ΛΟΝΔΙΝΟ Την εποχή της ακμής του, την πρώτη χιλιετία μ.X., ο Δρόμος του Μεταξιού ήταν η μακρότερη εμπορική οδός της οικουμένης: εκτεινόταν από την Ανατολική Μεσόγειο ως την πόλη Ξιάν, αυτοκρατορική πρωτεύουσα της Κίνας. Ο Δρόμος του Μεταξιού δεν χρησίμευε μόνο για τη μεταφορά εμπορευμάτων όπως αυτό που του έδωσε αργότερα το όνομά του. Αυτό το σύμπλεγμα δρόμων, ατραπών, μονοπατιών στην έρημο και περασμάτων ανάμεσα σε βουνά, μήκους 8.000 χιλιομέτρων, υπήρξε επίσης μοναδικό χωνευτήρι λαών, πολιτισμών, θρησκειών και παραδόσεων, από όπου, μεταξύ άλλων, έφτασε και ο βουδισμός στην Κίνα. Τη δεύτερη χιλιετία μ.X., με την ανάπτυξη των θαλασσινών ταξιδιών, ο Δρόμος του Μεταξιού παρήκμασε και οι θησαυροί που είχαν γεννηθεί κατά μήκος του, τα χειροτεχνήματα, τα κάθε είδους αντικείμενα, όλα αυτά που του είχαν προσδώσει τον μοναδικό χαρακτήρα του, χάθηκαν, παραχώθηκαν, λησμονήθηκαν. H εκ νέου ανακάλυψή του στις αρχές του περασμένου αιώνα είναι το θέμα μιας θαυμάσιας έκθεσης στη Βρετανική Βιβλιοθήκη. H έκθεση καλύπτει το ανατολικό τμήμα της διαδρομής, από τη Σαμαρκάνδη του σημερινού Ουζμπεκιστάν ως την έρημο Γκόμπι, με εκθέματα από όλες τις περιοχές της διαδρομής, τόσο τις μεγάλες δυνάμεις, την Ινδία και την Κίνα, όσο και τα άγνωστα βασίλεια που έλαμψαν για ένα διάστημα και ύστερα έσβησαν. Θεαματικά βουδιστικά ζωγραφικά έργα, ένα από τα αρχαιότερα τυπωμένα βιβλία του κόσμου, ποικίλα αγαλματίδια, χειρόγραφα και πλήθος άλλα εκθέματα εικονογραφούν τη ζωή και τη δράση των ανθρώπων κατά μήκος του μακρότατου αυτού Δρόμου που γέννησε την πρώτη μορφή παγκοσμιοποίησης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα αντικείμενα της καθημερινής ζωής, έμφορτα με συγκινητικά μηνύματα από τα βάθη του χρόνου: η επιστολή μιας γυναίκας προς τον έμπορο σύζυγό της με παράπονα για τη μακρά απουσία του, μια ποντικοπαγίδα, μια κασέλα με οικιακά σκεύη, ένα λεξικό φράσεων για ταξιδιώτες. H έκθεση θα διαρκέσει ως τις 12 Σεπτεμβρίου. Πανκ-ροκ και μπαλέτο
BENETIA Γνήσιο κλασικό μπαλέτο αλλά και μοντέρνοι ρυθμοί και χορευτές γιόγκα και άλλοι από το Μπόλιγουντ καθώς και δεξιοτέχνες του κουνγκ φου, όλα αυτά και άλλα πολλά, φαινομενικώς αταίριαστα, συνθέτουν το πρόγραμμα του εφετινού, δεύτερου, Διεθνούς Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού της Βενετίας που βρίσκεται εν εξελίξει και θα διαρκέσει ως τις 30 Ιουλίου. Το πρόγραμμα είναι έργο της διευθύντριας του φεστιβάλ αμερικανίδας χορογράφου Κάρολ Αρμιτατζ (φωτογραφία), που έχει αποκληθεί «βασίλισσα του πανκ-ροκ σε μπαλετική εκδοχή». Στις εκδηλώσεις λαμβάνουν μέρος 16 συγκροτήματα, από το Μπαλέτο της Λωρραίνης με τους 30 χορευτές του ως τους voguers, από το vogue, τελευταία λέξη του νεοϋορκέζικου μοντέρνου χορού, και το επίσης μοντέρνο κινεζικό συγκρότημα Γκουαντόνγκ. H Αρμιτατζ, καλλιτεχνικό τέκνο των μυθικών Ζορζ Μπαλανσίν και Μερς Κάνινγκαμ και πρώην συνεργάτις του Ρούντολφ Νουρέγεφ και του Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ, ομολογεί ότι οι αντιλήψεις της περί χορού είναι επηρεασμένες από τη σκέψη του Λακάν και του Ντεριντά. Για την ανάμειξη των ειδών παρατηρεί: «Σε όλες τις παραδόσεις και σε όλα τα στυλ δουλεύουμε με την ίδια πρώτη ύλη: δύο γόνατα, δύο αγκώνες, δύο πατούσες, την ίδια μυοσκελετική δομή. Είτε κάνουμε μπαλέτο στο Παρίσι είτε κουνγκ φου στο Χονγκ Κονγκ, τους ίδιους μυώνες χρησιμοποιούμε». H Αρμιτατζ πρεσβεύει ότι από τον συνδυασμό των διαφόρων ειδών προκύπτει ένα νέο είδος χορού. Οι θιασώτες της πρωτοπορίας καλούνται να το θαυμάσουν στο βενετσιάνικο φεστιβάλ, όπου θα το εκφράσουν κυρίως δύο χορογραφικές δημιουργίες της ίδιας της διευθύντριάς του. Για περισσότερες πληροφορίες: www.labiennale.org. Αποκοτιές στον Ταγχόιζερ
