ιμώντας την εκατονταετηρίδα από τον θάνατο του Παύλου Καλλιγά (1814-1896) το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας εξέδωσε σε περιορισμένα αντίτυπα ένα μικρό αφιέρωμα στη ζωή και στο έργο του διαπρεπούς νομικού και οικονομολόγου που διατέλεσε σύμβουλος, υποδιοικητής και διοικητής της Τράπεζας.
Την εποπτεία της τιμητικής έκδοσης είχε ο αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής Ιστορίας Γεράσιμος Νοταράς, ο οποίος αναφέρει στην εισαγωγή ότι «στο ερευνητικό και εκδοτικό πρόγραμμα της Επιτροπής Ιστορίας της Ε.Τ.Ε. έχει ενταχθεί η εκπόνηση μελέτης για τη “φυσιογνωμία” των διοιηκητών της Εθνικής κατά τον 19ο αιώνα, Μ. Ρενιέρη και Π. Καλλιγά». Στις 59 σελίδες της έκδοσης συμπεριλαμβάνεται ένα βιογραφικό και χρονολογικό διάγραμμα του Παύλου Καλλιγά, το οποίο έχει αντλήσει στοιχεία από αδημοσίευτη μελέτη της Μαρί-Πολ Μασόν-Βενκούρ, καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο Πολ Βαλερί του Μονπελιέ. Ακολουθεί ένα ολιγοσέλιδο σημείωμα όπου αναφέρονται οι σημαντικότεροι σταθμοί της σταδιοδρομίας του, όπως η παρέμβασή του στην ιστορική Γενική Συνέλευση των Μετόχων της Τράπεζας στις 2-3/4/1848, η οποία κλήθηκε να αντιμετωπίσει την επικίνδυνη κατάσταση που θα επέφερε στην Τράπεζα η οικονομική κρίση στην Ευρώπη. Ο Καλλιγάς, σε αντίθεση με τους Γ. Σταύρο, Ευθ. Κεχαγιά και Ι. Σούτσο πρότεινε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα χωρίς κρατική παρέμβαση. Το 1851 αυξάνει τις μετοχές του σε 25 από 10 (φθάνοντας το 1890 τις 212).
Από το 1860 ο Καλλιγάς, έχοντας γίνει μέλος του Γενικού Συμβουλίου, παρέχει νομικές συμβουλές στην Εθνική Τράπεζα, όσο του επιτρέπουν τα ακαδημαϊκά και πολιτικά του καθήκοντα. Σε ομιλία του στη Βουλή στις 26 Νοεμβρίου 1880, για την κύρωση της σύμβασης περί παρατάσεως του προνομίου έκδοσης τραπεζογραμματίων από την Ε.Τ.Ε., ο Καλλιγάς υποστήριξε με ισχυρά επιχειρήματα ότι το εκδοτικό προνόμιο είναι ευεργετικό για το κράτος. Το 1885 εκλέγεται υποδιοικητής και πέντε χρόνια αργότερα, σε ηλικία 76 ετών, αναλαμβάνει χρέη διοικητή.
Στην έκδοση του Ιστορικού Αρχείου περιλαμβάνονται κριτικές για το συγγραφικό έργο του Παύλου Καλλιγά. Δημοσιεύεται σχόλιο του Κώστα Καιροφύλα, ο οποίος επισημαίνει ότι, εκτός από σημαντικός νομικός, ο Καλλιγάς υπήρξε «ταυτοχρόνως και συγγραφεύς υπέροχος, διακριθείς όχι μόνον εις επιστημονικά συγγράμματα του κλάδου αλλά και εις έργα ιστορικά, φιλοσοφικά και φιλολογικά». Η έκδοση περιλαμβάνει, τέλος, ένα Σχεδίασμα Εργογραφίας του Παύλου Καλλιγά.
