Τα υψηλότερα των αναμενομένων κέρδη πρώτου τριμήνου και οι εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών που φέρνουν πιο κοντά την ανάκαμψη της διεθνούς οικονομίας κάνουν τώρα τους τραπεζίτες πιο αισιόδοξους για το τρέχον έτος. Από τις τράπεζες που ανακοίνωσαν αποτελέσματα και από αυτές που πρόκειται να το κάνουν τις προσεχείς ημέρες προκύπτει ότι τα υψηλότερα των αναμενομένων κέρδη σχετίζονται με τη σημαντική αύξηση της οργανικής κερδοφορίας των πιστωτικών ιδρυμάτων, η οποία οφείλεται στα ενισχυμένα έσοδα από τόκους και προμήθειες. Η εξέλιξη αυτή είναι κυρίως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης πιστωτικής επέκτασης προς τα νοικοκυριά αλλά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δραστηριότητες που εφέτος αλλά και τα αμέσως προσεχή έτη αναμένεται να συνεχίσουν να αποτελούν τη βασική πηγή τροφοδοσίας των τραπεζικών κερδών. Πάντως το ύψος της κερδοφορίας των πιστωτικών ιδρυμάτων για το 2003 θα εξαρτηθεί και από την πορεία του Χρηματιστηρίου. Αν συνεχιστεί η ανοδική τάση που καταγράφεται στις συνεδριάσεις των τελευταίων εβδομάδων, εκτιμάται ότι η ενίσχυση της κερδοφορίας σε σχέση με πέρυσι θα είναι σημαντική.
Η στροφή των τραπεζών στη λιανική τραπεζική και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχει μεταβάλει τη σύνθεση του ενεργητικού τους, ενισχύοντας ταυτόχρονα σημαντικά τα οργανικά τους έσοδα. Οι τράπεζες απομακρύνθηκαν από τους κρατικούς τίτλους και όλο και μεγαλύτερο μέρος του δανειακού τους χαρτοφυλακίου είναι τοποθετημένο σε δάνεια πελατείας.
* Η λιανική τραπεζική
Η διεύρυνση της πιστωτικής επέκτασης προς τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εξασφαλίζει αυξημένα οργανικά έσοδα για τις τράπεζες. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι οι συνολικές προμήθειες του 2003 παρουσιάζουν νέα άνοδο, παρά την πρόσκαιρη «εξαφάνιση» των προμηθειών από την κεφαλαιαγορά, οι οποίες αντικαταστάθηκαν από προμήθειες από καθαρά τραπεζικές εργασίες και ιδιαίτερα από τη λιανική τραπεζική. Ειδικότερα, από τα αποτελέσματα της Εθνικής Τράπεζας (της μόνης που έχει προβεί σε ανακοινώσεις ως σήμερα) προκύπτει αύξηση της τάξεως του 24% των προμηθειών λιανικής τραπεζικής και σημαντική άνοδος στη συμμετοχή των οργανικών κερδών στα συνολικά κέρδη. Συγκεκριμένα, η συνεισφορά τους στα κέρδη προ φόρων αυξήθηκε στο 71% από 30% το ίδιο περσινό τρίμηνο.
* Τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα
Στη βελτίωση των τραπεζικών αποτελεσμάτων του 2003 και στη δημιουργία της κλίματος αισιοδοξίας έχει συντελέσει και η αναβολή της εφαρμογής των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων που θα είχε αρνητική επίδραση στην κερδοφορία των τραπεζών. Ωστόσο το ζήτημα αυτό, όπως και εκείνα που σχετίζονται με την αύξηση του πιστωτικού κινδύνου και τις υποχρεώσεις και εκκρεμότητες των πιστωτικών ιδρυμάτων προς τους ασφαλιστικούς οργανισμούς των τραπεζοϋπαλλήλων, θα πρέπει να αντιμετωπισθούν στο άμεσο μέλλον και οι τραπεζίτες ευελπιστούν σε ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον.