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ «Οι ιδέες είναι ενδιαφέρουσες, η υλοποίησή τους είναι τόσο έξυπνη όσο και εξοργιστική. Λιγότερο κραυγαλέες και περισσότερο απλουστευμένες θα λειτουργούσαν πολύ καλύτερα». Σε αυτή την ετυμηγορία καταλήγει στους Financial Times η κριτική της Σίρλεϊ Απθορπ για τον Ταγχόιζερ του Βάγκνερ που παίζεται στο La Monnaie της βελγικής πρωτεύουσας. Φαίνεται ότι ο βέλγος σκηνοθέτης Γιαν Φαμπρ, ο οποίος, αν και πολυτάλαντος, αποτελεί κόκκινο πανί για τους φίλους της παλιάς, καλής αντίληψης για την όπερα, έχει πέρα για πέρα υπερβεί τα εσκαμμένα. Οι γυμνές έγκυοι που αυνανίζονται επί σκηνής είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο δείγμα της σκηνοθετικής σκοπιάς του Φαμπρ για το έργο του Βάγκνερ. Ο Ταγχόιζερ υπήρξε αντικείμενο πολλής φροντίδας για τον δημιουργό του. Μετά τη σύνθεσή του, το 1842-45, ο Βάγκνερ εξακολούθησε να τον επεξεργάζεται, ιδιαίτερα για τις παρισινές παραστάσεις του του 1861, τόσο που ο συνθέτης στα τέλη της ζωής του έλεγε ότι «εξακολουθεί να οφείλει στον κόσμο έναν Ταγχόιζερ». Με το έργο αυτό πάντως, μετά τον Ιπτάμενο Ολλανδό, ο Βάγκνερ πραγματοποίησε ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη της φόρμας του «μουσικού δράματος», στην οποία θεωρούσε ότι ανήκουν οι όπερές του. Στο La Monnaie παίζεται τώρα η αναθεωρημένη, «παρισινή», εκδοχή μεταφρασμένη εκ νέου στα γερμανικά. Για τους φίλους των τολμηρών σκηνοθετικών επεμβάσεων στα κλασικά έργα η παράσταση, η τελευταία της σεζόν για το La Monnaie, παρουσιάζει ασφαλώς ενδιαφέρον. H Απθορπ ωστόσο δεν ενοχλείται μόνο από τις σκηνοθετικές ακρότητες του Φαμπρ. Βρίσκει ανεπαρκείς και τους τραγουδιστές, άνδρες και γυναίκες, χαρακτηρίζει κλόουν τους Προσκυνητές, και o μόνος για τον οποίο έχει καλά λόγια είναι ο βαρύτονος Ρόμαν Τρέκελ ως Βόλφραμ. Για τους φανατικούς της σκηνοθετικής αποκοτιάς – αλλά και για τους περίεργους – απομένουν ακόμη τέσσερις παραστάσεις, στις 22, 25, 27 και 30 Ιουνίου. Ενας αιώνας LSO
ΛΟΝΔΙΝΟ Πολύ υπερήφανοι αισθάνονται οι Βρετανοί για τη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου, την αγαπημένη τους LSO, αν μη τι άλλο για το γεγονός ότι ένα τέτοιο συγκρότημα κατόρθωσε να επιζήσει ολόκληρον αιώνα: στις 9 Ιουνίου 1904 η LSO έδινε την πρώτη της συναυλία και συνεπώς προ ημερών έκλεισε τα 100 της χρόνια. Ιδρύθηκε από μουσικούς που είχαν αποχωρήσει από την Ορχήστρα του Queen’s Hall διαμαρτυρόμενοι για την κατάργηση του συστήματος των «αντιπροσώπων», σύμφωνα με το οποίο οποιοσδήποτε μουσικός μπορούσε να απουσιάσει από συναυλία της ορχήστρας αρκεί να έβρισκε αντικαταστάτη. H ορχήστρα εξακολουθεί να ανήκει στους μουσικούς της που έχουν όλοι ίσα μερίδια σε αυτήν, τα οποία της επιστρέφουν όταν αποχωρούν. Για τον εορτασμό της επετείου η LSO έχει προγραμματίσει συναυλίες κυριολεκτικά σε όλον τον κόσμο. Εχοντας ήδη εμφανιστεί στη Νέα Υόρκη, στο Σικάγο, στο Αμστερνταμ και σε εννέα πόλεις της Ασίας, μεταξύ των οποίων η Σιγκαπούρη, το Χονγκ Κονγκ, το Πεκίνο και το Τόκιο, τον Αύγουστο θα επισκεφθεί την Αθήνα, το Σάλτσμπουργκ και το Γκστάαντ και τον Σεπτέμβριο θα πραγματοποιήσει περιοδεία σε 12 βορειοαμερικανικές πόλεις. Ο Κόλιν Ντέιβις (φωτογραφία), ο πρώτος τη τάξει αρχιμουσικός της σήμερα, 76 ετών, είναι ευχαριστημένος από την απόδοση της ορχήστρας, αλλά δεν κρύβει την κούραση που του προξενεί το τόσο βαρυφορτωμένο πρόγραμμά της. Προ ημερών άρχισε συνέντευξή του σε αμερικανό δημοσιογράφο με τα εξής λόγια: «Συγχωρήστε με αν με πάρει ο ύπνος όσο θα με ρωτάτε».