Αξίζει να αναφερθούμε στην εικονογράφηση του βιβλίου που περιλαμβάνει ακουαρέλες των κτιρίων όπου εργάστηκε ο Καλλιγάς (Εθνική Τράπεζα στην Αιόλου και Βουλή) και δύο πορτρέτα, έργα των Γ. Ν. Ροϊλού και Νικηφόρου Λύτρα. Ο Ερωτόκριτος στον υπολογιστή
αξιοποίηση των δυνατοτήτων των ηλεκτρονικών υπολογιστών για την ανάλυση των λογοτεχνικών κειμένων έχει, τα τελευταία χρόνια, δώσει μια άλλη διάσταση στην επιστήμη της υφολογίας. Παλαιότερα, ο ερευνητής που ενδιαφερόταν, παραδείγματος χάριν, να διαπιστώσει τη χρήση μιας λέξης ή μιας φράσης από έναν συγγραφέα δεν είχε άλλη επιλογή από το να διατρέξει το κείμενο αναζητώντας τις παραπομπές της. Στην περίπτωση του «Ερωτόκριτου» του Βιτσέντζου Κορνάρου, αυτό σήμαινε ότι θα ήταν υποχρεωμένος να διαβάσει (ξανά) τους 9.982 στίχους του.
Η επιστήμη της πληροφορικής έχει επιταχύνει σημαντικά τη διαδικασία αυτή. Προϊόν των εφαρμογών της στην ανάλυση της λογοτεχνίας είναι ο «συμφραστικός πίνακας λέξεων» («concordance») του «Ερωτοκρίτου» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ερμής. Η έκδοση «Του κύκλου τα γυρίσματα – Ο Ερωτόκριτος σε ηλεκτρονική ανάλυση» οφείλεται στην υπερατλαντική συνεργασία της Ντίας Φιλιππίδη του Πανεπιστημίου της Βοστώνης και του Ντέιβιντ Χόλτον του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, με τη συνδρομή του Τζον Ντόσον που είναι διευθυντής του «Literary and Linguistic Computing Centre» του ιστορικού βρετανικού εκπαιδευτικού ιδρύματος.
Αξιοσημείωτο είναι ότι κυκλοφορούν τρεις τόμοι: ο δεύτερος, ο τρίτος και ο τέταρτος, που περιλαμβάνουν τον συμφραστικό πίνακα λέξεων από το Α ως το Ω. Θα ακολουθήσει ο πρώτος με τον πρόλογο, την εισαγωγή, τη βιβλιογραφία και τέσσερις άλλους πίνακες: ο πρώτος καταγράφει τη συχνότητα λέξεων – λημμάτων και λεξικών μορφώνΩ ο δεύτερος αποδίδει τον αριθμό λέξεων ανά στίχο και δίστιχοΩ ο τρίτος είναι αντίστροφος πίνακας λέξεωνΩ τέλος, θα υπάρχει επίμετρο με το λεξιλόγιο των πρόσθετων στίχων.
Στον συμφραστικό πίνακα περιλαμβάνεται ο (ιλιγγιώδης) αριθμός των 84.568 λέξεωνΩ είναι όλες ανεξαιρέτως οι λέξεις – παραπομπές του «Ερωτόκριτου» με τη μορφή με την οποία απαντούν στο κείμενο. Για την εργασία χρησιμοποιήθηκε η έκδοση του 1992 του Στυλιανού Αλεξίου (κυκλοφόρησε πρώτα στις εκδόσεις Ερμής και τώρα στην Εστία). Η «concordance» του «Ερωτόκριτου» δεν είναι η μόνηΩ το 1986 είχε προηγηθεί εκείνη της «Θυσίας του Αβραάμ» (Ντία Φιλιππίδου, «Η Θυσία του Αβραάμ στον υπολογιστή», εκδόσεις Ερμής). Οσοι αγαπούν τις συγκρίσεις, ας σημειώσουν ότι «οι λεξιλογικοί πίνακες της “Θυσίας” πήραν επτά χρόνια για να ολοκληρωθούν, και το κείμενό της είναι κατά εννέα φορές συντομότερο» από του «Ερωτόκριτου», για τη σύνταξη των συμφραστικών πινάκων του οποίου χρειάστηκε μια δεκαετία.
Στο μεταξύ, προαναγγέλλεται ήδη η έκδοση από τον Ερμή της «concordance» και σε ηλεκτρονική μορφή, δηλαδή σε CD-ROM, μαζί με το κείμενο του «Ερωτόκριτου» στην έκδοση του Αλεξίου.
