφέρον τους στα γοτθικά μυθιστορήματα, στα χρονικά εποχής και στα θρίλερ. Από τα βιβλία που προγραμματίζουν για το φθινόπωρο ξεχωρίζουν Η μηχανή του σκακιού του Ρόμπερτ Λοχρ και Ο Πυθαγόρας και η αρμονία των σφαιρών της Σιμόν Ζακμάρ. (Το τελευταίο είναι ένα πολύ πιο φιλόδοξο και απαιτητικό βιβλίο.)
Και τρεις μεγάλοι ποιητές
Ενα από τα μείζονα εκτενή ποιήματα του Γουάλας Στίβενς, το Κυριακή πρωί, μας προσφέρουν οι εκδόσεις Αγρα σε μετάφραση Στάθη Καββαδά και επίμετρο του Χάρολντ Μπλουμ. Από την Αγρα επίσης, σε μετάφραση Γιώργου Σαγκριώτη, θα κυκλοφορήσει το Μεσημβρινός και άλλα πεζά του κορυφαίου γερμανού ποιητή Πάουλ Τσέλαν. Οι εκδόσεις Καστανιώτη θα κυκλοφορήσουν σε δίγλωσση έκδοση και σε μετάφραση της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ τα ποιήματα του Ντέρεκ Γουόλκοτ, ενός από τους σημαντικότερους αμερικανούς ποιητές του μεταπολέμου. Ο Γουόλκοτ θα βρίσκεται στην Αθήνα στις 17 Οκτωβρίου, όπου στο Μέγαρο Μουσικής θα συνομιλήσει με το κοινό.
Ποίηση
Συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Ζήσιμου Λορεντζάτου στο βιβλίο Απαντα Ποιητικά, σε επιμέλεια Ν.Δ. Τριανταφυλλίδη (Ικαρος)
Συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του Γ. Βέλτσου στο βιβλίο Ποιήματα 1993-2005 (Ινδικτος)
Το Σύσσημον ή Τα κεφάλαια του Νίκου Παναγιωτόπουλου, ποιητική σύνθεση 550 σελίδων, αποτυπώνει ένα έργο ζωής που έχει εν μέρει δημοσιευτεί σε ιδιωτικές εκδόσεις (Ινδικτος).
Νέα ποιητική συλλογή του Αντώνη Ζέρβα με τίτλο Στάση Λυσσιατρείου και άλλα ποιήματα (Ινδικτος)
Δευτερόλεπτα του φόβου τιτλοφορείται η νέα ποιητική συλλογή του Γιάννη Κοντού (Κέδρος). Στον ίδιο εκδοτικό οίκο, το Πρώτο λεπτό του Νίκου Σκούτα και Η όραση θ’ αρχίσει ξανά του Γιάννη Στίγκα.
Οι ποιητικές συλλογές του Θανάση Χατζόπουλου Ψηφία για ψηφίδες, της Γιώτας Αργυροπούλου Η τοιχογραφία της άνοιξης και του Κώστα Λάνταβου Η δωρεά του κάμπου (Μεταίχμιο).
Οικονομία
Καλύτερα να επιδιώκεις τη δεύτερη θέση σε μια διαμορφωμένη αγορά, παρά να προσπαθείς να καινοτομήσεις για να κάνεις αισθητή την παρουσία σου. Αυτά από τους Constantinos Markides και Paul Geroski στο βιβλίο τους Νικητής ο δεύτερος, σε μετάφραση Ξένιας Τριανταφύλλου (Κριτική).
Το ύψος του χρέους των περισσότερων φτωχών χωρών του Τρίτου Κόσμου και η κινητοποίηση για την καταγραφή του στο πλαίσιο του μοντέλου υλικής ευημερίας σε όλο τον κόσμο, στο βιβλίο της Noreena Hertz, Η βόμβα του παγκόσμιου χρέους, σε μετάφραση Γιώργου Σαλταπίδα (Κριτική).
Το βιβλίο Διεθνές χρήμα, του Paul de Grauwe, σε μετάφραση Γιώργου Νέζη, όπως και ο Α´ Τόμος του έργου Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις, του Αντώνη Κοντή, αναμένονται στις εκδόσεις Παπαζήση.
Ο οικονομικός τομέας των διεθνών σχέσεων διερευνάται στο ομότιτλο βιβλίο των πανεπιστημιακών Σπύρου Οικονομίδη και Peter Wilson, σε μετάφραση Γ. Κυριακόπουλου (Θεμέλιο).
