ΒΟΣΤΩΝΗ, Μάρτιος.
ΥΠΑΡΧΟΥΝ στατιστικές που δεν γίνονται πρωτοσέλιδα στις εφημερίδες, αλλά η επισήμανσή τους προλέγει σημαντικές μεταβολές. Παραδείγματος χάριν, περί τις αρχές της δεκαετίας του ’70, ορισμένοι νεαροί γάλλοι αναλυτές αντελήφθησαν πρώτοι ότι κάτι δεν πήγαινε καλά στη Σοβιετική Ενωση: οι στατιστικές παιδικής θνησιμότητας, δείκτης προόδου και εκσυγχρονισμού μιας κοινωνίας, ύστερα από δεκαετίες πτώσης άρχισαν να ανεβαίνουν. Τα επίσημα σχετικά στοιχεία σύντομα σταμάτησαν να είναι διαθέσιμα αλλά ήταν επαρκή για να βάλουν ορισμένους εκ των αναλυτών σε υποψίες, με αποτέλεσμα κάποιοι από αυτούς να συνεχίσουν να αλιεύουν επίμονα αριθμούς και στοιχεία και να προβλέψουν πρώτοι την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ το 1989.
«Ο Διάβολος», λέγεται συχνά, «βρίσκεται στις λεπτομέρειες». Σύμφωνα με στοιχεία δημοσιευμένα προσφάτως στον αμερικανικό Τύπο, η συνολική κυκλοφορία βιβλίων μειώθηκε κατά 9% στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εν λόγω «λεπτομέρεια» δεν αποτελεί σύμπτωση. Οι προβλέψεις ερευνών, τις οποίες έχουν παραγγείλει αμερικανοί εκδότες, ομιλούν για πτωτική τάση που θα συνεχιστεί και κατά τον 21ο αιώνα στο κατώφλι του οποίου βρισκόμαστε ήδη. Τι σημαίνει άραγε ακριβώς αυτό το 9%; Είναι η πρώτη ένδειξη της πολυδιαφημισμένης έλευσης της «εποχής της πληροφορίας»; Ή μήπως η αριθμητική εκδοχή αυτού που όλοι γνωρίζουμε: ότι εδώ και 20 χρόνια η στροφή της κουλτούρας προς την εικόνα είναι σταθερή, από τον κινηματογράφο, στην τηλεόραση και, τέλος, στην οθόνη του προσωπικού υπολογιστή;
Είναι άραγε αυτό το 9% το κύκνειο άσμα της ανάγνωσης; Ή ακόμη ένα νούμερο; Ζούμε, είναι η αλήθεια, στην εποχή των αριθμών. Από τα κριτήρια του Μάαστριχτ ως τα στεγαστικά δάνεια, από τα επιτόκια των ομολόγων ως τη Σοφοκλέους, από τον δείκτη Dow Jones της Γουόλ Στριτ ως τις στατιστικές που συνοδεύουν ακόμη και τους αγώνες μπάσκετ, η ζωή μας έχει την ασφάλεια των αριθμητικών ψηφίων. Αναρωτιέται κανείς, παραφράζοντας τον γνωστό στίχο του Τ. Σ. Ελιοτ, αν ο μαγικός κόσμος της ανάγνωσης δεν θα τελειώσει ούτε με έναν κρότο, ούτε με ένα λυγμό, αλλά με ένα μονοψήφιο αριθμό.