Το πρώτο τρίμηνο του 2003 η κερδοφορία της Εθνικής εμφάνισε κάμψη 17,8%, τη στιγμή που εγχώριοι και διεθνείς αναλυτές εκτιμούσαν μείωση κερδών της τάξεως του 36% κατά μέσο όρο. Η ανωτέρω πτώση των προ φόρων κερδών του ομίλου, μετά τα δικαιώματα μειοψηφίας, αποδίδεται εξ ολοκλήρου στα αυξημένα έσοδα από αγοραπωλησίες ομολόγων που είχε η Εθνική το αντίστοιχο τρίμηνο του 2002 και τα οποία δεν επαναλήφθηκαν εφέτος. Αν εξαιρεθούν τα έσοδα αυτά, η κερδοφορία του ομίλου εμφανίζεται αυξημένη κατά 2,9%.
Η εξέλιξη αυτή οδηγεί τους αναλυτές στην εκτίμηση ότι εκτός απροόπτου το 2003 η κερδοφορία του ομίλου θα ενισχυθεί. Και τούτο διότι αναμένεται περαιτέρω βελτίωση των οργανικών κερδών τα επόμενα τρίμηνα του έτους, καθώς ιστορικά το πρώτο τρίμηνο παρουσιάζει τη χαμηλότερη κερδοφορία σε σχέση με τα υπόλοιπα. Με δεδομένο μάλιστα ότι στα υπόλοιπα τρίμηνα η σύγκριση της κερδοφορίας με τα αντίστοιχα χρονικά διαστήματα του 2002 θα γίνεται σε χαμηλότερη βάση απ’ ό,τι το πρώτο, όπου υπήρχαν έκτακτα κέρδη από ομόλογα, ενισχύεται η εκτίμηση πως το 2003 θα κλείσει με άνοδο της κερδοφορίας της Εθνικής.
Ειδικότερα το πρώτο τρίμηνο τα καθαρά έσοδα από τόκους αυξήθηκαν κατά 15,1% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2002 (εξέλιξη που συνδέεται με τη χρονική υστέρηση της αναπροσαρμογής επιτοκίων στην πλευρά του ενεργητικού σε σχέση με το παθητικό), το δε επιτοκιακό περιθώριο διευρύνθηκε περαιτέρω σε 2,54% έναντι 2,34% το πρώτο τρίμηνο του 2002.
* Η αύξηση των χορηγήσεων
Τα κέρδη του ομίλου της Εμπορικής Τράπεζας το πρώτο τρίμηνο του 2003, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρός της κ. Ι. Στουρνάρας στην ομιλία του προς την πρόσφατη γενική συνέλευση, θα είναι οριακά αυξημένα σε σχέση με το ίδιο περυσινό χρονικό διάστημα, παρά το γεγονός ότι το πρώτο τρίμηνο του 2002 περιελάμβανε ορισμένα έκτακτα χρηματοοικονομικά κέρδη. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η αύξηση θα είναι της τάξεως του 1,5%-2%. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Εμπορικής, αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση των χορηγήσεων, οι οποίες εμφανίζονται να τρέχουν με ικανοποιητικούς ρυθμούς τόσο σε ετήσια βάση (Μάρτιος 2002 – Μάρτιος 2003) όσο και στο πρώτο τρίμηνο του 2003. Οπως τόνισε ο κ. Στουρνάρας, σε σχέση με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η Εμπορική αυξάνει τα υπόλοιπα των δανείων της στη στεγαστική πίστη κατά 2 εκατοστιαίες μονάδες ταχύτερα από το σύνολο του συστήματος, και στην καταναλωτική πίστη κατά 5 εκατοστιαίες μονάδες, βελτιώνοντας έτσι τα μερίδιά της στους νευραλγικούς αυτούς τομείς. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα κέρδη του ομίλου θα είναι υψηλότερα από της τράπεζας, καθώς στα ενοποιημένα κέρδη συμπεριλαμβάνονται τα αποτελέσματα των ασφαλιστικών εταιρειών του ομίλου που διαμορφώνονται σε ικανοποιητικά επίπεδα.
